Редакция алқасы



Pdf көрінісі
бет1/32
Дата14.10.2018
өлшемі240.35 Kb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   32

1
_______________________________________________________________________
Қазақстанның ғылымы мен өмірі – Наука и жизнь Казахстана                                                           
Science and life of Kazakhstan. №5 (32). 2015
РЕДАКЦИЯ АЛҚАСЫ:
Абдукаримов О.А. – ҚР қоғам қайраткері
Абдрасилов Б.С. – б.ғ.д., профессор
Абдурасулова К.Р. – з.ғ.д., проф. (Ташкент)
Байделдинов Д.Л. – з.ғ.д., профессор
Байдаулет И.О.– мед.ғ.д., профессор
Бектұрғанов Н.С. – х.ғ.д., ҚР ҰҒА академигі 
Бисенов К.А. – тех.ғ.д., профессор
Бішімбаев У.Қ. – тех.ғ.д., ҚР ҰҒА академигі
Бурханов К.Н. – с.ғ.д., профессор
Ведерникова О.Н. – з.ғ.д., проф. (Мәскеу)
Гаипов З.С. – с.ғ.д., профессор
Голик Ю.В. – з.ғ.д., профессор (Мәскеу)
Дулатбеков Н.О. – з.ғ.д., профессор
Елешов Р. – а-ш.ғ.д., ҚР ҰҒА академигі
Есім Ғ. – ф.ғ.д., ҚР ҰҒА академигі
Елубаев Ж.С.- з.ғ.д., профессор
Жұрынов М.Ж.– ҚР ҰҒА академигі, 
ҰҒА Президенті
Зарипов З.С. –  з.ғ.д., профессор (Рязань)
Ыдырысов Д.А. – т.ғ.д., профессор
Қасымбеков М.Б. с.ғ.д., профессор
Құл-Мұхаммед М.А.– з.ғ.д., профессор
Комиссаров В.С.– з.ғ.д., профессор (Мәскеу)
Лебедев С.Я. – з.ғ.д., профессор (Мәскеу)
Лиховая С.Я.– з.ғ.д., профессор (Киев)
Майлыбаев Б.А. – з.ғ.д., профессор
Мацкевич И.М.– з.ғ.д., профессор (Мәскеу)
Мухамедиұлы А. - ф.ғ.д., профессор
Мұсақожаева А.К. - профессор
Оразалин Н.М. - ҚР Парламенті Сенатының 
депутаты
Сартаев С.С. – з.ғ.д., ҚР ҰҒА академигі
Сәрсембаев М.А. – з.ғ.д., профессор
Сұлтанов Қ.С. – с.ғ.д., профессор
Сыдыков Е.Б.– т.ғ.д., профессор
Рустемов Б.Т. – жазушы, публицист
Тұрсынов  С.Т.- э.ғ.д., профессор
Усманов А.– п.ғ.д., профессор
Шестаков Д.А. - з.ғ.д., профессор, жазушы
Харченко  В.Б. - з.ғ.д., профессор (Харьков)
РЕДАКЦИЯЛЫҚ КЕҢЕС:
Әбішев  Т.Д. – з.ғ.к.
Әбішев Х.А. – з.ғ.д., профессор 
Абдиров Н.М. – з.ғ.д.,профессор
Ағыбаев А.Н. –  з.ғ.д., профессор
Аманбаев Ә.Т. –  3-ші сыныпты  мемлекеттік 
әділет кеңесшісі
Айтжанов Б.Д. – вет.ғ.д., профессор
Байменов А.М. – тех.ғ.к., профессор
Бишманов Б.М.– з.ғ.д., профессор
Бектұрғанов Е.Ө. – ҚР Парламенті 
Мәжілісінің депутаты
Джансараева Р.Е. – з.ғ.д., профессор
Жақып Б.Ө. – филол.ғ.д., профессор
Ивона Массаки – профессор (Польша)
Кәрібаев Б.Б.– т.ғ.д., профессор
Кленова Т.В. – з.ғ.д., профессор (Самара)
Корконосенко С.Г. – с.ғ.д., профессор 
(Санкт-Петербург)
Қанжігітов Е.Қ. – вет.ғ.д.
Құрманалиев К.А.– ф.ғ.д., профессор
Лопашенко Н.А. – з.ғ.д., профессор 
(Cаратов)
Мажейка Кипрас И. – МЕАТР академигі 
(Мәскеу)
Маткаримова Г.С.– з.ғ.д., профессор
Мельник Г.С.– с.ғ.д., профессор 
(Санкт-Петербург)
Миндагулов Ә.Х.– з.ғ.д., профессор
Омаров Б.Ж.– фил.ғ.д., профессор
Саданов А.Қ.– б.ғ.д.. профессор
Сапиев О.С.– ҚР қоғам қайраткері
Старостин С.А.– з.ғ.д., проф. (Мәскеу) 
Сұлтанмұрат  Е. – академик
Тоғжанов Е.Л. –  з.ғ.к.
Тұрғараев Б.Т. –  з.ғ.д., профессор
Рүстемова Г.Р. – з.ғ.д., профессор
Шаукенова З.К.– ә.ғ.д., профессор
Усманов С.У. –  т.ғ.д., профессор
Челадзе Г. –  құқық докторы, әкімшілік 
бизнес докторы, профессор  (Грузия)
Ху Тхинх - ақын, жазушы (Вьетнам)
ҚАЗАҚСТАННЫҢ ҒЫЛЫМЫ МЕН ӨМІРІ
Халықаралық ғылыми-көпшілік журнал
Бір жылда 6 рет жарық көреді
Құрылтайшы: «ҚҰҚЫҚТЫҚ МИССИЯ» ҚОҒАМДЫҚ ҚОРЫ,
ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ҚАЗАҚСТАН КРИМИНОЛОГИЯЛЫҚ КЛУБЫ
Бас редактор – 
Е.О. Алауханов
з.ғ.д., профессор, «Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері»

_______________________________________________________________________
2
Қазақстанның ғылымы мен өмірі – Наука и жизнь Казахстана                                                           
Science and life of Kazakhstan. №5 (32). 2015
РЕДАКЦИОННАЯ КОЛЛЕГИЯ:
Абдукаримов О.А. – общественный деятель  
Республики Казахстан
Абдрасилов Б.С.– д.б.н., профессор
Абдурасулова К.Р. – д.ю.н., профессор 
(Ташкент)
Байдельдинов Д.Л. – д.ю.н., профессор
Байдаулет И.О. – д.мед.н., профессор
Бектурганов Н.С. – д.х.н., академик НАН РК
Бисенов К.А.– д.т.н., профессор
Бишимбаев В.К. –  д.т.н., академик НАН
Бурханов К.Н. –д.п.н., профессор
Ведерникова О.Н. – д.ю.н., проф. (Москва)
Гаипов З.С. – д.п.н.,профессор
Голик Ю.В. – д.ю.н., профессор (Москва)
Дулатбеков Н.О. – д.ю.н., профессор
Елешов Р. – д. с-х.н., академик НАН РК
Есим Г. – д.ф.н., академик НАН РК 
Елюбаев Ж.С. – д.ю.н., профессор
Журынов М.Ж. – академик, 
Президент НАН  РК
Зарипов З.С. –  д.ю.н., профессор (Рязань)
Идрисов Д.А. – д.т.н., профессор
Касымбеков  М.Б.- д.полит.н., профессор
Қул-Мухаммед М.А. – д.ю.н., профессор
Комиссаров В.С. – д.ю.н., проф. (Москва)
Лебедев С.Я. – д.ю.н., профессор (Москва)
Лиховая С.Я. – д.ю.н., профессор (Киев)
Майлыбаев Б.А. – д.ю.н., профессор
Мацкевич И.М. – д.ю.н., профессор (Москва)
Мухамедиулы А.- д.ф.н., профессор
Мусаходжаева А.К. - профессор
Оразалин Н.М. - депутат Сената 
Парламента Республики Казахстан
Сартаев С.С. – д.ю.н., академик НАН РК
Сарсембаев М.А. – д.ю.н., профессор
Султанов К.С. – д.пол.н., профессор
Сыдыков Е.Б. – д.и.н., профессор
Рустемов  Б.Т. - писатель, публицист
Турсынов  С.Т. - д.э.н., профессор
Усманов А. – д.п.н., профессор
Шестаков Д.А. – д.ю.н.,профессор, писатель
Харченко В.Б. – д.ю.н., профессор (Харьков)
РЕДАКЦИОННЫЙ СОВЕТ:
Абишев Т.Д. – к.ю.н.
Абишев Х.А. –  к.ю.н., профессор
Абдиров Н.М. – д.ю.н., профессор
Агибаев А.Н. – д.ю.н., профессор
Аманбаев А.Т. –  гос.советник юстиции 
3-класса
Айтжанов Б.Д. – д. вет.н., профессор
Байменов А.М. – к.тех.н., профессор
Бишманов Б.М. – д.ю.н., профессор
Бектұрғанов Е.У.- депутат Мажилиса 
Парламента РК
Джансараева Р.Е. – д.ю.н., профессор
Жакып Б.О. – д.фил.н., профессор
Ивона Массаки – профессор (Польша)
Карибаев Б.Б.– д.и.н., профессор
Кленова Т.В. – д.ю.н., профессор 
(Самара)
Корконосенко С.Г. – д.пол.н., профессор 
(Санкт-Петербург)
Канжигитов Е.К. – д.вет.н.
Қурманалиев К.А.– д.ф.н., профессор
Лопашенко Н.А. – д.ю.н., профессор 
(Cаратов)
Мажейка Кипрас И. – академик МЕАТР 
(Москва)
Маткаримова Г.С. – д.ю.н., профессор
Мельник Г.С. – д.пол.н., профессор 
(Санкт-Петербург)
Миндагулов А.Х.– д.ю.н., профессор
Омаров Б.Ж.– д. фил.н., профессор
Саданов А.К.– д.б.н., профессор
Сапиев О.С.– общественный деятель РК 
Старостин С.А. – д.ю.н., проф. (Москва)
Султанмурат Е. –  академик
Тоғжанов Е.Л. – к.ю.н. 
Тургараев Б.Т. –д.ю.н., профессор 
Рустемова Г.Р. –  д.ю.н., профессор
Шаукенова З.К. – д.соц.н., профессор
Усманов С.У. –  д.т.н., профессор
Челадзе Г. – доктор права, доктор бизнес 
админ., профессор  (Грузия)
Ху Тхинх - поэт, писатель (Вьетнам)
НАУКА И ЖИЗНЬ КАЗАХСТАНА
Международный научно-популярный журнал
Выходит 6 раз в год
Учредитель: ОБЩЕСТВЕННЫЙ ФОНД «ПРАВОВАЯ МИССИЯ»
МЕЖДУНАРОДНЫЙ КАЗАХСТАНСКИЙ КРИМИНОЛОГИЧЕСКИЙ КЛУБ
Гл. редактор – 
Алауханов Е.О.
д.ю.н., профессор, «Заслуженный деятель РК»

3
_______________________________________________________________________
Қазақстанның ғылымы мен өмірі – Наука и жизнь Казахстана                                                           
Science and life of Kazakhstan. №5 (32). 2015
EDITORIAL BOARD:
Abdukarimov O.A. – public figure 
of the  Republic of  Kazakhstan
Аbdrasylov B.S. – Dr. of  biology, professor
Аbdurasulova K.R. – Dr. of  Law, prof.(Tashkent)
Baideldinov D.L. – Dr. of Law, professor
Baidaulet I.O.– Dr. of medical science, prof.
Bekturganov  N.S. – academician of NAN RK
Bisenov  К.А. – Dr. of technology, professor
Bishimbaev B.K.- Dr. of history, acad. NAS.RK
Burhanov  К.N. – Dr. of polit., professor
Vedernikova  О.N. –   Dr. of  Law, prof (Мoscow)
Gayipov Z.S. – Dr. of political sciences,prof.
Gollik Y.V. – Dr. of Law., Professor (Moscow)
Dulatbekov N.O. –Dr. of Law, professor
Eleshov R. – Dr. of agricultural sciences, acad. 
NAS RK
Esim G.– Dr. of Philology, acad. NAS RK
Elubaev G.S.-  Dr. of Law, professor
Zhurinov M.Zh.– acad. NAS RK, 
President of NAS RK.
Zaripov Z.S. – Dr. of Law, professor (Ryazan)
Udyrysov D.A. – Dr. of hisory, professor
Kasimbekov M.B. - Dr. of political sciences, prof.
Kul-Muhammed M.A.– Dr.of  Law, professor
Komissarov V.S. – Dr. of Law, prof. (Moscow)
Lebedov S.Y.– Dr. of Law, professor (Moscow)
Lihovaya S.Y.– Dr. of Law, professor (Kiev)
Mailybaev B.A.– Dr. of Law, professor
Matskevich I.M.– Dr. of Law, prof. (Moscow)
Mukhamediuly A. – Dr. of philosophy., prof.
Musakhodzhayeva А.К - professor
Orazalin N.M - Member of the Senate
Parliament of the Republic of Kazakhstan
Sartayev S.S.– Dr. of Law,acad. NAS.RK
Sarsembaev M.A. – Dr.of Law, professor
Sultanov K.S.– Dr.of political sciences, prof.
Sydykov E.B. – Dr. of history, professor
Rustemov B.T. – writer, publicist
Tursunov C.T.- Doctor of Economics, professor
Usmanov A.– Dr. of political sciences,professor
Shestakov D.A.– Dr. of  Law,professor, writer
Harchenko B.V.– Dr. of Law, prof. (Harkov)
EDITORIAL COUHCIL:
Abishev T.D. – of Law                                                      
Abishev H.A. – of  Law  professor
Abdirov B.D.– of  Law professor
Agibaev A.N. – of Law рrofessor
Amanbaev A.N. – State counselor 
of Justice of 3-rd class
Aitganov B.D. – a doctor of betener 
sciences is a professor
Baimenov A.M.– candidate of tech, professor
Bishmanov B.M.– Dr. of Law,professor
Bekturganov E.U.– Member of the 
Parliament of Kazakhstan Majilis
Jansaraeva R.E.– Dr. of Law, professor
Zhakyp B.U. – Dr.of philology,professor
Ivona Massaki – professor (Poland)
Karibaev B.B.– Dr. of hisroy, professor
Klenova T.V. – Dr.of Law,professor (Samara)
Korkonosenko S.G. – Dr. of polit, professor 
(St.-Peterburg)
Kangigitov E.K. – a doctor of betener sciences
Kurmanaliev K.A. – Dr. of philology, prof.
Loopachenko N.A. – Dr. of  Law, professor 
(Saratov)
Mazheika Kipras I.– acad.PANS (Moscow)
Matkarimova G.S.– Dr. of Law, professor
Melnik G.S.– Dr. of polit, professor
Mindagulov A.N.– Dr. of Law, professor
Omarov B.Zh.– Dr. of philology,professor
Sadanov A.K.– Dr. of biology,professor
Sapiev O.S.– The public figure of RK
Starostin S.A.– Dr. of Law, prof. (Moscow)
Sultanmurat E.– academic
Toqshanov E.L. – of Law, professor
Turgaraev B.T.– Dr. of Law, professor
Rustemova G.R. – Dr. of Law, professor
Shaukenova Z.K.– Dr. of soc., professor
Usmanov S.U.– Dr. of history, professor
Cheladze G.– Dr. of Law, professor (Gruzia)
Huu Thinh- poet, writer (Vietnam) 
SCIENCE AND LIFE OF KAZAKHSTAN
International popular science journal 
Issued 6 times a year
Founder: PUBLIC FOUNDATION «LEGAL MISSION»
INTERNATIONAL KAZAKHSTAN CRIMINOLOGY  CLUB
Editor-in-chief – 
Аlauhanov E.O. 
Рh.d of Law, рrofessor, «Honored Worker of the Republic of Kazakhstan»

_______________________________________________________________________
4
Қазақстанның ғылымы мен өмірі – Наука и жизнь Казахстана                                                           
Science and life of Kazakhstan. №5 (32). 2015
1. Франция. Библиотека университетского комплекса Сорбонны
2. Польша. Польский университет имени Николая Коперника
3. Библиотека Стамбульского университета
4. Библиотека Венгерского государственного университета
5. Библиотека филиала Нью-Йоркского университета в Праге
6. Библиотека университета Карлова в Чехии
7. Библиотека Московского университета им. М.В. Ломоносова
8. Читальный зал юридического факультета МГУ им. М.В. Ломоносова
9. Библиотека Московской государственной юридической академии
10. Библиотека Московского университета МВД России
11. Библиотека Российской правовой академии МЮ РФ
12. Библиотека института государства  и права России
13. Библиотека ВНИИ МВД России
14. Библиотека Московского университета МВД России
15. Библиотека Российской академии правосудия
16. Московский библиотечно-информационный комплекс Финансовой академии при 
Правительстве РФ
17. Научная библиотека Новосибирского государственного университета
18. Библиотека Рязанской академии права и управления
19. Библиотека юридического факультета Санкт –Петербургского университета
20. Библиотека Санкт –Петербургского юридического института Генеральной
прокуратуры РФ
21. Библиотека Санкт –Петербургского Международного Криминологического Клуба
22. Библиотека Омской академии МВД РФ
23. Библиотека Томского государственного университета
24. Библиотека Саратовского  государственного университета
25. Библиотека Саратовской  государственной академии права 
26. Библиотека Саратовского центра по исследованию проблем организованной преступности и 
коррупции
27. Библиотека Саратовского юридического института МВД РФ
28. Библиотека Самарского государственного университета
29. Библиотека Дальневосточного  государственного университета
30. Библиотека Киевского государственного университета
31. Кафедра уг. Права Уральской государственной юридической академии
32. Кафедра уголовно-правовых дисциплин Северо-Кавказской академии государственной 
службы
33. Библиотека Национальной академии наук Кыргызской Республики 
34. Библиотека Университета Кыргызско-Российский славянский университет имени 
Б.Н. Ельцина
35. Академия МВД Кыргызской Республики имени генерал-майора милиции Э.А. Алиева
36. Библиотека Белорусского государственного университета
37. Библиотека Ташкентского государственного юридического института
38. Библиотека Таджикского   государственного университета
39. Национальная библиотека Азербайджана 
40. Библиотека Ереванского государственного университета
41. Библиотека Администрации Президента Республики Казахстан
42. Библиотека культурного центра  Президента Республики Казахстан
43. Национальная академическая библиотека Республики Казахстан (г. Астана)
44. Национальная библиотека Республики Казахстан (г. Алматы)
45. Библиотека Евразийского Национального Университета им. Л.Н.Гумилева
46. Библиотека Казахского гуманитарно-юридического института МВД РК
47. Библиотека Карагандинского юридического института МВД РК
48. Библиотека  Алматинской академии МВД РК
49. Библиотека Казахского Национального Университета имени аль-Фараби
50. Библиотека Казахского Национального Педагогического Университета имени Абая

5
_______________________________________________________________________
Қазақстанның ғылымы мен өмірі – Наука и жизнь Казахстана                                                           
Science and life of Kazakhstan. №5 (32). 2015
Еліміздің келешегі кімнің қолында? Әрине, сауатты ұрпақтың  қолында. Бүгінгі қоғамда 
бәсекелестікке төтеп бере алатын білімді ұрпақ тәрбиелеу - біздің басты мақсатымыз. Сол 
жолда елімізде атқарылып жатқан өнегелі істер де аз емес. Сондай тәрбие жұмысымен 
айналысып жатқан іргелі оқу орындарының бірі – әл Фараби атындағы  Қазақ  ұлттық 
университеті.  Ұлттық университет білімді студент тәрбиелеу жолында бірқатар нақты 
шаралар  атқарып  жүр.  Мұның  бәрі  ең  алдымен  көреген  басшының  арқасында  жүзеге 
асатыны анық.
Ректор Ғалымқайыр Мұтанұлы Мұтанов университет қабырғасына келгелі бірнеше 
игілікті шаралардың жүзеге асуына мұрындық болды. Оның бірі - «ҚазҰУ студенті оқуға 
тиіс 100 кітап» жобасы. Ректордың тікелей қолдауымен жүзеге асқан бұл жобаның сту-
денттерге  тигізер  пайдасы  орасан  зор.  Мұхтар  Әуезов:  «Өз  әдебиетін,  өз  мәдениетін 
білмейтін адам интеллигент емес» деп тегін айтқан жоқ. Әдебиеті мен мәдениетін білген 
жастардың ұлтжанды болып қалыптаспауы мүмкін емес. Әрі ол жоба студенттердің еркін 
ойлы, рухани бай азамат болып өсуіне де септігін тигізері сөзсіз. 
Әл-Фарабидің ғұлама болуының кілті неде? Білімде. Әлем медицинасының негізін 
салған Ибн Сина неге сүйенді? Әрине, білімге... Ендеше, білімсіз күннің қараңғы екенін 
жастар сезінуі тиіс. Бұл орайда, ҚазҰУ ұсынған жүз кітаптың орны ерекше.  Әрбір есті 
адамның саналы өмірі үшін ақыл-білім кенін кітаптан іздеп, кітаппен достасатыны анық. 
Кітап оқығанның күні жарық! Әрі, кітаппен сөздік қорын да молайтады. «Егер бір адам 
кітап оқымаса, ол оның өз қасіреті, ал миллиондаған адам кітап оқымаса, онда тұтас бір 
ұлттың қасіреті» деп ақын Иосиф Гордский тегін айтпаса керек. Сондықтан, Ғалымқайыр 
Мұтановтың бұл жобасы – тұтас бір ұлттың қасірет шекпеуінің алдын алып отыр.
Қазақ  университеті  білім  беру  мен  ғылыми  зертетудің  қалыптасқан  дәстүрін 
жаңғыртып отырған бірден бір киелі орда. Бүгінде еліміздің оңтүстігі мен солтүстігінде, 
батысы мен шығысында қызмет атқарып жүрген мыңдаған жанға қасиетті қара шаңырақ 
ыстық.  Өйткені  мұнда  олардың  жастық  шағы,  балдәурен  сәті,  білімге  құштар  кезеңі 
қалыптасты.  Бұл киелі орда білім беру саласындағы көшбасшылық орнын қашанда да 
биіктен түсірмей келе жатыр. Сондықтан болар,  ҚазҰУ бүгінгі күнде әлемдік деңгейдегі 
өз  орнын  алдыңғы  қатардан  айқындап  алған.  Оның  дәлелі  біреу-ақ:  –  Қазақ  ұлттық 
университетінің  Ұлыбританияның  танымал  Quacquarelli  Symonds  (QS)  агенттігінің 
Ғалымқайыр Мұтанов
әл-Фараби атындағы 
ҚазҰУ-дың ректоры,
техника ғылымдарының 
докторы, академик 
БІЛІКТІ 
БАСШЫ 
БАСҚАРҒАН 
БІЛІМ ОРДАСЫ

_______________________________________________________________________
6
Қазақстанның ғылымы мен өмірі – Наука и жизнь Казахстана                                                           
Science and life of Kazakhstan. №5 (32). 2015
халықаралық  рейтингі  бойынша  әлемнің  800  университетінің  арасынан  299-орынды 
иеленуі.  Бұл  бағалай  білгенге,  жетістікке  қуана  білгенге    ұлттық  университеттің  ұлт 
мақтанышына айналғанының нышаны емес пе?! Әлемдегі ең озық 300 университеттердің 
қатарынан  орнын  ойып  тұрып  алуы  –  ұлық  мәртебе.  Және  де  бұл  қатарға  бұрынғы 
кеңестер  одағы  университеттерінің  ішінен  тек  М.В.  Ломоносов  атындағы  Мәскеу 
Мемлекеттік  университеті  мен  Санкт-Петербург  университеті  еніп  отырғанын  ескер-
сек,  ҚазҰУ  мәртебесінің  асқақтай  түсері  шындық.  ҚазҰУ-дің  халықаралық  беделінің 
зор  екендігіне  Халықаралық  ЖОО  ассоциациясы  құрамына  Орталық  Азияда  ҚазҰУ-
дің  ғана  қосылуы  және  Қазақстан  ЖОО-дары  арасында  БҰҰ  «Академиялық  ықпал» 
бағдарламасына қабылданған тұңғыш әрі жалғыз университет екендігі тағы бір дәлел. 
Осынау  оқытуда,  тәрбиелік  істе,  ғылыми  ізденісте,  халықаралық  байланыста  қол 
жеткізген табыстар оңайлықпен келген жоқ. Әлемдік рейтингіде ҚазҰУ соңғы үш жыл-
да  300  орынға  жоғарыласа,  ол  –  университет  ректоры,  білікті  басшы,  еліміздегі  білім 
беру саласының кӛрнекті ұйымдастырушысы Ғалымқайыр Мұтанұлы Мұтанов бастаған 
бірлікті ұжымның берекелі де белсенді іс-шараларының нәтижесінде қол жеткізген абы-
ройлы да асқаралы жетістіктері. Ал бірлік – ең алдымен, тәрбие мен тәлімнен нәр алған 
ортаның нақты көрінісі. 
Егеменді  ел  болған  Қазақстан  Республикасы  тәуелсіздігінің  тұғырын  берік  етер 
еркіндік ой-санасының ұйытқысына айналған білім ордасы бастау көзінде қазақ зиялы-
лары  тұрған  білім  беру  мен  ағартушылықтың  ұлы  дәстүрін  замана  талабы  мен  уақыт 
сұранысына сай жаңашылдықпен дамытып келе жатқанына ел куә, жұрт риза. Бұл жат-
танды сөз, құрғақ ділмарсу болып саналмайды. Жыл өткен сайын ҚазҰУ-ға түсушілер 
саны артып келеді. Бұл ненің дәлелі?  ҚазҰУ-дың тағы бір артықшылығы бар. Мұндағы 
білікті мамандар шәкірт іздеп, ел кезіп кетпейді. Мектепті бітірген, ҰБТ-дан жоғары балл 
алған талапкерлер ең алдымен ҚазҰУ-ды таңдайтыны рас.  Еліміз таланттар мен дарын-
дардан кенде емес. Сол дарынды түлектер ҚазҰУ-да білім алғанды мәртебе санайды. 
«Қазіргі  заманның  жастары  маған  ұнайды.  Олардың  басым  көпшілігі  -  білімді, 
мақсаттары  биік,  талпыныстары  күшті,  еңбекқор  және  бізге  қарағанда  еркін,  батыл. 
Әрине, көп мәселе олар тәрбиеленіп отырған отбасына, білім алып жүрген оқу орнына 
тікелей байланысты. Осы тұрғыдан алғанда, ХІІ ғасырда Еуропада білім мен ғылымның 
ошағы ретінде пайда болған  университеттердің қазіргі қоғамдағы рөлі ерекше. Олар тек 
білім берумен шектелмей, жастардың адамгершілік қасиеттерді бойына жинаған тұлға 

7
_______________________________________________________________________
Қазақстанның ғылымы мен өмірі – Наука и жизнь Казахстана                                                           
Science and life of Kazakhstan. №5 (32). 2015
ретінде қалыптасуына басты назар аударулары тиіс. Өзім қызмет атқаратын әл-Фараби 
атындағы Қазақ Ұлттық университеті бұл міндетті жақсы түсініп отыр деуге болады» 
дейді университет ректоры, академик Ғалымқайыр Мұтанұлы.
Университет  ректорының  ұсынған  екінші  игілікті  шарасы  -  «Al  Farabi  smart-city» 
ғылыми-инновациялық жобасы деп аталады. Әбу Насыр әл-Фараби бабамыздың ізгілік 
қаласы туралы ілімін негізге алған бұл жобаны жүзеге асыруға қажетті инфрақұрылымдар 
қосылды.  Олар:  технопарк,  біртұтас  корпоративтік  желі,  кітапхана,  бизнес-инкубатор, 
биомедицналық кластер, «Керемет» студенттерге қызмет көрсету орталығы осының негізгі 
дәлелі. Сондай-ақ «Айналаңды нұрландыр!», «Саламатты дене мәдениеті», «Жасыл кам-
пус», «Мен жастарға сенемін!» атты жобалар да университетте сәтті жүргізілуде.  
Мәселен, университеттің бірқатар  студенттері мен магистранттары балалар үйіне, 
балабақшаларға,  Ардагерлер  үйіне  көмек  көрсетіп,  мәдени  орындарда  болды.  Спорт 
клубтары мен түрлі үйірмелер де студенттер үшін қызмет етеді. 
«ҚазҰУ-дың Ұлттық  зерттеу университетіне айналу жолында кафедралар іріленіп, 
нәтижесінде мамандардың әлеуетін арттырдық. Кафедралардың бәсекеге қабілеттілігін 
арттыру,  өз  кезегінде  универсиетттің  бәсекеге  төтеп  беруін  нығайтады.  Сол  арқылы 
біз білім ордасын әлемдік биік сатыға көтеруіміз керек. Ол үшін шығармашылық пен 
жаңашылдыққа  бай,  мәдени  орта  қалыптастыруымыз  керек.  Жаңадан  тағайындалған  
кафедра  меңгерушілерімен    осы  ортаны  қалыптастырамыз  деген  сенім  зор.  Ғылыми 
кластерлер  негізінде  кафедралар  іріленіп,  факультеттердің  атауы  өзгеріп,  оқу  ордасы 
жаңарып, жаңғырып отыр» дейді ректор.  

_______________________________________________________________________
8
Қазақстанның ғылымы мен өмірі – Наука и жизнь Казахстана                                                           
Science and life of Kazakhstan. №5 (32). 2015
Әл-Фараби  атындағы  қазақ  ұлттық  университеті  –  Біріккен  Ұлттар  Ұйымының 
«Академиялық  ықпал»  бағдарламасының  мемлекеттегі  жалғыз  қатысушы  жоғары 
оқу  орны  екендігін  атап  өтудің  маңызы  зор.  «Академиялық  ықпал»  -  адам  құқығы, 
сауаттылық,  тұрақты  даму  мәселесі,  қақтығыстарды  шешу  және  бейбітшілікті  сақтау, 
мәдениетаралық  диалог  сұрақтары  аясында  әлемге  әйгілі  он  принципті  беделді  түрде 
қолдау мақсатындағы БҰҰ-ның жаһанды бастамасы болып табылады. Бұл да универси-
тет ректорының ең ірі жетістіктерінің бірі болып саналады.
Университетте білім беру ісі Болон реформасына көшірілген. Оқытудың кредиттік 
жүйесі жолға қойылған. Бүгінде «бакалавр-магистр-PhD» түрінде үш сатылы мамандар 
дайындалады.  Университеттің  жаңа  даму  кезеңінде  әл–Фараби  атындағы  ҚазҰУ–дың 
жаңа Академиялық саясаты іске асырылды, білім тексерудің қуатты корпоративтік Ин-
транет жүйесі жолға қойылды.
Ректор Ғалымқайыр Мұтанов көпке үлгі боларлық тағы бір бастама көтерді. Өзі бас 
болып, механика-математикалық факультеттегі курсына арналған алғашқы кураторлық 
дәрісін  Алматыдағы  Ахмет  Байтұрсынұлы  атындағы  мұражай-үйінде  өткізді.  Дәріске 
механика-математика  факультетінің  студенттерімен  бірге,  журналистика  және  фило-
логия,  әдебиетану  және  әлем  тілдері  факультеттерінің  студенттері  де  қатысты.    Бұл 
да ректор жүзеге асырған ерекше жобалардың бірі. Алаш қайраткерінің мұражай-үйін 
аралау арқылы студенттердің танымы өсті. Олар Алашшыл азаматтың тұрған үйін ғана 
тамашалаған жоқ, сонымен бірге, Ахмет Байтұрсынұлының мұрасымен де қанықты. 
Мұражайда ҚазҰУ ректоры, академик Ғалымқайыр Мұтанов Ахмет Байтұрсынұлының 
қазақ руханиятындағы орны туралы сөз қозғап, Ахмет ілімдерінің негізіне ой жүгіртті. 
А. Байтұрсынұлы еңбектерін ғылыми ізденіске пайдаланудың жолдарын нұсқап, білім, 
ғылым  жолын  таңдаған  жастар  үшін  алаш  арысының  мұрасының  теңдесі  жоқ  екенін 
жеткізді. «Оқу барысында курстық жұмыс, дипломдық жұмыс жазасыңдар, сонда үнемі 
А.Байтұрсынұлы еңбектерін ойға өзек ету керек» деді ректор.Сондай-ақ «Ұлым дейтін 
ел болмаса, елім дейтін ұл қайдан болсын?» деген сөзін кеше Елбасы өз дәрісінде де 
ұлт ұранына айналардай етіп ұсынғанын, қашанда ізденіспен талмай еңбектене отырып, 
қай мамандық иесі болмасын әдебиет, мәдениеттен хабардар болып жүру керектігін тілге 
тиек етті. Мұның бәрін неге айтып отырмыз? Университет ректорының  білікті шәкірт 
тәрбиелеудегі  өзгеше  қырын  айтқымыз  келді.  Ректор  бас  болып,  мұражайларды  ара-
лау, рухани,  мәдени   орталарда  бас қосу, театрға бару – екінің бірінің қолынан келе 
бермейтін іс. 
37 мамандық бойынша кадрлар даярлайтын және ғылыми-зерттеу орталығы санала-
тын Қазақ Ұлттық университеті еліміздегі жетекші жоғары оқу орындарының бірі. Уни-
верситетте екі мыңнан астам жоғары білікті оқытушы жұмыс істейтінін ескерсек, оның 
ішінде мыңнан астам ғылым доқторы мен кандидаты, жүз академик пен елу философия 
докторы қызмет ететін киелі шаңырақ.  Қазақтың маңдайалды азаматтарын тәрбиелеген 
қара шаңырақ қашанда қадірлі болмақ. 
Ғалымқайыр Мұтанұлы Мұтанов ректорлық қызмет атқарғалы бері универcитетте 
қаншама игілікті шаралар атқарылды. Білікті де білімді шәкірттер тәрбиелеу жолында 
ондаған жобалар жүзеге асты. Оның бір парасын жоғарыда тілімізге тиек еттік. Көреген 
басшы,  білікті  ректор  басқарған  университет  келешекте  де  білімді  мамандар  әзірлей 
беретіні сөзсіз. Сондықтан, университеттің ұлттық атын ұлықтап жүру бәрімізге парыз.  
Материалды дайындаған
әл-Фараби атындағы ҚазҰУ журналистика факультетінің доценті 
А. Құрманбаева

9
_______________________________________________________________________
Қазақстанның ғылымы мен өмірі – Наука и жизнь Казахстана                                                           
Science and life of Kazakhstan. №5 (32). 2015



Достарыңызбен бөлісу:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   32


©stom.tilimen.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет