Сабақтың тақырыбы: Таулы өсімдіктері мен жануарлары Сабақтың мақсаты



бет1/3
Дата25.01.2018
өлшемі216.39 Kb.
  1   2   3
Сабақтың тақырыбы: Таулы өсімдіктері мен жануарлары

Сабақтың мақсаты: 1 Еліміздің басты-басты тау жоталарын еске түсіру; таулы жердегі климат жағдайларының аймақтық сипаты, осыған орай өсімдіктер мен жануарлар әлемінің таралу ерекшеліктері туралы түсінік беру.

2. Табиғатты қорғауға, аялауға тәрбиелеу.

3. Дүниетанымын, Танымдық қабілетін дамыту.

Күтілетін нәтежелер: Оқушылар тақырыпты өз беттерімен меңгереді. Сыныпта ынтымақтастық атмосферасы қалыптасады. Шығармашылық, ойлау қабілеттері артады.

Көрнекілігі: Интербелсенді тақта, суреттер, бейнежазба, тест, жазба бет. т.б

Сабақтың түрі: аралас сабақ

Сабақтың барысы: І . Ұйымдастыру(2 мин)

Оқушыларды 4 топқа бөлу Стикер арқылы



  1. Топ: Таулы өсімдіктер

  2. Топ: Таулы жануарлары

  3. Топ : Таулы жердегі құстары

  4. Топ: Таулы жердегі өсімдіктер мен жемістер

ІІ. Өткен материалдарға шолу жасау.

ІІІ. Үй тапсырмасын сұрау (15 мин)

1-топ Су жануарлар

2- топ Су өсімдіктері

3- топ су құстары

4-топ : Судың пайдасы

Үйге: Су қоймасы өсімдіктері, жануарлары және оларды қорғау тапсырмасы берілген. Әр топтың, оқушылары өз суреттерін қорғап, сынау сұрақтарын беріп, салған өсімдіктері мен жануарлары туралы сипаттап әңгімелейді.

Үй тапсырмасын сематикалық картамен қорыту.





Атаулары

Су өсімдігі

Дала жануарлары

Шөл жануарлары

Орман жануарлары

1

Тоқылдақ













2

Балдыр













3

Қосаяқ













4

Жапалақ













5

Шымшық













6

Қарақұйрық













7

Түлкі













8

Сарытұңғиық













Сергіту сәті (1 мин)

Жаңа сабақ (5 мин)

Жаңа сабақты түсініп алу үшін мына бейнежазбаға назар аударайық.

Бейнежазба көрсету. Бейне жазбадағы көрген ойларын айту. Көріп болғаннан кейін сызба арқылы Таулар сөзін естігенде көз алдарыңызға не елестейді және ойларыңызға не түседі.?


Таулар
Таза ауа Жануарлар мекені

Тамақ көзі

Таудағы су қоймалары Дәрілік өсімдіктер

Құстар жемістер

Сонымен бүгінгі өтетін жаңа сабағымыздың тақырыбы.

Таулы өсімдіктері мен жануарлары

Осы тақырыпқа қарай 4 топқа бөліндіңдер


  1. Топ: Таулы өсімдіктер

  2. Топ: Таулы жануарлары

  3. Топ : Таулы жердегі құстары

  4. Топ: Таулы жердегі өсімдіктер мен жемістер

Жақсы балалар осы тақырыпты жақыннан білу үшін мен сіздерге

«Қызық хат» тапсырмасы орындалады (15 мин)

Қызыл, жасыл, сары, көк түсті хаттарға мәтінді бөліктерге бөлініп салынған. Таңдаған түстер бойынша топпен отырып, бөлімдерді түсініп, топта талқылайды. Түсініктерін сынып алдында қорғайды.



  • Жақсы жарайсыңдар балалар! Ендеше келесі кезекте

Ой тоғаныс: (10 мин) 1- топ

  • Балалар, Н.Ә. Назарбаев «Қазақстан -2030» сртаегиялық бағдарламасында Қазақстанды ненің символы ретінде алды

  • Барыс

  • Оның аңның қандай ерекшеліктері бар?

2-топ

  • Қазақстан жалауында қандай құс бейнеленген?

  • Ол ненің нышаны?

3-топ

-Өзің тұратын жерде тау бар ма?

-Таудың қандай пайдасы бар?

4- топ


-Қарағай ағаш туралы не білеміз?

- Оның биіктігі шамамен қанша метр болады?

Өз ойыңды қағаз бетіне түсір

Дәптер мен жұмыс

Жарайсыңдар! Енді

Сабақты қорыту:( 2-мин) « Бүгінгі сабақтан алған әсерлері туралы стикерлерге жазып, жапсыру .

(Уақыт мүнемделсе, мына тарсырманы беремін.)

-Балалар біз қыс мезгілінде қармен алысып ойнадық . сол ойынымызды еске түсіріп сіздермен

Қармен ойнау әдісі: (3 мин) Осы топта қорғаған тақырыптар бойынша біз не білдік не түсіндік соларды басқа топтар білсін деген оймен, ақ бет қағазға «сұрақ қоржынына» мәтін бойынша сұрақ дайындау.

Бағалау : Оқушыларды тест арқылы бағалау, және өзін- өзі балағау әдісі бойынша

Өсімдіктер мен ағаштар

Биік тау шыңдарында жазда да қар жатады. Ол жата- жата тығыздалып, мұз болып қатады. Осы мұздан бұлақтар басталып, олар бір-бірімен қосылып, өзенге айналады. Тау биіктеген сайын атмосферадағы ауа салқындайды.

Таулардың күнгей беркейлері жылырақ және құрғақтау, ал теріскей беткейлері салқын және дымқыл келеді. Осыған байланысты таулы жерлерде өсетін өсімдіктер мен тіршілік ететін жануарлар да аулан түрлі болады.

Тау етегіндегі жазықтарды жапырақты ормандар алып жатыр. Бұл жерлерде негізінен көктерек, қайың, тал, терек сияқты ағаштар, ұшқат, тобылғы, итмұрын, т.б бұталар өседі. Олардың арасында шалғындар бар.

Бұдан жоғары тау жобаларының беткейлерінде қылқан жапырақты орман өседі. Мұндағы ежелгі ағаш түрлері- шырша, қарағай, бұл ағаштар ішінде аздап көктерек те кездеседі. Ұшқат, ырғай сияқты бұталар өседі.

Бұл аймақтан жоғары шалғынды алқап басталады да, жалаңаш құздар мен мұз басқан шыңдармен жалғасып шектеледі.



Жеміс- жидектер

Биік таулардың 900 метрден 1500 метрге дейіңгі деңгейдегі тау етегі мен тау аралық аңғарларында елді мекендер орналасады. Бір кездерде бұл алқаптарда жапырақты ағаштар мен бұталар аралас өскен. Қазір мұнда егістік, бау- бақша, жүзім шаруашылықтары дамыған.

Іле Алатауында жабайы алма, өрік, долана, мойыл, шырғанақ, қарақат, таңқурай өседі. Бұл жерде халықтың тұтынуына және сүрлеме өнеркәсібіне қажетті жеміс-жидек жиналады.

Таудың күнгей беткейінде, орман арасындағы алаңдарда шөптекті өсімдіктер қалың және биік болып өседі. Алтай тауының кейбір жерлерінде олардың арасынан атты кісі көрінбейді. Ну болып өсетін күреңоттың(59 бет) биіктігі бір, кейде кеі метрге жетеді. Күреңот-балды көп беретін өсімдіктердің бірі. Күреңот көп өсетін Алтай өлкесінде омарта шаруашылығы жақсы дамыған.

Шалғынды алқаптардан пішен дайындалады және оларды мал жайылымы ретінде пайдаланады.

Таулы жердегі жануарлар

Еліміздегі биік тау алқаптарын мекендейтін жыртқыш аңдарға барыс (ілбісін) , сілеусін, т.б жатады.



Барыс- ерекше сымбатты, күшті, епті, де батыл аң. Биік, қарлы шыңдарда тіршілік ететіндіктен жұрт оны кейде « тау барысы», «қар барысы» деп те атайды.

Арқар- өте ірі аң.Олар биік тау жайылымдарын мекендейді. Түнде мұзды алқапқа дейін өрлеп барып, түнеп шығады да, ертеңгісін жайылымға қайта түседі.

Ғалымдарымыз меринос жүнді қойдың саулығы мен арқардың құлжасын будандастырып, арқар меринос қойы деп аталатын жаңа тұқым алды. Ол етті, тау жағдайына да көнбіс, жүні сапалы әрі мол.



Құстар

Таулы жерлерде құстар көп. Биік тасты құздарда ұлар тіршілік етеді. Ұлар едәуір ірі, түсі тас реңдес сұрғылт құс. Көбінесе 5-10- нан топтасып жүреді. Өте сақ болады.



Ұлар тобы тау бөктерінде жайылғанда, біреуі биік құзға шығып, күзетте тұрады. Қауіпті аңғарса, айрықша үн шығарып, басқаларды сақтандырады.

Қыста ұлар тас қуысына топтасып қонақтайды. Оның үлкен мәні бар. Топтанып қонақтау арқылы бірін- бірі жылытып, суықтан қорғанады.

Қар қалың жылдары ұларлар таутекелердің соңынан еріп, қардан ашылған шөптердің дәнімен қоректенеді.

Адам бара алмайтын тік құздарда үлкен қозықұмай ұялайды. Қозықұмай суыр, еліктің лағы, арқардың қозықасын аулайды. Ол сонымен қатар ірі тұяқты жануарларға да шабуыл жасайды. Екпіндеп ұшып, оларды қанатымен қағып, құздан құлатуға тырысады. Құздан құлаған жануар қозықұмайға жем болады.

Бұлардан басқа тау ормандарында бүркіт, үкі, жапалақ, құр,шіл, тоқылдақ және т.б. толып жатқан құстар тіршілік етеді.

Алтай тауларының орманды жерлерінде бұғы шаруашылығы дамыған. Бұғының жас мүйіздерінен аса құнды, бағалы дәрі жасалады.



Сонымен, тау аймақтарының жануарлар әлемі де- ел дәулеті, табиғат көркі.



Атаулары

Су өсімдігі

Дала жануарлары

Шөл жануарлары

Орман жануарлары

1

Тоқылдақ













2

Балдыр













3

Қосаяқ













4

Жапалақ













5

Шымшық













6

Қарақұйрық













7

Түлкі













8

Сарытұңғиық

















Атаулары

Су өсімдігі

Дала жануарлары

Шөл жануарлары

Орман жануарлары

1

Тоқылдақ













2

Балдыр













3

Қосаяқ













4

Жапалақ













5

Шымшық













6

Қарақұйрық













7

Түлкі













8

Сарытұңғиық

















Атаулары

Су өсімдігі

Дала жануарлары

Шөл жануарлары

Орман жануарлары

1

Тоқылдақ













2

Балдыр













3

Қосаяқ













4

Жапалақ













5

Шымшық













6

Қарақұйрық













7

Түлкі













8

Сарытұңғиық

















Атаулары

Су өсімдігі

Дала жануарлары

Шөл жануарлары

Орман жануарлары

1

Тоқылдақ













2

Балдыр













3

Қосаяқ













4

Жапалақ













5

Шымшық













6

Қарақұйрық













7

Түлкі













8

Сарытұңғиық

















Атаулары

Су өсімдігі

Дала жануарлары

Шөл жануарлары

Орман жануарлары

1

Тоқылдақ













2

Балдыр













3

Қосаяқ













4

Жапалақ













5

Шымшық













6

Қарақұйрық













7

Түлкі













8

Сарытұңғиық













Каталог: sabaq-kz -> attachment
attachment -> Жеке оқушымен жұмыс дәптері
attachment -> Сыныбы: 8-сынып Тақырыбы: Қалқанша бездің құрылысы мен қызметі Мақсаты
attachment -> 1. Ішкі секреция бездерінен бөлінетін сұйықтық Гормондар
attachment -> Тақырыбы: Зиянды әдеттен сақтан Мақсаты: а білімділігі
attachment -> Сабақтың тақырыбы: Ас қорыту жүйесі
attachment -> 14 орта мектеп биология пәні мұғалімі Жолдасбаева Зауре Конакбаевна Тамақтану гигиенасы. Асқазан-ішек ауруларының алдын алу. Сабақтың мақсаты
attachment -> Кездесуі қолданылуы
attachment -> Республикалық «Инновациялық педогогикалық идеялар фестивалі» конкурсының аудандық кезеңіне сұраныс


Достарыңызбен бөлісу:
  1   2   3


©stom.tilimen.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет