Рейтинг: 21-ші/58 ұпай: 58/100 Өкімет мұнай өндірісіндегі көптеген мәселелерге қатысты



Pdf көрінісі
Дата24.10.2018
өлшемі49.05 Kb.

1

Есеп беру  

(Рейтинг: 21-ші/58 ұпай: 58/100)

Өкімет мұнай өндірісіндегі көптеген мәселелерге қатысты 

егжей-тегжейлі ақпарат бермейді, сол себепті “ішінара” 

58 ұпайға ие болды. 

Келісім-шарттар мен қоршаған ортаға әсері туралы 

бағалау салдары жарияланбайды. Мұнай және Газ 

Министрлігі осыған қатысты есеп беру үрдісін бастауы 

тиіс. Сала және Жаңа Технология Министрлігі қорларға 

қатысты тарихи деректерді ғана жариялайды. Қаржы 

Министрлігі ай сайын экспортқа шығарылған өнім құны, 

өнім ағынының құндары, үстеме кіріс, арнайы салықтар, 

бонустар, лицензия ақысы және өкіметтің өнім үлесіне 

қатысты келісім-шарттары туралы ақпаратты жариялайды. 

Қазақстанның статистика агенттігі өнім ақымы, бағасы 

және экспортқа шығарылған өнімдердің құны туралы 

кейбір ақпаратты жариялайды. EITI көптеген салықтар, 

дивиденттер және жер телімі құнына қатысты жүйесіз 

есептерді береді, бірақ әлеуметтік төлемдер немесе 

жекелеп әр компаниядан алынатын төлемдер туралы 

ақпаратты бермейді. 



Қауіпсіздік шараларын және басқару сапасын бақылау  

(Рейтинг: 9-шы/58 ұпай: 76/100)

Қазақстан қанағаттанарлық деген барлық саладағы ең 

жоғарғы 76 ұпайын ішінара қажетті аудиттік талаптары 

үшін алды. 

Лицензияға қатысты шешімдерді қайта қарауға 

өтініш беру мүмкіндігі бар және заңгерлердің келісім 

шарттарын қайта қарауға құқығы бар. Бас аудитор 

Қаржы Министрлігінің қаржы мәліметтерін жиі тексеріп, 

парламентке есеп беріп отырады. Бірақ, заңнамалық 

бақылау шектелген; президент кен қазу секторының 

көбін өзі қадағалайды. Биліктегі партия жемқорлыққа 

қатысты заңнамаларды іске асыруды өзі басқарады, бұл 

мемлекеттік лауазымды қызметкерлерді мүмкін боларлық 

мүдделер қайшылықтарын хабарлап отыруға міндеттейді.



Жағымды орта 

(Рейтинг: 32-ші/58 ұпай: 32/100)

Қазақстан Республикасының «ең осал» 32 баллы 

мемлекеттің есепберушілік және демократия бойынша 

тым төмен көрсеткіштерінің салдары.



Мемлекеттік компаниялар  

(Рейтинг: 8-ші/45 ұпай: 87/100)

Барлық өнімдерді бөлісу келісімдерінің кем дегенде 

50 пайызында Казмунайгаз мемлекет мүддесінің өкілі. 

Казмунайгаз жүргізген ревизия туралы толық баяндама, 

оның ішінде еншілі компаниялар жұмысы мен табыстары 

туралы ақпарларды жариалауға міндетті. Компания 



Деректер

Табиғи көздерге бай, оның ішінде 30 миллиард баррель 

мұнай қоры мен 85 триллион текше метр газы бар Қазақстан 

жаһандық энергетика маркетінде маңызы өсіп келе 

жатқан ойыншы. 2010-жылы өкімет кірісінің 39 пайызын 

көмірсутектер құрады. Қазақстан күніне экспортқа 1,2 

миллион баррель мұнай шығарады және әлемдегі ең ірі 

уран өндіруші болып табылады; 2009 ж. тау-кен және мұнай 

саласы экспорттың 82 пайызын құрады.

 

Қазақстан өнімділігі RGI бағалауы бойынша

Қазақстан қауіпсіздік шаралары және басқару сапасы 

жағынан қанағаттанарлық деген баға, яғни 57 “ішінара”  

ұпай алды, бірақ қоршаған ортаны жарату жағынан төмен 

ұпайға ие болды. 



Ұйымдастырушылық және заңнамалық көрсеткіштер 

(Рейтинг: 28-ші/58 ұпай: 62/100

Қазақстанның «ішінара» 62 ұпайы егжей-тегжейлі 

заңнамалықтың нәтижесі.бірақ ақпарды айшықтауға 

жеткіліксіз.

Мұнай және Газ Министрлігі көмірсутек құқықтарын 

саудалау немесе тікелей келіссөздер негізінде береді. 

Бірақ, 2007-жылы елдегі мұнай секторындағы қытай 

компанияларының ықпалын азайту үшін елдің президенті 

лицензияларды қайта қарау туралы мораторий қабылдады. 

Қазақстан кен қазу өндірісі бойынша ашықтық бастамасына 

(EITI) сай болу бағдарламасына кандидаттығын ұсынды, 

бірақ аттестация үрдісін әлі аяқтаған жоқ. Тау-кен 

секторындағы ақпарат еркіндігіне қатысты бірнеше заңнама 

бар, бірақ із жүзінде ашықтық мәселелері әлі де көп.

Қазақстан

Қазақстан

2000

2005

2011

Халқы (миллион)

14.88

15.15


16.56

ЖІӨ (2011 ж. тұрақты, 

халықаралық млрд 

доллармен)

23.3

64.7


188.0

Жанға шаққандағы ЖІӨ, 

СҚТ (2005 жылғы тұрақты 

бағамен халықаралық $)

5,406

8,699


11,568

Мұнай және газдан түсетін 

кіріс (мемлекеттік сектордағы 

жалпы кірістің %)

...

..

39%



Кен өндіру экспорттың 

(жалпы ауқымының %)

73%

83%


82%

ДеРеККӨзДеР: Economist Intelligence Unit жане Халықаралық валюта қорына сәйкес 

мемлекеттік сектордағы мұнайгаз кірістері пайызбен. Барлық басқа ақпараттар 

Әлем Банкінен алынды. 2011 жылғы мұнай және газ кіріс туралы деректер 2010-нан; 

2011-жылғы кен қазу экспортының деректері 2009-дан. 

Ресурстарды басқару индексі (RGI) - 58 елде мұнай, 

газ және кен жұмыстары секторындағы басқару 

сапасын анықтайды. Толығырақ ақпаратты және 

зерттеу нәтижелерін келесі веб-сайттан қараңыз: 

www.revenuewatch.org/rgi. 

Тұтас ұпай:

57/100


100

0

Рейтинг:



19-шы/58

ThE 2013


 Resource Governance

 

Index



Revenue Watch Institute

www.revenuewatch.org/rgi

2

бухгалтерлік есептің халықаралық стандарттарын 

сақтайды және оның директорлар кеңесі,шешім қабылдау 

тәртібі туралы ақпар береді. Компания басқармасы 

өндірістегі қаржы мүдделерін жариялауы тиіс. Бірақ, бұл 

ережелерге қарамастан, халықпен тиісті қарым-қатынастың 

болмауынан, Қазмұнайгаз және батыс Қазақстан 

тұрғындарының арасында қарама-қайшылық туындады. 



Табиғи көздер қоры  

(Рейтинг: 8-ші/23 ұпай: 67/100)

Ұлттық мұнай қорының мақсаты - мұнай кірісін жинақтап, 

ұлттық және аймақтық бюджетті Баланстауға көмектесу. 

Оны президент қадағалайды. Депозиттерге қатысты 

ешқандай бекітілген ережелер жоқ, бірақ ақша алу 

ережелері заңмен қорғалған және жалпы жалпы 

орындалады. Қордың шығындары Қазақтанның жылдық 

есебінде жарияланады; бірақ қор өзінің аудиттік тексеруден 

өткізілген есептерін жарияламайды. Ұлттық Банк қордың 

акциялары, транзакциялары және инвестициялар туралы 

ақпаратты береді. Бірақ, бұл есеп беру құжаттарын түсіну 

қиын және егжей-тегжелі деректерді қамтымайды. 



Аймақтар бойынша ақша аудару  

(Рейтинг: 18-ші/30 ұпай: 58/100)

Табиғи көздерден түскен кірістің біразы мұнай және газ 

алынған аймақтарға тікелей жіберіледі. Мемлекет бұл 

төлемдер туралы ақпаратты жариялайды, бірақ кірісті 

үлестірудің ережелері мен формулаларын анықтамайды. 

Бұл төлемдердің инфрақұрылымдарды дамытуға жұмсалуы 

туралы талап көп жағдайларда орындалмайды. 

Рейтинг  

Ұпай 

(58 арасында)  

(100 арасында) 

 

19

 

ТҰТАс ҰпАй 

57

 

28

 

Институттық және заңнамалық жағдай

62

 

  Ақпараттық бостандық заңы



33

 

  Жан-жақты салалық заңңама



100

 

  EITI мүшелігі



67

 

  Лицензия алудың тәуелсіз үрдісі



83

 

   Экологиялық және әлеуметтік салдарларды 



бағалау

50

 



  Кіріс жинаудағы анықтылық

83

 



  Қоғамдық сектордың жан-жақты балансы

56

 



   SOC (қызметтік ұйым бақылауы) қаржы 

есептерінің қажеттілігі 

100

 

  заң белгілеген фонд ережелері



50

 

   Аймақтар бойынша қаржы аудару 



заңмен белгіленген

0

 



21

  

Есеп беру формалары

58

 

   Лицензия алу үрдісі



33

 

   Келісім-шарттар



0

 

   Қоршаған орта және әлеуметтік жағдайға 



әсерін бағалау

33

 



   Кен табу деректері

17

 



   Өндіріс ауқымдары

50

 



   Өнім құны

33

 



   Негізгі кіріс көздері

100


 

   екінші деңгейдегі кіріс көздері

67

 

   Субсидиялар



0

 

   Өндірістегі компания атаулары



67

 

   Жан-жақты SOC есептері 



50

 

   SOC өндіріс деректері



71

 

   SOC кіріс деректері



78

 

   SOC квази-фискалды әрекеттері



100

 

   SOC директорлар кеңесі



100

 

   Қор ережелері



100

Рейтинг  

Ұпай 

(58 арасында)  

(100 арасында) 

 

   Қаржы қоры туралы жан-жақты есеп беру



100

 

   Аймақтар бойынша қаржы аудару ережелері



0

 

   Аймақтық төлемдер туралы жан-жақты есеп 



беру

67

 



   Аймақтарға қаржы аудару жөніндегі есептілік

100


   

9

  

Қауіпсіздік шаралары мен сапаны бақылау

76

 

   Лицензия алу үрдісін тексеру



78

 

   Бюджет анықтау үрдісін тексеру



89

 

   Мемлекет есеп сапасы



42

 

   Мүдделер қарама-қайшылығы туралы 



өкіметтік жариялық

100


 

   SOC есеп беру құжаттарының сапасы

67

 

   SOC есептерін аудиттік тексеру



100

 

   SOC халықаралық бухгалтерия 



стандарттарын қолдану

100


 

   Мүдделер қарама-қайшылығы туралы 

SOC жариялығы

100


 

   Қаржы қоры туралы есептер

67

 

   Қаржы қорларын аудиттік тексеру



17

 

   Өкімет қор ережелерін орындауы тиіс



100

 

   Қаржы қорын қолдануды тексеру



100

 

   Мүдделер қарама-қайшылығы туралы 



қордың жариялығы

0

 



   Аймақтық төлемдер туралы есеп беру 

құжаттарының сапасы

83

 

   Өкімет қаймақтық төлемдердің ережелерін 



орындауы тиіс

100


 

32

  

Қоршаған ортаны қорғау

32

 

   Жемқорлық (ХА жемқорлыққа төзімділік индексі 



& ӘБК арқылы жемқорлықты қадағалау)

25

 



  Ашық бюджет (ХБС индексі)

40

 



   Жауапкершілік & демократия (ЭҚБ демократия 

индексі & ӘБК дауысы мен жауапкершілігі)

18

 

  Басқару тиімділігі (ӘБК)



44

 

  заңды басқару (ӘБК)



32

Қазақстанның жинақтық, бөлшектік және көрсеткіштік ұпайлары.

Қанағаттанарлық



Нашар

Жартылай


Өте нашар

www.revenuewatch.org/rgi



Достарыңызбен бөлісу:


©stom.tilimen.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет