Құрастырушылар: Садыкова Г. С. Абдукаримова Ж. М шымкент 2011ж



Дата03.07.2017
өлшемі236.54 Kb.
Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік фармацевтика академиясы

Техникалық және орта кәсіби білім беру факультеті

Терапия бакалавриат кафедрасы

ІШКІ АУРУ ПӘНІ БОЙЫНША ӘДІСТЕМЕЛІК ӨҢДЕУ


Мамандығы: 0301000 - «Емдеу ісі»

Біліктілігі: 0301013 - «Фельдшер»

Курсы: 4

Семестрі: 7


Құрастырушылар:

Садыкова Г.С.

Абдукаримова Ж.М


ШЫМКЕНТ 2011ж.



Кафедра мәжілісінде қаралды және бекітілді

«_____»_______________

«______» хаттама



«Бекітемін» Кафедра меңгерушісі м.ғ.д., профессор_____ Бекмурзаева Э.Қ.


2 Сабақ



1. Сабақтың тақырыбы: Артериалды гипертония

2. Сағат саны: 4 сағат 180 мин (100%)

3. Сабақ түрі: тәжірибелік

4. Сабақтың мақсаты:

оқыту: - студентерге артериалды гипертония аурулары кезінде этиопатогенез, симптомы және синдромдарын анықтауды үйрету.

тәрбиелік:- студентерге артериалды гипертония аурулары бар науқастарды дұрыс күтім жасауды таныстыру.

дамыту: - артериалды гипертония аурулары кезінде зерттеу әдістері мен емдеу қағидаларын жетілдіру



5. Оқыту әдісі: Кіші топпен жұмыс

6. Материалды-техникалық жабдықталуы:

а) техникалық құралдар: компьютерлер.

ә) көрнекі және дидактикалық құралдар: Дидактикалық және көрнекті құралдар;

Қағазбен басып шығарылған тесттер;Оқу фильмдері;Тақырыптық плакаттар, кестелер.



б) оқыту орны: оқу бөлме.

7. Әдебиеттер:

Негізгі (Н)

Қазақ тілінде:

1. Ішкі аурулар. Б.С. Калимурзина. - 2005.

Орыс тілінде:

Этиологиясы.

1. Внутренние болезни: учебник: в 2-х т. + CD. Мухин Н.А., Моисеев B.C., Мартынов А.И. - М., ГЭОТАР-Медиа, 2009. Т. 1 - 672с; Т. 2 - 592 с.

2. Терапия с курсом ПМСП. Смолева Э.В - Ростов-на Дону «Феникс», 2008.

3.Внутренние болезни. В.И.Маколкин, С.И.Овчаренко. – М., Медицина, 2005г.
Қосымша:

1. Акушерство и гинекология. Г.К. Степанковский, Б.М. Венцковский. - М., 2008.

2. Лекарственные средства. Машковский М.Д. - М., 2009.

3. Новые технологии в образовательном процессе. УчебнН-методическое пособие. Муминов Т.А., Даулетбакова М.И. - Алматы, 2003.

4. Синдромная патология дифференциальная диагностика и фармакотерапия. Г.Д. Тобулток. - М., 2006.

5. Скорая медицинская помощь. Руководство для фельдшеров А.Л. Верткий. - М., ГЭОТАР-Медиа, 2007. - 400 с.

6. Терапия с курсом ПМСП. Э.В. Смолева. - Ростов-на Дону, «Феникс», 2008.

7. Туберкулез легких и его дифференциальная диагностика (клиникН-рентгенологический атлас). В 2-х т. Муминов Т.А. -Алматы, 2003.- 808 с.

8. Фельдшер скорой помощи. Шелехов К.К. - «Феникс», 2007.

9. Болезни оргонов дыхания. Палеев Н.П. - М. - Медицина. - 2000. - 728 с.

10. Фельдшер общей практики. Э.В. Смолева, Степанова Л.А. - «Феникс» 2003.

8. Ұйымдастыру кезеңі: 10 мин (6%)

• Оқушылардың сабаққа қатысуын тексеру.

• Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру.

• Сабақтың мақсаты мен міндеті.



9. Оқушылардың өтілген тақырып бойынша білімін тексеру.28 мин (15%)

Білімді тест арқылы бағалау


10. Жаңа сабақты түсіндіру : 54 мин (30%)

Біріншілік артериялық гипертония (АГ) немесе эссенциальдік гипертония – артериялық қысымның реттеуіне қатысты ағзалардың зақымдануына байланыссыз дамитын артериялық гипертония.




  1. Т9қым куалауға бейімділік;

  2. Нервілік-психикалық жарақаттар (эмоциялық стрестер);

  3. Кәсіптік зияндылықтар (құлаққа,көзге зейін қоюға көп күш түсуі, мәселен диспетчерлер, шулы цехтарда жұмыс жасайтындар);

  4. Тамақтанудың ерекшеліктері (тұзды тағамға әуесқойлық, кальцийдің, магнийдің жетіспеушілігі);

  5. Диэнцефальдік гипоталамустық құрылымдардың егде жастағы эндокриндік өзгерістер салдарынан қайта құрылуы (климакс шағы);

  6. Зиянды әдеттер: темекі тарту, ішкілікке салыну (арақ ішкеннен кейін сау адамның өзінде де АҚ 20-30 мм с.б. биіктейді);

  7. Бас миының жарақаттары;

  8. Семіздік.

Систолалық қысым сол қарыншаның соғу көлеміне, қаннын айдалу жылдамығына және аортаның созылғыш қасиетіне, ал диастолалық қысымның деңгейі шеттік тамырлардың тонусына және айналымдағы қанның көлеміне тәуелді. Систолалық және диастолалық артериялық қысымдардың деңгейлері прессорлық және депрессорлық жүйелер қызметтің арақатынасына байланысты.

Прессорлық жүйенің құрамына жататындар:

  • симпатоадренал жүйесі (САЖ);

  • ренин-ангиотензин жүйесі (РАЖ);

  • альдостерон жүйесі;

  • гипоталамус пен гипофиздің антидиурекриндік жүйесі (вазопрессин);

  • F-простагландиннің жүйесі.

Депрессорлық жүйеге жататындар:

  • аорта-каротидтік аймақ (каротидтік синустың, аорта доғасының барорецепторлары);

  • депрессорлық простагландиндердің жүйесі (ПГЕ2, простациклин);

  • депрессорлық полипептидтер жүйесі (жүрекшелік натрийурездік гормон, гастроинтестициальдік гормон – секретин, ішектік вазоактивті полипептид);

  • бүйректің депрессорлық липидтері;

  • эндотелийтәуелді босаңсыту факторы.

Артериялық гипертонияда прессорлық жүйелердің функциясы артады, ол әсіресе САЖ-нен байқалады. САЖ қызметінің артуынан АҚ битеуіне алып келетін себептер:

  1. шеттік вазоконстрикция және соған байланысты жүрекке қан оралуының көбеюі, жүректің соғу көлемінің ұлғаюы;

  2. жүрек соғу санының жиіленуі және соғу көлемінің көбеюімен бірге жүрек шығарымының ұлғаюы;

  3. шеттік артериолалардың β1-рецепторларының белсенділенуінен тамырлардың жалпы шеттік кедергісінің жоғарылауы (тамырлардың түйілуі).

Рениннің бөлінуі келесі механизмдерге тәуелді:

  1. юкстагломерулалық жасушалардағы β-адренорецепторлардың стимуляциясы (симпатикалық нервтермен немесе қандағы катехоламиндермен);

  2. шумақтарға қан келтіретін артериоларының керілу деңгейі;

  3. гуморальдік факторлар – натрий, кальций, хлор иондарының қандағы жоғары концентрациясы, кейбір гормондар (глюкагон, паратгормон рениннің секрециясын арттырады, ал ангиотензин, соматостатин, натрийурездік фактор –керісінше тежейді).

Артериялық гипертензияның ДДҰ, ГХҚ (1999) жіктемесі

АҚ деңгейлері


САҚ мм с.б.

ДАҚ мм с.б.

Оптимальді

<120

<80

Қалыпты


<130

<85

Жоғары қалыпты

130-139

85-89

1-ші дәрежелі гипертония

140-159

90-99

2-ші дәрежелі гипертония

160-179

100-109

3-ші дәрежелі гипертония

>180

>110

Ескерту: САҚ және ДАҚ әр дәрежеде биіктесе, онда қайсысы биіктеу бола, сонысын есепке алады.


Клиникалық көрінісі


Артериялық гипертонияның көрінісі оның барысына (кризді, қатерлі, рефлактерлі), сатысына және «нысаналық» ағзалардың зақымдану деңгейіне тәуелді. Көрінісінде анықталатын синдромдар:

1) артериялық гипертония синдромы

2) цереброваскулярлық синдром (бастың ауыруы, айналуы, құлақтың шуылдауы, еске сақтау қабілеттің төмендеуі т.б.)

3) жүректік синдром (стенокардия ұстамалары, кардиалгиялар, ырғақ бұзылыстары, сол қарыншаның гипертрофиясы, шамасыздығы)

4) жалпы невроздық синдром (ұйқысыздық, астения, иппохондрия, депрессияға бейімділік)

5) гипертониялық ангиоретинопатия синдромы

Артериялық гипертонияның III сатысында «нысаналық» ағзалардың ауыр түрде зақымдануы тән:

а) жүрек жағынан: миокард инфаркты, сол қарынша шамасыздығы

ә) бас миы жағынан: гипертониялық энцефалопатия, мидың қыртысына, мишыққа немесе мидың бағанасына қан құйылу

б) бүйрек жағынан: нефроангиосклероз, бүйрек шамасыздығы

в) көз түбі жағынан: тор қабыққа қан құйылуы, экссудация, ауыр деңгейдегі гипертониялық ангиоретинопатия

Артетиялық гипертонияның диагностикасы.

Бір қарағанда артериялық гипертония диогнозын қою оңай болып көрінеді, бірақ оны екіншілік гипертониялардан айыру оңайға соқпайды, сондықтан кей жағдайларда бұл аурудың гипердиагностикасы болатындығы сөзсіз.

Науқасты сұрастырғанда келесі мәліметтерді нақты анықтау қажет:



  1. бұдан бұрынғы АҚ – ның биіктеу деңгеиі және биіктеу ұзақтығы

  2. нысана ағзалардың зақымдану белгілері (бұрын болған немесе бар)

    • жүрек-тамыр жүйесі жағынан- стенокардия, басынан кешкен миокард инфаркты, жүрек шамасыздығы (ентікпе, ісінулер, т.б.)

    • орталық нерв жүйесінің –бастың ауыруы, айналуы, көз көруінің, ми қанайналымының бұзылыстары

    • шеттік артериялардың –аяқ-қолдардың тоңғынтығы, ұстамалы ақсақтық

    • бүйректің- гематурия, никтурия, поллакиурия

  3. қантты диабетке, подағраға шалдығуы: дислипидемияның, менопаузаның немесе андропаузаның болуы

  4. тұқымында АГ, ЖИА, қантты диабет, инсульт, бүйрек аурулары, липидтер алмасу бұзылыстарының анықталуы

  5. соңғы кездегі дене салмағының жоғарылауы, дене қызметінің белсенділігінің төмендеуі, шылым шегуі

  6. тамақтану ерекшеліктері (тұзы немесе қаныққан майы мол тағамдарға, кофе немесе қою шайға, алкогольге құмарлық)

  7. қан қысымының биіктеуіне септігін тигізетін дәрмектерді, заттары қолдануы (контрацепциялық дәрмектер, стероидтар, циклоспориндер, кокаин, мұрынға тамызатын тамшылар, эритропоэтин, қабынуға қарсы стероидтық емес дәрмектер)

  8. бұрын қолданған гипотензиялық дәрмектер, оның тиімділігі

  9. отбасының, қызметінің жағдайы және науқастың психологиялық ерекшеліктері, білімінің деңгейі

Науқасты физикалық тексергенде нысана ағзалардың зақымдану белгілеріне ерекше мән беріледі: Мидың: ұйқы артериясындағы систолалық шулар, қимылдың, сезімталдықтың бұзылыстары. Көз торы: көз түбі өзгерістері. Жүрек: шектерінің қенуі, жүрекұшы түркісінің күшеюі, ырғақ бұзылыстары, шоқырақ ырғағы, өкпедегі іркілісті ылғал сырылдар, жалпы ісінулер. Іш құысы: тамыр шулары, аортаның патологиялық пульсациясы, бүйректің ұлғаюы

Шеттік артериялар: пульстің әлсіоеуі, жойылуы немесе ассиметриясы, қол-аяқ ұштарының салқындығы, тері ишемиясының белгілері.Негізде, әр дәрігер артериялық гипертонияны алғаш анықтағанда, барынша әрекеттеніп, симптомдық гипертензия болу мүмкіндігін мұқият ажыратуы тиіс. Симптомдық гипертензия болуынан күдіктендіретін жағдайлар:



  1. егер артериялық гипертония 20-дан және 60-тан асқан шақта алғаш пайда болса

  2. артериялық гипертония жіті пайда болып, тұрақты сақталса

  3. аса биік АҚ

  4. артериялық гипертонияның қатерлі барысы

  5. симпатоадреналдық криздердің болуы

  6. артериялық гипертония жүктілік кезінде пайда болуы

  7. науқастың анамнезінде бүйрек, несеп жолдары аурулары туралы мәліметтердің болуы

  8. зәр анализінде, минимальді болса да, өзгерістердің табылуы

Лабораториялық, аспаптық зерттеулер

Нысана ағзалардың зақымдануын және қауіпті ықпалдары анықтау мақсатымен міндетті түрде жасалатын зертеулер:



  • зәр анализі

  • қанның жалпы жайылма анализі

  • қан құрамындағы калий, натрий, креатинин, глюкоза, жалпы холестерин және тығыздығы жоғары липопротеидтердің холестерині

  • 12 тіркемедегі ЭКГ

Арнайы зерттеулер (симптомдық гипертензиядан күдіктенгенде және зерттеулердің нәтижелері ем бағатын өзгертетіндей жағдайларда жасалатын):

  • қан құрамындағы тығыздығы төмен липопротеидтердің холестерині, үшглицеридтер, зәр қышқылы, кальций, гликолизденген гемоглобин

  • Реберг-Тареев сынамасы

  • Қан плазмасындағы рениннің, альдостеронның, ТТГ, Т3, Т4 деңгейлері

  • тәуліктік протеинурия

  • катехоламиндердің зәрмен тәуліктік экскрециясы

  • Эхо-КГ

  • артериялар ультрасонографиясы

  • бүйректің УДЗ-і

  • АҚ-ды тәуліктік мониторлау

  • ангиография

  • патологиялық өзгерістердің болуынан күдіктенген ағзалардың компбютерлік томографиясы.

Қауіптілікті айыру /стратификациялау/ критерийлері ДДҰ/ХТК, 1999 ж.


Қауіп факторлары

Нысана ағзалардың зақымданулары

АГ-мен бірлескен клиникалық жағдайлар, аурулар

I.Қауіптілікті страти-фикациялау үшін қолда-нады

Систолалық АҚ>140мм с.б.

Диастолалық АҚ>90мм с.б.

Жасы 55-тен асқан еркектер

Жасы 65-тен асқан әйелдер

Шылым шегу

Холестерин >моль/л

Қантты диабет

Туқымында жүрек-тамыр ауруларының ерте дамуы.

II. Болжамға кері әсер ететін өзге ықпалдар –

Тығыздығы жоғары ЛП төмендеуі

Тығыздығы төмен ЛП жоғарылауы

Диетаға байланыссыз микроальбуминурия

Глюкозаға толеренаттылықтың төмендеуі

Семіздік

Отырып істеәтін жұмыс, гипокинезия

Фиброноген деңгейі жоғарылауы

Белгілі бір әлеуметтік-экономикалық жағдай

Ұлт ерекшелігі

Географиялық аймақ



Сол қарыншаның гипертрофиясы (электроэхокардиография немесе рентгенографиямен дәлелденген).

Протеинурия және/немесе креатинемия 1,2-2,0 мг/дл.

Атеросклероздық түймедақтың ультрадыбыстық немесе рентгендік көрінісі.
Көз түбі торы артерияларының жалпылама немесе ошақты жіңішкеруі


Цереброваскулярлық аурулар

Ишемиялық инсульт

Геморрагиялық инсульт

Өтпелі ишемиялық шабуыл



Жүрек аурулары

Миокард инфаркты

Стенокардия

Коронарлық

реваскуляризация

Іркілістік жүрек шамасыздығы



Бүйрек аурулары

Диабеттік нефропатия

Бүйрек шамасыздығы /2мг/дл артық креатининемия/

Тамыр аурулары

Аортаның ажырамалы аневризмасы

Шеттік артериялардың екіншілік зақымданулары

Гипертониялық ретинопатия

Геморрагиялар немесе экссудация

Көру нерві емізгінің ісінуі

Қантты диабет


Артериялық гипертония қауіптілігінің критерийлері


Қауіптілік категориялары (топтары)

Диагностикалық критерийлері

Қауіптілігі төмен (қауіптілік I)

I-ші дәрежелері АГ

Қауіп факторлары жоқ, нысана ағзалар зақымданбаған және бірлескен аурулар дамымаған



Қауіптілігі орташа (қауіптілік II)

I-ші дәрежелері АГ

Қауіп факторлары жоқ, нысана ағзалар зақымданбаған және бірлескен аурулар дамымаған

I-III-ші дәрежелі АГ

Қауіпті факторлардың саны біреу немесе одан артық. Нысана ағзалар зақымданбаған, бірлескен аурулар жоқ.



Қауіптілігі жоғары (қауіптілік III)

I-IIIежелі АГ

Нысана ағзалар зақымданған ±өзге қауіпті факторлар. Бірлескен аурулар жоқ



Аса қауіпті (қауіптілік IV)

I-III дәрежелі АГ ± қантты диабет

± өзге қауіпті факторлар. Бірлескен аурулар немесе жағдайлар бар.


Антигипертензиялық дәрмектердің негізгі топтары және оның түрлері (Е.Е.Гогин, 1997)



Дәрмектердің негізгі топтары

Дәрмектердің түрлері

Бета-адреноблокаторлар

β1 және β2-блокаторлар селективті β1-блокаторлар


анаприлин

атенолол


Кальций антагонистері

бірінші тегі

екінші тегі

үшінші тегі

ұзақ әсерлі вазоселективті

бас миын ерекше әсерлі


верапамил

коринфар

дилтиазем

ломир,норваск

нимодипин, стугерон



ААФ ингибиторлары

капотен, эналаприл, моэксиприл

АТ1 – рецепторлардың блокаторлары

лозартан, эпрозартан /тиветен/

Симпатолитиктер

Альфа-1-адреноблокаторлар

Орталық α2-адренорецепторлардың стимуляторлары

Имидазолиндік рецепторлардың селективті агонистері


резерпин, изобарин, доксазозин

гуанфацин, клофелин, допегит

моксонидин



Гипотензивті әсерлі диуретиктер тиазидтік

Тиазидтік емес сульфонамидтер калийсақтаушы

Гибридтік әсерлі дәрмектер

гипотиазид

хлорталидон, бринальдикс

альдактан, триамтерен

арифон /индапамид/, урапидил


Шеттік вазодилятаторлар вена-артериялық
Селективті артериялық

нитраттар, диазоксид, натрий

нитропруссиді

гидралазин, миноксидил


Адренорецепторларға әсер етудің клиникалық көріністері



Адренорецепторлардың орналасуы

Стимуляциялануының басты белгілері

Типті блокаторы және блоктаудың басты белгілері

Альфа-1.

Тамыр қабырғаларындағы, мио-кардтағы синапстан кейінгі нейрондар



Артериолалардың тарылуы, АҚ-ның биіктеуі, сонымен бірге коронар, ми қанайналымына шамалы әсер етуі, гиперкалиемия, ішек тонусының төмендеуі

Празознин: артериолаларды /басым/, веналарды /аз ғана/ кеңітуі, жү-рекалды, жүрекарты күшті төмендетуі, 1-ші дозаның әсерінен, 2 сағат көлемінде колпасқа, ессіз күйге түсіруі мүмкін

Альфа-2 солитарлық тракттың синапстары-ндағы пресинапстық ұштар, ростральді вентролатералдың прессорлық аумақтық имидазолиндік рецепторлары

Кері байланыс принципімен нервтердің постсинапстық ұшта-рында норадреналиннің бөлінуін тежейді. Имидазолиндік рецеп-торлардың селективті агонистері (моксонидин, рилменедин)

Клиникалық қолдануға алынбаған

Бета-1

  • жүрек

  • бүйректің юкстагломерулалық аппараты




Жүрек соғуының жиіленуі, автоматизм мен өткізгіштіктің жоға-рылауы, жиырылудың күшеюі, рефрактерлік кезеннің қысқаруы. Ренин секрециясының артуы

Пропранолол, селективті β-блока-торлар /атенолол/, жүрек соғуының си-реуі, автоматизм-нің және өткізгіштік-тің тежелуі, ренин секре-циясының төмендеуі

Бета-2

  • тамырлар мен

  • бронхтардың тегіс салалы бұлшықеті

  • жатыр бұлшықеті

Артериолалардың кеңеюі, бронхтардың, жатыр тонусының төмендеуі, тремор, гистамин мен лейкотриендер бөлінуінің тежелуі, гипокалиемия

Пропранолол және өзге селективті β-блокаторлар, бронх-тар спазмы, бронхтық астманың ұстамасы, шеттік тамырлар тонусының жоғары-лауы,Рейно синд-ромы

Кальций антагонистері



Химиялық тобы

Негізгі аты

Фирманың аты

Дозалары,мг

әсерінің ұзақтығы (сағ)

Бір берілетіні

Тәуліктік

Фенилалка-ламиндер

Верапамил

Изоптин,

Финоптин


40,80,120

240-480

8

Галлопамил

Прокорум

50

150

7

Бензотиазе-пиндер

Дилтиазем

Дилзем,

Кардил


60,120

240-360

7

Дигидропи-ридиндер

Нифедипин

Адалат,

кордафен,

коринфар,

фенигидин



5,10,20

20-60

6

Никардипин

Кардене,

нердипин


10,20,30,100

60-120

4

Исрадипин

Ломир,

плескал


2,5,5

5-15

7

Амплодипин

Норваск

Стамло


5-10

5-10


5-10

25-35

фенолидипин

Плендил,

модип


5-10

5-10

10




Нитрендипин

Байпресс,

унипресс


10-20

10-20

8(24*)

Нисолдипин

Сискор

5,10,20

40-80

6

Нимодипин

Нимотоп

30

90-160

5

Риодипин

Форидон

10,20

20,80

6

Лацидипин

Лаципил

2,4

2-6

7-8

(24-26*)


Пипера-зиндер

Циннаризин

Стугерон

25,75

150





Ескерту:* - плазмадан жартылай бөлінуі – 7-8 сағат, бірақ

каналдарды блокадалау уақыты үш есе ұзақ.



11. Оқушылардың өз бетінше атқаратын жұмысы 62 мин (35%)

  1. I òèïòåãi ãèïåðòîíèêàëûº êðèçäi» ä½ðûñ ìiíåçäåìåñi ºàéñû:

à) ÃÀ-íû» åðòå ñòàäèÿñûíäà áàñòàëàäû

á) àäðåíàëèííi» ºàí¹à ëàºòûðûëóûìåí áàéëàíûñòû

â) æ¾ðåê ñî¹óûìåí, æàëïû ºûçûóûìåí ê¼ðiíiñ áåðåäi

ã) êðèçäåí êåéií ïîëèóðèÿ áîëàäû

ä) áàðëû¹û ä½ðûñ


  1. II òèïòåãi ãèïåðòîíèêàëûº êðèçãå íå ò¸í åìåñ:

à) ÃÀ-íû» êåø ñòàäèÿñûíäà êåçäåñåäi

á) àäðåíàëèííi» ºàí¹à ëàºòûðûëóûìåí áàéëàíûñòû

â) ãèïåðòîíèêàëûº ýíöåôàëîïàòèÿ ñèìïòîìäàðû áîëìàéäû

ã) ¼êïå iñiêòåði áîëóû ì¾ìêií



  1. Ãèïåðòîíèêàëûº êðèç êåçiíäåãi æ¾ðåê äåìiêïåñiíäå ìûíà ïðåïàðàòòàðäû» ºàéñûñû òà¹àéûíäà¹àí ä½ðûñ:

à) äèáàçîë

á) êàëüöèé àíòîãîíèñòòåði

â) ãàíãëèîáëîêàòîðëàð

ã) áåòà àäðåíîáëîêàòîðëàð

ä) êëîôåëèí


  1. Àà æåäåë á¾éðåê æåòiñïåóøiëãiìåí áiðãå æ¾ðãåíäå ºàíäàé ïðåïàðàò áåðiëåäi:

à) êëîôåëèí

á) âèñêåí

â) ôèíîòèí

ã) êàïòîïðèë

ä) ãèïîòèàçèä


  1. ÀÃ-íû» æ¾ðåê æåòiñïåóøiëiãiíi» III ä¸ðåæåñiìåí áiðãå æ¾ðãåíäå ìûíà ãèïîòåíçèâòi ïðåïàðàòòàðäû» ò¾ðií òà¹àéûíäàó¹à áîëìàéäû:

а. Обзидан

б. Каптоприл

в.Нифедипин

г.Апрессин

д.Фуросемид


  1. Àà ñòåíîêàðäèÿìåí áiðãå æ¾ðãåíäå ºàíäàé ïðåïàðàò ºîëäàíó ºàæåò åìåñ:

а.Нифедипин

б.Каптоприл

в.Финоптин

г.Фуросемид

д.Апрессин


  1. Àà öåðåáðàëüäû ñèìïòîìàòèêàìåí áiðãå æ¾ðãåíäå ºàíäàé ïðåïàðàò ºàæåò åìåñ:

а. Верапамил

б.Клофелин

в.Нифедипин

г.Апрессин

д.Каптоприл


  1. Ãèïåðòîíèêàëûº êðèçäi ºîþ êåçiíäå ºàíäàé áåëãi áiðiíøi îðûíäà ò½ðàäû:

à) öåðåáðàëüäû

á) ç¸ðëi


â) àçîòåìèÿ

ã) êàðäèàëüäû

ä) ê¼ç ò¾ái ºàí òàìûðëàðûíû» ¼çãåðiñi


  1. Ìûíàëàðäû» ºàéñûñû ÃÀ-íû» III ñòàäèÿñûíà ò¸í:

à) íåôðîàíãèîñêëåðîçäû» áîëóû

á) ãèïîòåíçèâòi ïðåïàðòòàð ¸ñåðiíåí À²-íû» ò¼ìåíäåói

â) ñîë æຠºàðûíøàíû» ãèïåðòðîôèÿñû

ã) ºûñºà óàºûòòû À²-íû» æî¹àðëàóû

ä) À²-íû» ò½ðàºòû ê¼òåðiëói


  1. ÃÀ áðîíõ æåòiñïåóøiëiãiìåí áiðãå æ¾ðãåíäå ºàíäàé ïðåïàðàòòû ºîëäàíó ºàæåò åìåñ:

а. пропранолол

б. клофелин

в. капотен

г. гипотиазид

д. нифедипин


  1. ÃÀ-íû» äèåòàñûíäà ìiíäåòòi ò¾ðäå ìûíàíû øåêòåó êåðåê:

à) ò½ç

á) ñó


â) øåêåð

ã) ñïåöèÿëàð

ä) áàðëû¹û


  1. Àíãèîòåíçèí II ¸ñåð åòó ìåõàíèçìi:

à) áàðëûº

á) ºàí òàìûðëàðäû» áiðû»¹àé ñàëàëû á½ëøûº åò êëåòêàëàðûíäà íàòðèé èîíûíû» êîíöåíòðàöèÿñûíû» æî¹àðëàóû

â) àëüäîñòåðîí ñèíòåçiíi» ñòèìóëÿöèÿñû

ã) áîñàíó ñòèìóëÿöèÿñû

ä) ÀÊÒÃ-íû» æ¸íå âàçîïðåñèííi» áîñàíóû


  1. ÃÀ êåçäåñåòií àñºûíóûí àòà:

à) ãèïåðòîíêàëûº êðèç

á) æåäåë æ¾ðåê æåòiñïåóøiëiãi (¼êïå iñiãi)

â) ìèîêàðäèò

ã) ïåðèêàðäèò

ä) æåäåë á¾éðåê æåòiñïåóøiëiãi


  1. ÂÎÇ æ¸íå ÀÃ-íû çåðòòåéòií õàëûºàðàëûº ½éûìûíû» æiêòåìåñi áîéûíøà «øåêàðàëû ãèïåðòîíèÿ» äèàãíîçûíû» ìà¹ûíàñû:

à) ñèñòîëàíû» À² 159-äàí àñïàéäû æ¸íå äèàñòîëàëûº 94 ìì ñ.á.

á) ñèñòîëàëûº À² 160-òàí æî¹àðû æ¸íå äèàñòîëàëûº 90-94 ìì ñ.á.

â) ) ñèñòîëàëûº À² 150-äåí àñïàéäû æ¸íå äèàñòîëàëûº 95-100 ìì ñ.á.


  1. Àðòåðèàëäû ãèïåðòåíçèÿíû» ºàé ò¾ði «æ¾ìñົ áîëûï ñàíàëàäû:

à) ñèñòîëàëûº À² 160-179 æ¸íå äèàñòîëàëûº 100-109 ìì ñ.á.

á) ñèñòîëàëûº À² 140-159 æ¸íå äèàñòîëàëûº 90-99 ìì ñ.á.

â) ñèñòîëàëûº À² 110-119 æ¸íå äèàñòîëàëûº 110-119 ìì ñ.á.

ã) ñèñòîëàëûº À² 209æî¹àðû æ¸íå äèàñòîëàëûº 120 ìì ñ.á.

ä) áàðëû¹û ä½ðûñ åìåñ


  1. ²àíäàé Àà îðòàøà áîëûï ñàíàëàäû:

à) ñèñòîëàëûº À² 180-209 æ¸íå äèàñòîëàëûº 110-119 ìì ñ.á.

á) ñèñòîëàëûº À² 140-159 æ¸íå äèàñòîëàëûº 90-99 ìì ñ.á.

â) ñèñòîëàëûº À² 160-179 æ¸íå äèàñòîëàëûº 100-109 ìì ñ.á.

ã) ñèñòîëàëûº À² 209-äåí æî¹àðû æ¸íå äèàñòîëàëûº 120-æî¹àðû ìì ñ.á.

ä) áàðëû¹û ä½ðûñ åìåñ.


  1. ²àíäàé Àà àóûð áîëûï ñàíàëàäû:

à) ñèñòîëàëûº À² 209-äåí æî¹àðû æ¸íå äèàñòîëàëûº 120-æî¹àðû ìì ñ.á.

á) ñèñòîëàëûº À² 140-159 æ¸íå äèàñòîëàëûº 90-99 ìì ñ.á.

â) ñèñòîëàëûº À² 160-179 æ¸íå äèàñòîëàëûº 100-109 ìì ñ.á.

ã) ñèñòîëàëûº À² 180-209 æ¸íå äèàñòîëàëûº 110-119 ìì ñ.á.

ä) áàðëû¹û ä½ðûñ åìåñ

Ìûíà ¸äiñòåðäi» ºàéñûñû ñîë æຠºàðûíøàíû» ãèïåðòðîôèÿñûíäà òèiìäi:

а. ЧПЭС

б. ЭКГ


в. велоэргометрия

г. Коронарографии

д. ЭхоКГ


  1. Ìûíà ãèïîòåíçèâòi ïðåïàðàòòàðäû» ºàéñûñû àíòèñêêëåðîòèêàëûº ºàñèåòêå èå:

а. Пропранолол

б. Апрессин

в. Гипотиазид

г. Празозин

д.Клофелин


  1. Ãèïåðòîíèêàëûº êðèçäi» I òèïiíi» ºàéñû ñèïàòòàìàñû ä½ðûñ:

à) ÃÀ-» åðòå ñòàäèÿñûíäà áàñòàëàäû

á) àäðåíàëèííi» ºàí¹à ëàºòûðûëóûìåí áàéëàíûñòû

â) æ¾ðåê ºà¹ûñûìåí, áàñ àóûðñûíóûìåí, ºîçäûðûëóûìåí ê¼ðiíiñ áåðåäi

ã) êðèçäåí êåéií ïîëèóðèÿ ïàéäà áîëàäû

ä) áàðëû¹û ä½ðûñ.

ÑÈÒÓÀÖÈßËÛ² ÅÑÅÏÒÅÐ


  1. Íàóºàñ 30 æàñòà, øèíà çàâîäûíû» äèðåêòîðû. ÏÅðèîäòû áàñ àóûðñûíóûíà, æ¾ðåê àéìà¹ûíû» øàíøóûíà øà¹ûìäàíàäû. Àíàìíåçiíäå: ¸êåñi 50 æàñûíàí ÃÀ-ìåí àóûðûï, èíñóëüòòàí ºàéòûñ áîë¹àí. Ñû åêi æûëäà äåìàëûññûç æ½ìûñ iñòåéäi. Ò½çäû òàìàºòàðäû ê¼ï ºîëäàíàäû.

Îáúåêòèâòi: À² ê¼òåðiëãåí 160-95 ìì ñ.á.á. Ïóëüñ 76 ðåò/ìèí, ðèòìäi. ƾðåêòi» ñàëûñòûðìàëû ò½éûºòû¹û ¼çãåðìåãåí. ´êïåäå âåçèêóëÿðëû äûáûñ. Ïîëèêëèíèêàäà¹û åêi àïòàëûº åìíåí êåéií (âàëåðèÿíà ýêñòðàêò ºàáûëäà¹àí, äåìàëó ðåæèìií ñàºòà¹àí) À² 120/80 ìì ñ.á. ò½ðàºòàí¹àí.

ѵÐÀ²ÒÀÐ:



  1. Áîëæàìàëû äèàãíîçû»ûç.

  2. Òåêñåðó æîñïàðû.

  3. Åìäåó ïðèíöèïi.

1 åñåïêå çåðòåó í¸òèæåëåði:

ʼç ò¾ái ¼çãåðìåãåí. ƲÀ: : ЭР.4,0х10*12; НВ 120 г/л; ЦП 1,0; L- 6,0х10*9 СОЭ-8мм /с.

ЭКГ: ñèíóñòû ðèòì, æ¾ðåê ñî¹ó ðèòìi – 72 ðåò/ìèí. Ýëåêòð îñi ñîë¹à û¹ûñºàí.

ÆÇÀ: ñàð¹ûø ò¾ñòi, ì¼ëäið, ñàëìà¹û – 1020; áåëîê içäåði, ýïèòåëèé 0-2 ê¼ðó àéìà¹ûíäà, ëåéêîöèò – 2 ê.à. ÝÊà – ñèíóñòû ðèòìäi, æ¾ðåê ñî¹ó ðèòìi – 78 ðåò/ìèí. Ýëåêòð îñi òiê æà¹äàéäà.


12. Жаңа тақырыпты бекіту. 18 мин (10%)

1.Жүрек және ірі қан тамырларын зақымдайтын гипертония түрі ?

2.Бірнеше мүшені зақымдай жүретін гипертония түрі туралы түсінік?

13. Сабақты қорытындылау. 4 мин (2%)

• Оқушылардың білім деңгейін бағалау.

• Келесі сабақтың тақырыбын хабарлау.
14. Үйге тапсырма беру. 4 мин (2%)

Н-1 бөлім 2, Н-3 гл 2,



Қ-8 бөлім 5


Достарыңызбен бөлісу:


©stom.tilimen.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет