Таңдау компонентінің ОҚу бағдарламасы



Дата03.07.2017
өлшемі123.47 Kb.

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ҒЫЛЫМ ЖӘНЕ БІЛІМ МИНИСТРЛІГІ

СЕМЕЙ қаласының ШӘКӘРІМ атындағы МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ



СМЖ 3 дәрежелі құжаты

ТК ОБ

ТК ОБ

042– 18-35.1.48/ 02-2016



Таңдау компонентінің

ОҚУ БАҒДАРЛАМАСЫ




№ 1 басылым

09.06.2016ж.





Таңдау компонентінің

ОҚУ БАҒДАРЛАМАСЫ

Химиялық экология

5В011200 – «Химия»

Кафедра химия және география

Курс - 1

Кредиттер саны - 3

Барлық сағат - 135

Дәрістер - 15

Зертханалық сабақтар - 30

БӨЖ - 90


Емтихан – 4 семестр

Семей 2016

Алғы сөз

«Химиялық экология» пәні бакалавр дайындау барысында маңызды орын алады. Қазіргі кездегі экологиялық проблемаларды шешу үшін, оны тудыратын химиялық себептерді анықтау қажет. Осының салдарынан экологиялық білімді

«химияландыру» қажеттігі туып отыр және көпшілік экологиялық процестерді шешу химия ғылымының жетістіктеріне тәуелді.
1 ӘЗІРЛЕГЕН

Құрастырушы

Сапакова А.К., б.ғ.к., доцент м.а. _____________« 01 » 09 2016 ж.

2 КЕЛІСІЛДІ

2.1 Кафедра отырысында «химия және география»

Хаттама «__01__» ____09____ 2016__ жыл, № 1


Кафедра меңгерушісі ______________Ибраева Л.С.
2.2 Факультеттің оқу-әдістемелік бюросының отырысында жаратылыстану-математика

Хаттама «__07__» ___09_______ 2016___ жыл, № 1


Төраға _______________Ерменова Б.О.
3 БЕКІТІЛДІ

Университеттің оқу-әдістемелік кеңесінде мақұлдандыжәнебаспаға ұсынылды


Хаттама «__08__» ___09_______ 2016___ жыл, № 1
ОӘК төрағасы, оқу-әдістемелік істері жөніндегі проректор
______________Искакова Г.К.
№ 2 басылымның орнына «11_» ____09__ 2014_ ж.

Мазмұны



1.

Түсіндірме жазба

Пәннің мақсаты

Пәннің міндеттері

Құзыреттіліктер (оқыту нәтижелері)



4

4

4



4

2.

Кіріспе

6

3.

Пәннің негізгі бөлімдері

6

4.

Практикалық сабақтардың тақырыбының тізімі

8

5.

Білім алушылардың өзіндік жұмысының тақырыптарының тізімі

9

6.

Ұсынылған әдебиеттер тізімі

12



  1. Түсіндірме жазба:

«Химиялық экология» пәні студенттерді дайындау барысында маңызды орын алады және 5В011200 - «Химия» мамандығында оқитын студенттер үшін профильдік пәндер блогының міндетті компоненті болып табылады (ПП-МК).
Пәннің мақсаты: Табиғи ортада ластанудың салдарынан жүретін әртүрлі химиялық процесстерді,олардың қоршаған ортаға және тірі организмдерге тигізетін залалдарын білу.Жануарлар ортасының әр түрлілігін сақтау жолдарын қарастыру.Табиғи тепе- теңдіктің сақталу заңдылықтарын қарастыру.
Пәннің міндеттері: Химиялық экология пәнінің негізгі бөлімдерімен танысу, табиғи ортаның тіршілік ортасы үшін ең қажетті орта екенін,соған байланысты табиғи ортада журетін кейбір химиялық процесстерді талдау жолдарымен танысу.
Құзыреттіліктер (оқыту нәтижелері):

Пәнді оқыту нәтижесінде студент білу керек:



білу:

  • табиғи ортадағы химиялық айналымды;

  • табиғи ортаның ластану жолдарын, оның алдын алу жолдарын білу;

  • қалдықсыз және азқалдықты технологияларды;

  • атмосфера,гидросфера және топырақ ортасында тіршілік ететін;

  • организмдердің көптүрлілігі және сақталу жолдары туралы;

орындай алу:

  • химиялық-экологиялық зерттеулерді;

  • химиялық талдаудың қателіктерін есептеулерін;

  • химиялық-экологиялық сұрыптауды;

  • зерттеу нәтижелерін химиялық-экологиялық нормативтермен салыстыруды;

  • концентрацияларды есептеулерін;

  • талдау нәтижелерінің математикалық өндеуін

дағдысының болуы:

  • химиялық зерттеулерді жүргізу;

  • химиялық экология жағдайларын талдау;

  • химиялық экологиядан типтік есептерді шығару;

  • әр түрлі анықтаулар кезінде екі әдіс арқылы алыңған нәтижелерді өндеу және салыстыру;

  • эксперименттің математикалық жоспарлануы және химиялық талдаудың жағдайларын оптимизациялау;

  • талдау нәтижелерін статистикалық өндеу

Жалпы құзырлықтар:

  • Жаратылыстану ғылыми білімдерін меңгеруі (химиялық ойлауы, химиядағы индукция және дедукция; химиялық моделдеу; химияның ғылыми зерттеулердегі ролі туралы; т.б.).

  • Жаратылыстану білімінің маңызды компоненті ретінде жаратылыстану ұғымдарын игерудің пракикалық формаларын және жалпы концепциясын білу.

  • Теориялық даярлық барысында оқып үйренген жаратылыстану нәрселері кешендерінің құрылымын.

  • Жаратылыстану ғылымдарының оқулықтарымен жұмыс жасай білу және және барлық анықтама түрлерімен жұмыс жасай білу.

  • Жазбаша және ауызша тілді ғылыми стилде анық,түсінікті құрастыра білу және қисынды, дәлелдей айта алуы.

  • Оқу жоспарына сәйкес (тәрбие бағдарламасы) бағдарламаның бөлімдері мен тақырыптарының ерекшеліктерін ескере отырып оқу сабақтарын жүргізе алуы.

  • Жаратылыстану материалдарын оқу үрдісінде қолдана білу және ғылыми еңбектерді оқып үйренудің әр түрлі кезеңдерінде онымен жұмыс істей жасау дағдысы.

  •  Жаратылыстанудың кез келген бір бағытындағы ғылыми зерттеу жұмыстарымен дағдысын меңгеру.

  • Өзінің педагогикалық біліктілігін көтеру бағытында өзіндік бағалау және өзіндік анализ жасай алуы.

  • Ғылыми мақсатта және оқу кезінде мақсатты қолдану үшін химиялық заттар мен процесстер туралы қажетті жаңа ақпараттарды өз бетімен ғылыми іздестіре алу дағдыларын меңгеру.

Кәсіби құзырлықтар:

  • Қазiргi заманғы ғылыми дәйектелген заттарды қабылдау әдiстері және үйренудiң құралдарын , соның iшiнде техникалық құралдары, ақпараттық және компъютер технологияларын білуі.

  • Оқу нәтижелерiн бағалаудың қазiргi құралдарын қолдана білу (қазiргi бағдарламалық өнiмдер көмегiмен компьютерде) оқу жабдығы және химияның мектеп кабинетінде бар техникалық құралдармен қоса мультимедиа жүйелерiмен жұмыс iстеу дағдысы.

  • Бейорганикалық химия төңiрегiнде компетентті болу.

  • Химия бойынша (толық), орташа ортақ бiлiмнiң мазмұнының минимумы талаптарын бiлуі.

  • Мектеп химия бiлiмiнiң (химия бойынша міндетті және бейімді әзiрлеу) мазмұнын және құрылым туралы бiлiмi.

  • Жалпы орта бiлiм, кәсiби-техникалық бiлiм және (әрбiр профиль бойынша) орташа кәсiби бiлiмнiң оқу-тәрбиелiк ұйымдарындағы бiтiрушiлерiнiң дайындық деңгейiне талаптарының бiлiмi.

  • Осы бiлiм ұйымында әр түрлi бiлiм беретiн технологияларда қолданылатын бiлiмдi бағалау және критерийі жүйесін білуі.

  • Мектеп химия кабинетіндегі техникалық қауіпсіздік және алғашқы көмек көрсете алу жолдарын білуі.

  1. Кіріспе

«Химиялық экология» пәні қоршаған ортаның химиялық ластану түрлерін, оның алдын алу және ластану салдарынан сақтау жолдарын қарастырады. Бұл курсты оқу барысында биосфераның, атмосфера, гидросфераның химиялық ластану жолдарын, ластану барысында табиғи ортада жүретін химиялық өзгерістерді, оларды жою жолдарымен танысады. «Химиялық экология» курсы келешек маманның химия, экология пәндерінен алған білімдерін тереңдетеді,өзі тіршілік ететін қоршаған ортасын экологиялық турғыдан бағалап, химиялық ластану жолдарының қаншалықты қауіпті екеніне көз жеткізеді.




  1. Пәннің негізгі бөлімдері

3.1 Микромодуль «Химиялық экологияның пәні және мазмұны».

3.1.1. Кіріспе.

Химиялық экология пәніне түсінік. Жер бетінің тірі

қабаты-биосфера. Тірі организмдер.

3.1.2. Қоршаған ортаның химиялық ластануы.

Биосфераның химиялық ластануы. Қоршаған ортаның өнеркәсіп қалдықтарымен ластануы.



3.1.3 Диоксиндер, пестицидтер және ауыр металлдармен ластануы.

3.2. Микромодуль «Атмосфера, литосфера және гидросфераның химиялық экологиясы».

3.2.1. Атмосфераның химиялық экологиясы.

Атмосфераның ластануы. Атмосферада жүретін химиялық реакциялар, фотодиссоциация,ионизация. Көк түтіндер(смог).



3.2.2. Литосфераның химиялық экологиясы.

Литосфераның басты компоненті топырақ ортасының ластану жолдары.



3.2.3. Гидросфераның химиялық ластануы.

Қазақстанның су объектілерінің ластануы.



3.2.4. Қалдықсыз және азқалдықты технологиялар.

3.2.5. Қоршаған ортаның тазалығын нормалау.


  1. Зертханалық сабақтардың тақырыбының тізімі

  1. Күкіртті газға, хлорға және аммиакқа өсімдіктердің тұрақтылығын анықтау.

  2. Өсімдік және жануарлық белоктардың коагуляциясына ауыр металдардың тұздарының әсері.

  3. Топырақ вытяжкасының құрғақ қалдығы бойынша қалалық топырақтардың тұздылығын анықтау.

  4. Топырақ вытяжкасының құрғақ қалдығы бойынша қалалық топырақтардың тұздылығын анықтау.

  5. Қаланың көшелеріндегі топырақтарында химиялық элементтердің еритін формаларын сапалық анықтау.

  6. Қаланың көшелеріндегі топырақтарында химиялық элементтердің еритін формаларын сапалық анықтау.

  7. Мұнай өнімдермен ластанған топырақтың құрамында күкірт сутегінің мөлшерін анықтау.

  8. Мұнай өнімдермен ластанған топырақтың құрамында күкірт сутегінің мөлшерін анықтау.

  9. Жеміс-көкөніс өнімдердің нитратты ластануын экспресс әдісімен анықтау.

  10. Құрғақ қалдықты анықтау.

  11. Құрғақ қалдықты анықтау.

  12. Парникті эффекті анықтау.

  13. Парникті эффекті анықтау.

  14. Атмосфералық ауаның ластану деңгейін анықтау.

  15. Атмосфералық ауаның ластану деңгейін анықтау.


5. Білім алушылардың өзіндік жұмысының тақырыптарының тізімі

5.1.

  1. «Химиялық экология пәніне түсінік. Жер бетінің тірі қабаты-биосфера. Тірі организмдер» тақырыбы бойынша глоссарий құрастыру.

  2. Келесі сұрақтарға конспект жазу:

  • Табиғатты қорғау және өндірістік тастаңдыларын тазарту.

  • Өндірістік тастаңдылардан топырақты қорғау мәселелері.

  • Өндірістік тастаңдылардан ауаны қорғау мәселелері.

  • Өндірістік тастаңдылардан су бассейіндерін қорғау мәселелері.

  • Газ тәрізді тастаңдылардың сипаттамасы.

  • Химиялық өнеркәсіптердің ағындарына сипаттама.

  1. «Қоршаған ортаның химиялық ластануы» тақырыбы бойынша экологиялық есептердің пакетін (10 есеп шешімімен) құрастыру.

  2. «Биосфераның химиялық ластануы» тақырыбы бойынша сөзжұмбақ (кроссворд) құрастыру.


5.2.

  1. «Диоксиндер, пестицидтер және ауыр металлдармен ластануы» тақырыбы бойынша тест тапсырмаларын құрастыру (15 сұрақтан, 8 жауаптан тұратын: 5 – 1 жауап дұрыс; 5 – 2 жауап дұрыс, 5 – 3 жауаптан дұрыс болатын тапсырмаларды құрастыру).

  2. «Диоксиндер, пестицидтер және ауыр металлдармен ластануы» тақырыбы бойынша глоссарий құрастыру.

  3. Келесі сұрақтарға конспект жазу:

  • Диоксиндердің токсикалығы.

  • Диоксиндердің шекті рұқсат концентрациялары.

  • Диоксиндердің қоршаған ортада таралуы және олардың тірі ағзаларға әсері.

  • Өсімдіктердің замануи қорғау әдістері.

  1. Топырақ және топырақ компоненттерінде ауыр металддардың таралуы. «Диоксиндер, пестицидтер және ауыр металлдармен ластануы» тақырыбы бойынша тест тапсырмаларын құрастыру (15 сұрақтан, 8 жауаптан тұратын: 5 – 1 жауап дұрыс; 5 – 2 жауап дұрыс, 5 – 3 жауаптан дұрыс болатын тапсырмаларды құрастыру).

  2. «Диоксиндер, пестицидтер және ауыр металлдармен ластануы» тақырыбы бойынша глоссарий құрастыру.

  3. Келесі сұрақтарға конспект жазу:

  • Диоксиндердің токсикалығы.

  • Диоксиндердің шекті рұқсат концентрациялары.

  • Диоксиндердің қоршаған ортада таралуы және олардың тірі ағзаларға әсері.

  • Өсімдіктердің замануи қорғау әдістері.

  • Топырақ және топырақ компоненттерінде ауыр металддардың таралуы.


5.3.

  1. «Атмосфераның химиялық экологиясы» тақырыбы бойынша экологиялық есептердің пакетін (10 есеп шешімімен) құрастыру.

  2. Келесі сұрақтарға конспект жазу:

  • Атмосферадағы және су қоймаларындағы зиянды заттарды бағалау.

  • Өнеркәсіптік ағынды суларды тазалау жолдары.

  • Химия өнеркәсібінің газ тәрізді тастандыларынан тазарту.

  1. «Литосфераның химиялық экологиясы» тақырыбы бойынша сөз жұмбақ құрастыру.

  2. «Гидросфераның химиялық экологиясы» тақырыбы бойынша тест тапсырмаларын құрастыру (15 сұрақтан, 8 жауаптан тұратын: 5 – 1 жауап дұрыс; 5 – 2 жауап дұрыс, 5 – 3 жауаптан дұрыс болатын тапсырмаларды құрастыру).


5.4.

  1. «Қалдықсыз және азқалдықты технологиялар» тақырыбы бойынша глоссарий және кластер құрастыру.

  2. Қоршаған ортаның тазалығын нормалау критерийларын келтіру.

  3. Келесі тақырыптар бойынша реферат жазып ауызша қорғау(реферат көлемі 10 бет және барлық талаптарға сай болу қажет):

  • Машина өнеркәсібінің қоршаған ортаға әсері

  • Тамақ өнеркәсібінің қоршаған ортаға әсері

  • Темір жол көліктерінің,авиацияның қоршаған ортаға әсері.

  • Қара металлургияның қоршаған ортаға әсері.

  • Түсті металлургияның қоршаған ортаға әсері.

  • Электрометаллургияның қоршаған ортаға әсері.

  • Парникті эффект.


6. Ұсынылған әдебиеттер тізімі
    1. Негізгі әдебиет








      1. Химическая экология М.С.Панин Семипалатинск 2002ж

      2. Экология және таза су проблемасы,Баешов А.А. Алматы 2003ж

      3. Экология и экономика природопользования Гирусова А.Г.Москва 2000

      4. Сатаева А.Р.Теоретические основы промышленной экологии.Бийск 2000

      5. Коробкин П.А.Экология.Москва 2001г

      6. Асқарова Ұ.Б.Экология және қоршаған ортаны қорғау.Алматы 2009ж

      7. Фазылов А.Б.Экология Алматы 2003ж

      8. Промышленная экология /Семенова, И.В. – 2009

      9. Экологическая химия /Ложниченко, О.В. – 2008

      10. Загрязнение окружающей среды /Панин, М.С. – 2011

      11. Основные понятия и законы экологической геохимии /Алексеенко,В.А. – 2012

      12. Экология Казахстана /Панин М.С. - 2005



6.2. Қосымша әдебиет








      1. Окружающая среда и ее охрана Голубев И.Р. Москва 1985г

      2. Барбье М.М.Введение в химическую экологию.Мир 1978г

      3. Алексеев С.В.Практикум по экологии.Москва 1996г

      4. Вычислительные методы в химической экологии /Гавриленко , М.А. – 2002

      5. Формы соединений тяжелых металлов в почвах средней полосы Восточного Казахстана /Панин, М.С. – 1999

      6. Эколого-биогеохимическая оценка техногенных ландшафтов Восточного Казахстана /Панин, М.С. – 2000



6.3 Интернет-ресурстар


6.3.1. https://ru.wikipedia.org/wiki

6.3.2. www.ecoindustry.ru/dictionary.html?t=



6.3.3. www.chemistry-expo.ru/ru/articles/ekologiya-himicheskoj-promyshlennosti/

6.3.4. www.hi-edu.ru/e-books/xbook292/01/part-002.htm



6.3.5 www.chem21.info/info/1528105/

5.3.6. magkaznu.com/ru/shop/.../химиялық-экология-практикум...
Каталог: ebook -> umkd
umkd -> «Орта ғасырдағы Азия және Африка тарихы»
umkd -> ПӘннің ОҚУ – Әдістемелік кешені «Орта ғасырдағы Азия және Африка тарихы»
umkd -> Азақстан республикасының білім және ғЫЛ
umkd -> ПӘндердің ОҚУ-Әдістемелік кешені
umkd -> Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі
umkd -> Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі
umkd -> 123 -беттің сі казақстан республикасы білім және ғылым министрлігі
umkd -> ПӘндердің ОҚУ-Әдістемелік кешені
umkd -> Экотоксикология» пәнінің оқу-әдістемелік кешені №1 басылым 050608-«Экология» мамандығына арналған
umkd -> Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі


Достарыңызбен бөлісу:


©stom.tilimen.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет