Үкімет дағдарысқа қарсы шараларды орындау барысында ауқымды іс тындыра



Pdf көрінісі
бет6/6
Дата15.08.2018
өлшемі0.76 Mb.
1   2   3   4   5   6

–  несие  «Даму»  қорынан  6,4­8 

пайыз бен  берілді.  банктер  оған 

өз  табысын  қосып,  12,5  пайызбен 

беруге  құқылы.  сонда  банктердің 

табысы  4,5­6  пайыз  болып  тұр 

ғой?

–  Бұл  аз  ақша  емес  қой.  Оларға 

Президент  те,  Үкімет  те  жақсы  қолдау 

көрсетіп  отыр.  Банктердің  маржасы  ел 

аман,  жұрт  тыныш  кезде  де,  қазіргі  дағ­

дарыс кезінде де жақсы. 



– 120 миллиард теңгенің 3 мил ­

лиардын  «Даму»  қоры  өз  бөлім­

шелері  арқылы  таратпақ.  несие 

ставкасы 9 пайыз болады дейді.

–  Несие  ставкасы  мейлінше  төмен 

болса,  соғұрлым  тиімді.  Қанша  уақыт 

жоғалттық.  Банктерге  берген  қаражаттың 

көбін осылайша таратқан дұрыс болар еді. 

Бір  қордан  бір  қорға  ақша  аударылған 

кезде,  транзакция  құны  –  0,5  пайыз, 

қаржы бюджеттен – Үкіметке, Үкіметтен  – 

«Самұрық­Қазынаға»,  «Самұрық­Қазы на­

дан» – «Даму» қорына, «Дамудан» банктер 

есебіне  түскенше  2  пайыз  қосыл ды  дей 

беріңіз.  Үкімет  төрт  банктің  акционерлік 

капиталына  енді,  «олардың  тұрақтылығын 

қамтамасыз  етеміз»  деді.  Онда  не  себепті 

шетел  банкі  еншілес  кәсіпорнына  қаржы 

бөлінеді? Ресейде қазақ банкіне кім қолдау 

көрсетеді  немесе  Швейцарияда  Сомали 

банкін  кім  керек  қылады?  «Сбербанкке» 

аударылған  47  миллиард  теңге  аз  ақша 

емес.  Бұл  қаржы  зейнеткерлерді  3  жыл 

зейнетақымен  қам тамасыз  етуге  жетеді. 

Тағы  бір  мысал  айтайын.  Елбасы  Үкіметке 

еліміздің  ауыл  шаруашылығы  саласын 

дамытуды  тапсырды.  Үкімет  тағайындаған 

негізгі оператор – «Қазагро» ұлттық холдингі 

арқылы  ірі  кәсіпорындарға  1  миллиард 

доллардан  астам  субсидия  берілді.  Бұл 

компанияның  қосатын  өзіндік  қаржысы 

–  7,5  пайыз.  Оны  ірі  кәсіпорындар  мен 

шағын  фермерлерге  таратқанда  ставка  20 

пайызға  көтеріліп  кетеді.  Мал  бағып,  егін 

егіп  отырған  шаруаларға  бұл  өте  қымбат. 

«Қазагро» ауадан ақша жасап отыр. Былтыр 

4 пайыз ақымен лизингке техника сатамыз 

деп еді, онысы жай сөз болып шықты. 

–  Үкімет  қаржы  бөлген  екен. 

Енді  оны  жол  бойы  жем  қылмай, 

бизнес  өкілдеріне  қалай  жеткізуге 

болады?

–  Осыдан  екі  жыл  бұрын  «кредиттік 

комиссиялар  жұмысына  қоғамдық  бір­

лестіктер  өкілі  қатыссын»  деген  ұсыныс 

айтқан  едік.  Немесе  қаржыны  салалық 

қауымдастықтар арқылы таратуға болады. 

Фермерлер қауымдастығы кімнің қауқары 

қандай  екенін,  кімнің  ақшаны  ұқсатып, 

борышын  қайтара  аларын  кез  келген 

кредит офицерінен жақсы біледі.



–  бірақ  қоғамдық  бірлестіктер 

қаржымен  жұмыс  істеуге  маман­

дандырылмаған ғой?

–  Иә,  жарғыға  сәйкес, 

кез  келген  қоғамдық  бір лес­

тік  пайда  көретін  іспен  ай­

налысуға  құқығы  жоқ.  Біз 

қаржыны 


депозитке 

емес, 


банк 

жәшіктеріне 

салуы­

мызға  болады.  Грант  бөлген­



дегідей  1  тиынын  ысырап  ет­

пей 


бөлеміз. 

Қауымдастық 

өк іл  дері  ақшаның  жаңа  авто 

са тып  алуға  немесе  балаларын 

шет ел де  оқытуға  кетпейтініне 

сенімді. 

Францияда 

үкімет 


қаржысының тиімді жұмсалуын 

кәсіподақтар мен қоғамдық бірлестіктер 

жіті қадағалайды. Немесе Малайзияны 

алайық.  Малай  елі  пальма  майын 

өндірушілерге  қолдау  көрсету  бағ­

дарламасын  жасады.  Дағдарыс  кесі­

рінен осы өнім өтпей қалған еді, үкімет 

оны өзі сатып ала бастады. Фермерлер 

Бізге  алыстан  дорбалағанша,  жақыннан 

өз  фермерлерімізден  алған  арзанға 

түсер еді. Кеңес Одағы кезінде «тауарлық 

несие» деген болған. Картоп өсірушілерге 

көктемде  ақысы  төленіп  қояды,  күздігүні 

картоптың  келісі  50  теңгеге  шығып  кетсе 

де, 20 теңгеден алады. 

–  «азық­түлік  корпорациясы» 

бидайды осылай сатып алады ғой? 

– Иә, «Азық­түлік корпорациясының» өз 

қоры бар, қолынан келеді. Сауда саласында 

мұндай жоқ. Қор да, несие де жоқ. Көтерме 

саудаға  қолдау  көр сетілмейінше,  бөлшек 

саудадағы баға түспейді.



– Қазір киім­кешек, тауар сату­

шыларға  қарағанда,  азық­түлік 

саудалаушылар  жағдайы  жақсы 

болар.  Қанша  дағдарыс  болса  да, 

жұрт ішіп­жемді алады ғой.

–  Бірінің  жағдайы  бірінен  асады 

деп  айта  алмас  едім.  Олар  үш­төрт  ай 

түк  табыс  көрмей  отырады.  Сатушысы 

болса,  оны  жұмыстан  босатып  немесе 

сауда  аумағын  кемітіп  жатқандар  көп. 

Базарларда  ай  сайын  контейнерлердің 

10  пайызы  жабылады.  Бұл  сырткөзге 

байқалмауы  мүмкін.  Олардың  орнына 

жұмыссыз  қалған  басқа  адамдар  келеді. 

Шамасын  бағалай  алмай,  несие  алып, 

қиналып  жүргендер  көп.  Сауда  тоқтаған 

соң,  табыс  та,  бизнес  те  жоқ,  оған  қоса 

кепілдегі  пәтерінен  айырылғалы  отырған 

саудагерлер  көп.  Банк  жүйесі  халықтың 

игілігіне жұмыс істеп жатқан жоқ. Алматы 

өңірлік  қаржы  орталығы  «халықтың 

қаржылық  сауатын  көтереміз»  деп 

ақпараттық білім беру орталықтарын ашты, 

оған  қанша  бюджет  қаржысы  бөлінді. 

Бірақ  осы  жұмыс  жүйесіз  жүрген  сияқты. 

Нақты  несие  алғалы  отырғандармен 

жұмыс  жүргізілсе,  төленбей  жатқан 

несиелер  мөлшері  мұншалықты  болмас 

еді. Несие, кепілзат нюанстарын бағамдай 

алмай,  жер  телімдерінен  айырылып 

жатқан  шаруалар  бар.  Мұндай  жағдай 

егістікке  қолайлы  Қостанай  облысында 

көп.  Шағын  бизнеске  нақты  қолдау 

көрсетілмейінше, бізде тауардың барлығы 

сырттан  тасымалданады,  бағасы  да 

қымбат болады. 



–  Үкімет  бөлген  қаржы  кәсіп­

кердің  қолына  тигенше  екі  есе 

қымбаттап  кетеді  екен,  одан  гөрі 

салықтан  босату  немесе  тексеруге 

мораторийді ұзату тәрізді шаралар 

жақсы жеміс бермес пе еді?

– Иә, мораторий мерзімі – 1 маусымға 

дейін  ғана.  Одан  кейін  36  тексеруші 

орган  бес  қаруын  сайланып  шыққанда, 

қанды қырғын басталады деуге болады. 

Кейде  біздің  шенеуніктердің  шаш  ал 

десе,  бас  алатын  әдеті  бар  емес  пе?  Әу 

баста  Мемлекет  басшысы  мораторий 

енгізген  кезде  Үкіметке  «Бақылау  мен 

қадағалау  туралы»  заң  жобасын  жа­

сап  шығаруға  тапсырма  берген  еді. 

Көріп  отырғанымыздай,  бұл  тапсырма 



«Даму» бағдарламасы 

бойынша несие алу үшін 

талап етілетін құжаттар тізімі:

– жеке бас куәлігі;

– неке туралы куәлік;

– туу туралы куәлік;

– салық төлеушінің тіркелу нөмірі;

–  балаларының  туу  туралы  куәлік-

тері;

– үй кітабы;

–  жылжымайтын мүлік туралы анық-

тама;

– жылжымайтын мүлік құжаттары;

– несие келісімшартының көшірмесі;

– кепілдік туралы келісімшарт көшір-

месі;

–  кепілзаттың  басқа  жерге  кепілге 

салынбағаны туралы анықтама.

ҚР  статистика  агенттігі  дере­

гінше,  2007  жылы  елімізде  834 

базарда  166  990  сауда  нүктесі 

жұмыс  істеген.  2003  жылғы  көр­

сеткіш  –  954  базар  мен  148  574 

сау да нүктесі.

«Даму»  қоры  берген  есепке  

сай,  қаржыландырылған  жоба­

лардың  салалық  көрсеткіштері: 

сауда – 37,5%, өзге қызмет түрлері 

–  32%,  өнеркәсіп  –  12,7%,  ауыл 

шаруа шылығы  –  8,3%,  құрылыс 

–  4,9%,  көлік  және  байланыс  – 

4,6%.

орындалған  жоқ.  Сондықтан  осы  заң 

қабылданғанша  мораторий  мерзімін 

ұзарту  қажет.  Әйтпесе,  шенеуніктер 

шағын  және  орта  бизнесті  жаншып 

тастайды.

Қазір  шағын  бизнес  қалт­құлт  етіп 

әрең отыр. Оларды кәсіпкер дегеннен гөрі, 

бес минутсыз жұмыссыз деу дұрыс болар. 

Бір  тексеру  келіп,  50­100  айлық  есептік 

көрсеткіш  айыппұл  салса  болды,  бизнесі 

отырып  қалады. 



Мәслихаттарға  бір 

мәртелік  талондар  құнын  көтермеуді 

өтіндік. Өйткені бір кәсіпкер өзін ғана 

емес,  отбасындағы  төрт­бес  адам­

ды  асырап  отыр.  Сондықтан  біздің 

ұйым  Президент,  Үкімет,  облыстық, 

қалалық  және  аудандық  мәслихат 

депутаттарынан  осы  қиын­қыстау 

кезеңде  шағын  және  орта  бизнеске 

қолдау  көрсетуді  сұрадық.  Мысалы, 

мәслихат  депутаттарынан  бір  мер­

зімдік  талондар  құнын  түсіруді  және 

осы қаржының толыққанды жиналуын 

қамтамасыз  ететін  механизмдерді 

ойлап  табуды  үсындық.  Қазір  базар­

ларда  орасан  зор  қаражат  мемлекет 

қазынасына  емес,  жеке  тұлғалар 

қалта сына  түсіп  жатыр.  Қаржы  поли­

циясы  мен  Салық  комитеті  «Салықтан 

жалтарушыларды  бірлесіп  әшкерелеу» 

туралы  меморандумға  қол  қойыпты. 

Біз  тексеру  болмасын  демейміз,  бірақ 

шағын  және  орта  бизнеске  қатысты 

тырнақ  астынан  кір  іздейтін  тексеру 

басталарын  ішіміз  сезіп  отыр.  Олардың 

мақсаты  –  кәсіпорындарды  жабу  емес, 

пара  алу. 



Барлық  министрліктердің 

сайттары  бар,  бірақ  одан  пайдалы 

ақпарат  табу  мүмкін  емес.  Мысалы, 

елде  қанша  картоп  өсіріледі,  тұтыну 

мөлшері деген қарапайым сұрақтарға 

жауап табу өте қиын. Бизнес осындай 

параметрлерге  қарап  жоспарланады 

емес пе? Тауар өндіруші орындауы тиіс 

Үкімет қаулыларының өзін табу қиын. 

Сол  күні  «Егемен  Қазақстанды»  алып 

үлгерсе жақсы, әйтпесе бұл ақпаратты 

таба алмайды. 

–  Үкіметте  жақсы  бастамалар 

көтеріледі. бірақ оның орындалуы 

шабан  ба,  әлде  мазмұны  өзгеріп 

кете ме?

–  «Жетісу»  ауыл  шаруашылығы 

өндірістік  корпорациясы  қой  шаруа­

шылығын  дамытуға  байланысты  шараны 

қолға  алыпты.  50  шақты  қойды  үш  жыл 

бағып  беруге  болады,  осы  жылдары 

туылған  төл  қойшыда  қалады.  Алайда 

малды  алдыңызға  салып,  өріске  шығару 

үшін  банкке  оның  құнына  сай  депозит 

ашуыңыз  керек.  Онша  ақшасы  болса, 

шопан  қойды  өзі­ақ  сатып  алмай  ма? 

Қытайда  дәл  осындай  көмек  көрсетерде 

жалға  берілген  малды  асылтұқымды 

аталықтармен 

ұрықтандырып 

тұрып 


берген.  Нағыз  нәтиже  беретін  әдіс  деп 

осыны айтуға болады. 



сұхбаттасқан 

анар ҚуаныШбЕкОва

өндірісті  тоқтатпаса  болды.  Онда 

сатып  алу  ісін  дәл  біздегідей  Базарлар 

қауымдастығы атқарады. 



–  Қазір  шағын  және  орта  биз­

нестің  іскерлік  белсенділігі  қан­

шалықты төмендеді?

– Сауда мен қызмет көрсету саласында 

30  пайызға  дейін  бәсеңдеді.  Көтерме 

саудагерлер  жұмыссыз  қалды  деуге 

болады, жеміс­жидек тасымалы екі есеге 

азайды.  Өйткені  нөл  пайыз  шамасында 

болғанда  импорт  салығы  жидектерге 

–  5  пайызға,  жемістерге  13  пайызға 

дейін  көтерілді.  Сонда  айырмашылығы 

850­900  доллар  болып  шығады.  Екінші 

проблема  –  жолақы  өте  жоғары,  көлік 

шығыны  қымбат,  тауар  құнының  70 

пайызына дейін жетеді. Кез келген жерде 

қолма­қол  ақша  керек  болғандықтан, 

көтерме сауда зиян шегуде. Аз мөлшердегі 

тауар  әрдайым  қымбатқа  түседі,  үлкен 

мөлшерге қаржы жоқ. Қытай өндірушілері 

былтыр  тауардың  ақшасын  сатқан  соң 

беруге  келісетін,  қазір  қолма­қол  ақша 

сұрайды. Ауыл шаруашылығы министрлігі 

көп  бағдарламаларды  қолға  алуда, 

фермерлердің жұмысын жандандыру үшін 

қорлар да, лизингтік компаниялар да бар. 

Ал

АШ­АҚПАР



АТ

ҚР Төтенше жағдайлар министрлігі 

баспасөз  қызметінің  мәліметінше, 

оқиға  17  сағат  20  минутта  болған. 

Арқадан  Павлодарға  түсті  металл 

кенін  тиеп  шыққан  пойыздың  сегіз 

бірдей вагоны рельстен шығып кеткен. 

Оның екеуі жолдан ауып құлаған. Жүк 

тиелген  вагондар  төрт  тірек  бағанын 

сұлатып,  200  метр  электр  желісін 

зақымдап тастады. Теміржолдың 125 

метрі жарамсыз болып қалды. Әйтеуір 

тепловоз  жүргізушісі  мен  басқа 

да  теміржол  қызметкерлері  аман. 

Бірақ  төтенше  оқиға  жолаушылар 

пойыздарының  жұмысына  айтар­

лықтай 

кедергі 


келтірді. 

№43 


Алматы­Қостанай,  №603  Астана­

Арқалық,  №37  Астана­Маңғышлақ 

және  №39  Астана­Санкт­Петербург 

бағытындағы  төрт  пойыз  жоспарлы 

уақытынан  бірнеше  сағатқа  кешікті. 

Мамандардың  айтуынша,  тосын 

жағдай  дер  кезінде  хабарланып, 

оқиға  орнына  Есіл  мен  Астана 

қалаларынан 

қалыпқа 


келтіруші 

пойыздар 

жіберілді. 

Барлығы  

60  адамнан  тұратын  жөндеу  брига­

дасы  рельстерді  ауыстырып,  құлаған 

ва гон дарды бағытына салумен айна­

лысты.  Бағандар  мен  электр  желі­

лерін  қалпына  келтіру  жұмыстары 

жолаушылар  пойыздарының  қозға ­

лысы  жанданғаннан  кейін  де  жал­

ғасты. 


Эльдор  райыМбЕкОв,  Қр  Тө­

тенше жағдайлар министрлігі бас­

пасөз қызметінің жетекшісі:

–  Сол  күні  түнде-ақ  жағдай 

толық  қалпына  келтірілді.  Қазіргі 

уақытта  жолаушылар  пойыздары 

кедергісіз жүріп жатыр. Оқиғаның 

себептері  мен  шығындарын  ар-

найы комиссия анықтайды. 

Жолаушы 

пойыздары 

тоқтап қалды

Өткен жексенбіде ақмола 

облысының атбасар ауданы 

аумағында сегіз жүк вагоны рельстен 

шығып кетті. соның салдарынан 

бірнеше бағытта жолаушылар 

пойызының кестесі бұзылды.

автомобиль 

апатынан 

алты адам 

қаза болды

Өткен жексенбіде алты 

адамның өмірін қиған үш ірі жол­

көлік оқиғасы тіркелді.

ҚР  Төтенше  жағдайлар  министр ­

лігі  баспасөз  қызметінің  хабар­

лау ынша, 

Алма ты 

облысының 

Үш  тө бе­Көпбірлік  тас  жолының  10­

шақырымында  «Тойота»  және  «Га­

зель»  кө ліктері  соқтығысқан.  Соқ­

қы дан  аунап  түскен  ша ғын  автобус 

бірден отқа оранады. Оқиға орнында 

оның екі жолаушысы (әйел адамдар) 

қаза тапты. Үш адам ауыр жараланып, 

ауру ха наға  жеткізілді.  Оқиғаның 

себебі  анықталып  жатыр.  Сондай­

ақ  дәл  осы  күні  кешкісін  Оңтүс тік 

Қазақстан  облысының  Ордабасы 

ауданында  екі  «Ауди»  көлігі  түйісті. 

Жеңіл  көліктерден  бір ден  от  шығып, 

түгел жанып кеткен. Жол апаты нан екі 

адам  қаза  болды.  Үшінші  қайғылы 

оқи ғаны  мамандар  22  сағат  40 

минутта  тіркеді.  Ас тана  қаласында 

«Мерседес»  көлігінің  жүргі зу шісі 

жарық  бағанын  соққан.  Осының 

салда рынан көлікте отырған екі адам 

мерт  болды.  27  жастағы  жүргізуші 

мен 4 жасар бала ауруханаға түсті.



болатбек МұхТарОв

р.S.

Жаз келген сайын 

елімізде қайғылы 

оқиғалардың жиілеп 

кетуі жұртшылықты 

шынымен алаңдатып 

отыр. біз де өз 

тарапымыздан 

жүргізушілер жол 

ережесін сақтап, 

көліктерінің 

техникалық жағдайына 

дер кезінде көңіл бөліп 

жүрсе екен дегіміз 

келеді.

РеспубликалыҚ ҚоҒамдыҚ-саяси аҚпаРаттыҚ газет

№91 (91) 



9.06.2009 жыл, сейсенбi

www.alashainasy.kz

7

?



Б i л г i м   к е л г е н   Б i р   с џ р а ћ

Б i л г i м   к е л г е н   Б i р   с џ р а ћ

дода


во

лейбо


л

жастар құрамасы

ұлттық құрама

Нұрғазы сасаев

бұл  голды  осы  матчқа  қазылық  еткен 

Исландия  төрешілері  «гол  офсайдтан 

соғылды»  деп  есепке  алмай  қойды. 

ойынның  17-минутында  сергей  оста-

пенко  теңбіл  допты  басымен  ұрып, 

қақпа  ішіне  тоғытқан  болатын.  бірақ 

қапталдағы  төреші  жалаушасын  көтеріп, 

кездесудің бас төрешісі Якобсон қолымен 

«офсайд  болды»  деген  белгіні  көрсетіп, 

дүрліккен  қазақстан  жанкүйерлерінің 

қуаныштарын  сап  тыйды.  Дәл  осы  кезде 

біз  де  стадионда  болдық.  артымыздағы 

ағылшын 


журналистері 

интернетке 

қосылған  ноутбуктарынан  ойынның  дәл 

осы  сәтін  қайталап  көріп:  «төреші  дұрыс 

шешім  қабылдады,  офсайд  болды»,  – 

деді.  біз  оларға  да  сенбей,  ойыннан  соң 

басқа  газеттердегі  әріптестерімізбен  бірге 

остапенконың  өзіне  жолықтық.  Голдың 

есепке  алынбай  тасталғанына  күмән 

келтіретіндігімізді  айтып:  «офсайд  болды 

ма, жоқ па?» – деп сұрадық.

біздің футболшылар соққан гол неге есепке алынбады?



Футболдан Қазақстан және англия құрамалары арасындағы ойында біздің 

футболшылар бірінші болып гол соқса да, төрешілер оны есепке алмады. Неге? 

Мен достарыммен шығыс трибунада, ағылшындардың қақпасына таяу жерде 

отырдым. Бізге гол таза соғылған сияқты болып көрінді.

Әнуар НҰРМаҒаМБеТОв

бұл  сұрақтың  жауабын  білу  үшін  қр  туризм 

және  спорт  минстрлігінің  Штаттағы  ұлттық 

командалар  дирекциясының  бас шысы 



елсияр 

ҚаНаҒаТОвпеН хабар ласып, төмендегідей жауап 

алдық:


–  сингапурда  маусымның  27-сі  мен  шілденің 

7-сі  аралығында  жасөспірімдер  арасындағы  І  азия 

ойындары  өтеді.  жасөспірімдер  азиадасының 

бағдар ламасына 13 спорт түрі еніп отыр. бұлардың 

бәрі – олимпиада ойындары бағдарламасына енген 

спорт  түрлері.  қазақстан  жеткіншектері  спорттың 

алты түрінен бақ сынайды. бұл азиада келесі жылғы 

олимпиада  ойындары  алдындағы  сынақ  ретінде 

ұйымдастырылады.  «жа рыстардың  бәрі  келер 

жылғы  олим пиада  ойындары  өтетін  спорт  кешен-

дерінде  болады»,  –  деп  ақпарат  жіберді  бізге 

ұйымдастырушылар. біздің елдің жас спортшылары 

аталған  дүбірлі  додаға  сақадай-сай.  жақын 

күндері  аяқталуға  тиіс  бүкілқазақстандық  жастар 

ойындарының  аясындағы  додаларда  жасөпірімдер 

арасындағы  ел  құрамасы  сапына  іріктеу  жүргізіп 

жатырмыз. 

сингапурда екі дода өтеді



Жақында Қытайдың Үрімші қаласына қыдырып барып, қазақ тілінде берілетін арнадан 

Ұлы Жібек елінің жас спортшылары осы айдың соңында сингапурда өтетін дүбірлі додаға 

дайындалып жатқанын естідім. Менің білуімше, тұңғыш рет тұсауы кесілетін жасөспірімдер 

олимпиадасы сингапурда 2010 жылы өтпеуші ме еді? Бұл қалай сонда, әлде сингапурда  

тағы бір бәсеке өтпек пе?

айнұр ЗеКеНТеГІ

азиз ЖҰМаДІЛ

Шайбалы хоккей

велоспорт

Өз  кезегінде  оста-

пенко  төрешілер  шеші-

мі не  қарсы  уәж  ай та 

алмайтындығын біл  дірді. 

соңынан  қал май,  ізіне 

түскен 

қор ғау  шымен 



жағаласып  жү ріп,  одан 

бұрын 


ал ға 

жүгіріп 


шыққан сыңайлы. англия 

қор ғау шыларының  қай-

сысы  болсын  әккі  екенін 

білесіздер.  қай  кезде 

тізгін  тартып,  тоқтай 

қалып,  алға  қарай  ен-

те леген 

шабуыл шы ны 

ойыннан  тыс  қал дыру 

–  олардың  үй рен шікті 

және әбден машықтанып 

алған айла-тәсілдері.

«стадионда 24 мың көрермен болды», 

– деп жазылыпты қазақстан футбол феде-

рациясының  ресми  сайтында.  Дегенмен 

бұл күні 27 227 адам сиятын стадион лық 

толып, тіпті ойынды тік тұрып тамашалаған 

жанкүйерлер  де  жеткілікті  болды.  оны 

қойшы, ұйымдастырушылар журналистер 

отыратын  4-сектордың  да  орындарын 

сатып жіберген екен. Нәтижесінде көптеген 

әріптестерімізбен  бірге  біз  де  аталмыш 

матчты  қақиып  қарауға  мәжбүр  болдық. 

ал  ағылшындық  журналистерге  орын 

жетпегендіктен, алаң жиегіне орындықтар 

қойылып, әріптес қонақтарымыз ойынды 

сол жерден тамашалады. 

байқағанымыз,  бұл  күні  қолдан 

жасалған  билеттердің  де  санында  шек 

болған  жоқ.  мәселен,  біздің  жанымызда 

бір топ қыздар тұрған. олардан: «ойынды 

неліктен  отырып  қарамайсыздар?  Әлде 

орындарыңыздан  айырылып  қалдыңыз-

дар  ма?»  –  деп  сұрағанымда,  «біз  батыс 

трибунасының  билеттерін  3  мың  теңгеге 

алғанбыз,  бірақ  орнымыздан  тұрғызып 

жіберді»  деген  жауап  алдық.  Әлбетте, 

бұл  күні  батыс  трибунасының  билеттері 

3  мың  емес,  кемінде  10-12  мың  теңгеге 

сатылғаны барша жанкүйерге белгілі. 

енді  ойынға  аз-кем  тоқталып  өтер 

болсақ,  жігіттеріміз  қанша  тырысса  да, 

азулы  ағылшындарға  қарсы  ешқандай 

шара  қолдана  алмай,  қақпаларына 

жауапсыз төрт гол жіберіп алды. Дегенмен 

бұған  жазықты  адамдарды  тап  басып 

айту  дәл  қазір  өте  қиын.  біз  тек  «бәлкім, 

бүйткенде,  бәлкім,  сөйткенде»  деп 

қана  айта  аламыз.  кім  біледі,  мүмкін 

төреші  остапенконың  голын  санағанда, 

ойын  мүлдем  басқаша  сценарийде 

өрбитін  бе  еді?  бәлкім,  ұтылуымызға 

«остаптың»  жарақат  алып  қалуы  себеп 

болған  шығар.  жоқ,  әлде  төрт  допты  да 

қайтаруға  мүмкіндігі  бола  тұра,  сенімді 

ойнай  алмаған  қақпашымыз  мокинді 

кінәлаймыз  ба?!  мүмкін,  барлығына  бас 

бапкер бернд Шторк жазықты шығар?!

Әлбетте, тізе берсек, кінәлілер қатары 

арта берері анық. одан да алдағы уақытта 

осы  кемшіліктерді  қайталамайтын  жол 

іздегеніміз жөн-ау.



6-топтың 6-турдан кейінгі 

қорытындысы:

Хорватия – Украина – 2:2

Голдар: петрич, 2. модрич, 68 – 

Шевченко 13. Гай, 54.



Белоруссия – андорра – 5:1

Голдар: близнюк, 2. калачев, 44. 

корниленко, 50. корниленко, 64. 

близнюк, 76 – И.лима, 90.

команда


о

йын


ұ

тыс


тең ойын

ұ

тылыс



Допт

ар

ұ



пай

англия


6

6

0



0

20-4


18

хорватия


6

3

2



1

12-6


11

беларусь


5

3

0



2

14-7


9

Украина


5

2

2



1

7-5


8

ҚаЗаҚсТаН

6

1

0

5

6-20

3

андорра


6

0

0



6

2-19


0

арсен ЖаНаДІЛ

2010 жылғы әлем 

чемпионатына іріктеу 

турнирінің аясында 

футболдан Қазақстан ұлттық 

құрамасы өз алаңында 

азулы англия құрамасымен 

кездесіп, 0:4 есебімен ойсырай 

ұтылды. Дегенмен мұндай 

ірі есеппен ұтылғанымызға 

қарамастан, матч аяқталғасын 

жігіттерімізді «жеңілдің» деп 

жазғыра алмадық.

Қазақстан – англия – 0:4

Голдар: барри, 40. хески, 45+1. 

руни, 72. лэмпард, 77-пенальтиден.



ескертулер: Нөсербаев, 10. абдулин, 

77 – барри, 16.



Қазақстан: мокин, киров, абдулин, 

логвиненко, кислицын, карпович (к), 

скорых, көкеев, аверченко (Эрбес, 

72), остапенко (ыбыраев, 27), 

Нөсербаев.

Резерв: мұқашев, Фомичев, 

ырысметов, травин, Нұрғалиев.



англия: Грин, Джонсон (бекхэм, 

75), Э.коул, барри, терри (к), 

апсон, Уолкотт (райт-Филлипс, 46), 

лэмпард, Джеррард, хески (Дефо, 

80), руни.

Резерв: робинсон, лескотт, бридж, 

крауч.


Төреші: Якобсон, торлейфссон, 

Гудфиннссон (бәрі де – Исландия).



англия 

айласын 

асырды

«барыс»  2009-2010  жылдардағы 

маусымға  20  шілдеден  бастап  дайын-

далмақ.  Дәл  осы  күні  маусымаралық 

демалыста  тынығып  жүрген  «барыстың» 

хоккейшілері  астанаға  жиналып,  22  шіл-

деге  дейін  медициналық  тексерістен 

өтеді.  ал  23  шілдеден  бастап  3  тамызға 

дейін  талғар  қаласындағы  «ақбұлақ» 

спорттық кешенінде алғашқы оқу-жаттығу 

жиынын өткізеді. бұдан соң «барыс» жер 

жаннаты Швейцарияға аттанып, Ивердон 

қаласында  5-11  тамыз  аралығында 

екінші  жиынын  өткізеді.  Әрі  осы  елдің 

төрт клубымен жолдастық кездесу өткізіп, 

ойын өрнектерін жетілдіруге көңіл бөледі.

12-15  тамыз  аралығындағы  жиын-

дары  елордада  өткізілетін  болып  бекі-

тілген.  ал  16-20  тамыз  аралығында 

Новосібірге  барып,  «сібір  кубогы»  до-

да сына  қатысады.  аталмыш  кубок  жо-

лындағы  додада  астаналықтармен  бір-

ге  «авангард»  (омбы),  «металлург» 

(Новокузнецк), «амур» (хабаровск) және 

жергілікті  «сибирь»  командалары  бақ 

сынайды.


21-30  тамыз  аралығында  «барыс» 

қайтадан  астанаға  жиналып,  дайын-

дықтарын пысықтайды. ал 31 тамыз және 

4  қыркүйек  аралығында  магнитогорск 

қаласында өтетін И.ромазановты еске алуға 

арналған  дәстүрлі  турнирге  қатысады.  бұл 

турнирде  «ак  барс»  (қазан),  «металлург» 

(магнитогорск) және «трактор» (Челябинск) 

клубтары да бақ сынап көрмек. Әуелі төрт 

команда айналымдық жүйемен бір-бірімен 

ой нап  шығады  да,  ең  соңынан  жүлделі 

орындарды  сарапқа  салады.  бірінші  және 

екінші  орын  алған  командалар  бас  бәйге 

үшін  таласса,  қалған  екі  команда  үшінші 

орынға  қайсысының  лайық  екендігін 

анықтайды.

бұдан  соң  «барыс»  елордаға  қайтып 

келеді  де,  жаңа  маусым  әзірлігін  қоры-

тындылайды.  биыл  құрлықтық  хоккей 

лигасының  ойындары  10  қыркүйекте 

басталып, жалауын көтереді.

20  шілде  күні  алдағы  маусымда 

«барыстың»  намысын  кімдер  қорғай-

тындығы мәлім болады.



Әлихан ЖаппаР

«Барыс» 

дайындығын 

«ақбұлақтан» 

бастайды

Шайбалы хоккейден 

Құрлықтық хоккей лигасында 

өнер көрсететін астананың 

«Барысы» жақында жаңа маусым 

дайындығының жоспарын жария 

етті.

бес  кезеңдік  жарыстан  тұратын,  69-

рет  өткен  көпкүндіктің  алғашқы  күнгі 

бәйгесінде  Грегорий  раст  топ  жарған-

ды.  ал  үш  кезеңдік  жарыстан  соң  жалпы 

есепте  асан  базаев  бірінші  орынға 

шыққан-ды.  бірақ  асан  жалпы  есептегі 

көшбасшылық орны мен мәртебесін ұзақ 

сақтап тұра алмады. Saxo Bank клубының 

құрамындағы  жергілікті  велошабандоз 

Франк  Шлек  өз  жерінде  барын  салып, 

бірінші  орынға  шықты.  соңғы  кезеңдік 

бәйгеде  астаналықтар  cапынан  оны 

басып озуға андрес клёденнің мүмкіндігі 

мол  болып  еді,  бірақ  Шлек  дес  бермеді. 

тактикалық  тұрғыда  сауаттылық  және 

қайсарлық  танытып,  жалпы  есептегі 

көшбасшылық  орнын  уысынан  шығар-

мады.  андрес  клёден  жалпы  есепте 

екінші  орынмен  шектелді.  ол  Шлектен 

бар  болғаны  10  секундқа  қалып  қойды. 

асан  базаев  бесінші  орынға  ие  болса, 

михаэль  Шаар  20-орынға  орналасты. 

Дмитрий муравьев 39-орынды еншілесе, 

Грегорий  раст  49-орынды  қанағат  тұтты. 

максим  Иглинский  –  60-орынды,  болат 

райымбеков  –  81-орынды,  валерий 

Дмитриев 84-орынды иеленді.

командалық есепте де «астана» екінші 

орынға  ие  болды.  «астана»  клубының 

алдын тек даниялық Saxo Bank орап кетті.

«астананың» енді бір топ спортшылары 

Францияда  жалауы  көтерілген  «Дофине 

либере»  көпкүндігіне  қатысуда.  аталған 

көпкүндіктің  алғашқы  күнгі  жарысында 

«астананың»  серкесі  альберто  конта-

дор  екінші  орынға  ие  болды.  ол  вело-

шабандоздарды  жарыс  жолына  жеке-

жеке жіберетін бәйгеде австралия дүлдүлі 

кадел Эванстың уақытынан аса алмады.



Дархан ӨМІРЗаҚ

Люксембургтегі 

екі екінші орын

велоспорттан Tour de Luxem-

bourg көпкүндігі аяқталды. Осы 

көпкүндікті аса жоғары деңгейде 

бастаған «астана» клубының 

велоспортшылары бас бәйгені 

жергілікті Франк Шлекке беріп 

алып, сан соғып қалды.

жастарымыз  осы  турнир  аясында 

осыған дейін екі кездесу өткізген-ді. сырт 

алаңында  Израиль  құрамасымен  тең 

түсіп,  өз  алаңында  болгар  құрдастарын 

тізе  бүктірген  болатын.  содан  ба,  бұл 

күні  алматының  орталық  стадионына 

жиналған  көрермендер  көп  болды. 

Дегенмен  жастар  құрамасының  бапкері 

Гороховодацкийдің құрамында сабырхан 

ыбыраев 

пен 


вячеслав 

Эрбестің 

жоғын  көріп,  көңіліміз  бірден  құлазып 

қалды.  Өйткені  осының  алдындағы 

болгарлармен  болған  ойында  жігіт-

терімізді  жігерлендіріп,  қос  голды  да 

соққан  осы  екеуі  еді.  алайда  ұлттық 

құрамамыздың  бас  бапкері  бернд 

Шторк  сабырханды  да,  славаны  да 

Гороховодацкийге бермей, өзімен бірге 

Украинаға алып кетуді жөн көріпті. мұны 

естіген Черногория жастар құрамасының 

аға  жаттықтырушысы  Душан  власевич 

алақанын ысқылап қойып, жігіттеріне «біз 

қазақстанды ұтамыз, өйткені олардың ең 

мықты  екі  ойыншысы  жоқ»  деген  сынды 

сөздермен  жігерлендіріп  тастаған  екен. 

оны  матч  біткесін  власевичтің  өзі  де 

мойындады. Черногор маманының сөзіне 

сәл  кейінірек  орала  жатармыз.  ал  қазір 

аталмыш  матчтың  еске  алуға  тұрарлық 

сәттеріне аз-кем тоқталып өтейік.

жанкүйерлерінің  алдында  намысқа 

тырысқан  қазақстандық  жастар  ойын 

тізгінін бірден қолдарына алуға тырысты. 

алайда  қонақтардың  қорғаушылары 

қателікке  бой  алдырмай,  жігіттеріміздің 

шабуылдарын  дер  кезінде  тойтарып 

отырды.  ал  ойынның  оныншы  минут-

тарына  қарай  өздері  де  қарымта 

шабуылға  көшіп,  Запорощенко  қорғаған 

қақпаға  жиі-жиі  қауіп  төндіре  бастады. 

сондай  шабуылдардың  бірінде  Черно-

гория  құрамасының  капитаны  стеван 

йоветич  қорғаушыларымызды  оп-оңай 

алдап  өтіп,  андрей  Запорощенконың 

қақпасынан  саңылау  тапты.  Дегенмен 

біздің футболшыларымыз да қарап қалған 

жоқ.  Үзіліске  дейін  сан  мәрте  шабуыл 

жасап,  есепті  теңестіргені  былай  тұрсын, 

алға  шығуға  да  мүмкіндіктері  болды. 

Өкінішімізге  қарай,  біріншісінде  руслан 

кенетаевтың әдемі пасына сергей Шафф 

жете  алмаған  болса,  екіншісінде  ерзат 

кенбаев  қарсыластың  екі  футболшысын 

алдап  өтіп,  қақпаға  соққы  бағыттаудың 

орнына уақыт созып жүріп алды.

Үзілістен  кейін  алаң  иелері  қанша 

жерден 

шабуылдағанымен, 



сергей 

Шаффтың  да,  марат  Шахметовтің  де, 

тіпті  ойынға  кейіннен  қосылған  ұлан 

қонысбаев,  сергей  хижниченко,  тимур 

Досмағамбетовтің  де  жолдары  болмады. 

қайта  бірден  шабуыл  ұйымдастырған 

қонақтар  александр  Шкотты  ойын 

ел футболын Бернд 

билейтін болған ба?

англиямен болған 

кездесудің ертеңінде 

Қазақстан жастар 

құрамасы черногориялық 

құрдастарымен кездесіп, 

0:2 есебімен жеңіліп қалды. 

айта кетейік, аталмыш 

матч жастар арасындағы 

2011 жылғы еуропа 

чемпионатына іріктеу 

турнирінің аясында өткен 

болатын.

Қазақстан – Черногория – 0:2 

Голдар: йоветич 16, лакичевич 47. 

Ескертулер: Шафф 34 – йоветич 51, кекойевич 78.

Қазақстан:  Запорощенко,  Шкот,  адырбеков,  макаров,  Дәуітов,  семенов, 

кенетаев  (Досмағамбетов,  60),  Шахметов  (к),  Шомко  (қонысбаев,  46),  Шафф, 

кенбаев (хижниченко, 46).

Резерв: калмыков, молтусинов, балтаев, Дарабаев.

Черногория:  жильен,  Д.божович  (Делич,  80),  лакичевич,  м.божович, 

Новакович,  кекойевич,  Николич,  йоветич  (к)  (булайич,  83),  адрович,  касалица 

(Грбич, 89), бечирай. 



Резерв: велимирович, булатович, крстович, богданович.

Төрешілер: Ю.йылдирим, с.ок, м.Эйсой (бәрі де – түркия).

алматы. орталық стадион.

тәртібін  бұзуға  мәжбүрлеп,  йоветич 

кезекті  айып  добын  орындады.  Әлбетте, 

черногорлықтардың  еңгезердей  футбол-

шылары  біздің  жігіттердің  жанында 

алып  көрінетіні  жасырын  емес.  сондай 

ойыншылардың бірі слободан лакичевич 

допты баспен қақпаға дәл бағыттады. 

қақпамызға  енген  екінші  доп  жігіт-

теріміздің  жігерін  құм  құйғандай  басты. 

қалған уақытта қанша тырысқандарымен, 

ойын  тізгінін  өз  қолына  алатын  нақты 

лидер  болмағандықтан,  ойын  өзгеріссіз 

0:2 есебімен аяқталды. 

матч  біткесін  баспасөз  мәслихатында 

бірінші  болып  сөз  алған  Черногория 

жастар 

құрамасының 



бас 

бапкері 


Душан  власевич  осының  алдындағы 

қазақстан – болгария матчын стадионнан 

тамашалағанын  айтып,  қазақстан  құра-

масынан қорыққанын жасырмады.

–  Шынын  айтсам,  қазақстан  жас-

тарынан қатты сескендім. Өйткені сіздердің 

футболшыларыңыз  болгариямен  болған 

матчта  өте  шебер  ойнады.  Дегенмен 

тізімде  сабырхан  ыбыраев  пен  вячеслав 

Эрбестің  болмайтынын  естіп,  қатты 

қуандым.  ал  бүгінгі  кездесуге  қатысқан 

ойыншыларыңыздың  бірде-бірі  есімде 

қалмапты, – деді Душан власевич. 

бұдан  кейін  мәслихат  залына  кіріп 

келген  қазақстан  жастар  құрамасының 

бас  бапкері  сергей  Гороховодацкий  де 

ыбыраев  пен  Эрбестің  жетіспегендігін 

айтып,  оларды  бермей  қойғаны  үшін 

бернд Шторкты сөкті.

–  егер  алаңда  сабырхан  мен  слава 

ойнағанда,  сөз  жоқ,  жеңіске  жетер  едік. 

Өкінішке  қарай,  англиямен  болған 

кездесуден  кейін  Шторк  маған  келіп,  ол 

футболшыларды бермейтінін, Украинамен 

болатын  матчқа  дайындайтынын  айт-

ты.  сонда  не,  бернд  Украинада  ұпай 

әкелмекші  ме?  мен  олай  ойламаймын. 

осы қылығы арқылы ол өзінің ғана емес, 

жастар  құрамасының  да  жолын  бөгеуде. 

егер  маған  дәл  қазір  жамбыл  көкеев, 

Юрий  логвиненко,  сабырхан  ыбыраев, 

вячеслав  Эрбес  секілді  футболшыларды 

берер  болса,  жастар  арасындағы  2011 

жылғы  еуропа  чемпионатының  ақтық 

кезеңіне  жолдама  алуға  мүмкіндігіміз 

мол 


болар 

еді. 


қауіптенетінім, 

қыркүйектің  9-ында  ұлттық  құрама 

сырт  алаңында  андоррамен  кездеседі. 

ал  дәл  осы  кезде  жастар  құрамасы 

израильдік  құрдастарын  қабылдайды. 

сол  кезде  де  Шторк  маған  әлгі  аталған 

футболшыларды 

бермей 


қоюы 

әбден  мүмкін.  Неміс  бапкерінің  бас 

командаға  шақырып  жүрген  басқа  жас 

ойыншыларына 

ұлттық 

құраманың 



сапында  ойнауға  әлі  ерте  секілді.  оған 

бүгін  өздеріңіз  де  көз  жеткіздіңіздер. 

жалпы, бернд Шторктың жасап отырған 

саясатын  түсінбедім.  қазір  қазақстан 

футболын  басқарып  отырған  сол  десем 

де  болады.  бірақ  қалай  дегенмен 

Шторктың  ұяты  білсін,  –  деп  сергей 

алексейұлы өз ойын қорытындылады.

сергей 

Гороховодацкийдің 



сөзі-

нің  жаны  бар.  біздің  түсінгеніміз,  бернд 

Шторк  ұлттық  құраманың  ағылшын-

дардан  жеңілуіне  кінәлі  болмаса  да, 

жастарымыздың 

Черногорияға 

жол 

беріп  қоюына  басты  жауаптылардың  бірі 



секілді. 

клубтық 


азия 

чемпионатының 

алғашқы  үш  кездесуінде  жеңіске  жеткен 

қазақстан  чемпионы  төртінші  ойында 

қытай қыздарымен кездесіп, 1:3 есебімен 

ұтылып  қалды.  азуын  айға  білеген  ұлы 

жібек елінің әуедопшы қыздары алғашқы 

партиядан 

бастап-ақ 

қарқындарын 

үдетіп,  құйындай  орап  соқты.  бірінші 

партияда  25:20  есебімен  басым  түссе, 

ал  екіншісінде  25:16  есебімен  үстемдік 

танытты. осыдан кейін ғана қарқындарын 

сәл  бәсеңдетті.  екінші  партиядағы  оңай 

жеңістерінен  кейін  «қазақстандықтардың 

сағын  сындырдық»  деп  ойласа  керек, 

«Торэй арроу» мен Талдықорған арулары

волейболдан Талды-

қор ғанның «Жетісу» клубы 

Тайландтың Нахон патом 

қаласында өткен әйелдер 

арасындағы клубтық азия 

чемпионатында жартылай 

финалға дейін жетті. Кеше 

жапон қыздарымен үшінші 

орынды сарапқа салды.

үшінші партияда босаңдық танытты. мұны 

«жетісу» бос жіберсін бе?! 25:21 есебімен 

басым  түсіп,  қарсыластар  бапкерінің  жан 

дауысын  шығарды.  төртінші  партияда 

қытай  қыздары  қайтадан  қарқындарын 

үдетіп,  25:19  есебімен  жеңді  де, 

бапкерлерін сабасына түсірді.

бұдан соң рустам масимов жетекшілік 

ететін  жетісулықтар  жапон  қыздарымен 

кездесті.  Шектен  тыс  тартысты  өткен 

ойында күншығыс елінің қыздары жеңіске 

жетті.  бесінші  қысқа  партияда  (тай-

брейкте) екі команда бір-бірін ала алмай, 

ұзақ  арпалысты.  бағы  жанған  жапон 

қыздары  19:17  есебімен  басым  болып, 

«в» тобында екінші орынға ие болды. ал 

біздің  қыздар  осы  топта  үшінші  орынға 

орналасып, ширек финалда «а» тобында 

екінші  орын  алған  корея  қыздарымен 

кездесті.

бұған  дейін  жазғанымыздай,  «а» 

тобы  «в»  тобына  қарағанда,  шынымен-

ақ,  әлсіздеу  болып  шықты.  бұл  сөзімізге 

«в»  тобында  үшінші  орын  алған 

«жетісу»  клубының  «а»  тобының  екінші 

командасына  үш  партияда  басымдық 

танытуы дәлел бола алар. «жетісу» ширек 

гіндерін  бір  сәтке 

де  тартқан  жоқ.  ты-

ным  таппай,  зыр 

қа ғып,  үш  партияда 

жеңіске жетті. екінші 

жартылай финалдық 

ойында 

жергілікті 



тай ланд  клубы  жа-

пон  қыздарын  3:0 

есе бімен жеңді. сөй-

тіп,  финалда  қытай 

және  тай  қыздары 

ойнап,  қазақ  және 

жа пон 

клубтары 



үшін    ші  орынды  са-

рап қа салды.



ТОпТыҚ ОйыНДаР:

«жетісу» – «тяньцзинь бриджстоун» (қытай) – 1:3 (20:25, 

16:25, 25:21, 19:25)

«жетісу» – «торэй арроу» (жапония) – 2:3 (25:19, 24:26, 

22:25, 25:18, 17:19)

Ширек финал:

«жетісу» – «собаексу» (солтүстік корея) – 3:0 (25:23,25:23, 

25:19)

Жартылай финал:

«жетісу» – «тяньцзинь бриджстоун» (қытай) – 0:3 (23:25, 

18:25, 14:25)

финалда  корей  кыздарын  тізе  бүктіріп, 

жартылай финалға шықты.

жартылай  финалда  қайтадан  қытай 

қыздарымен  кездесті.  себебі  қытай 

волейболшылары  ширек  финалда  «а» 

тобында  төртінші  орын  алған  Иран 

қыздарын  тізерлеткен  болатын.  біздің 

қыздарға  сәл  ерік  берсең,  қандай  азулы 

қарсылас  болсын,  тақырға  отырғызып 

кететіндігін  білетін  қытай  әуедопшылары 

бұл  жолы  топтық  ойындардағыдай  тіз-



Р.S.

Кеше қанша тырыссақ та, 

Тайландтағы «Жетісу» клубы 

бапкерлерімен хабарласудың 

сәті түспеді. азия волейбол 

федерациясы да финалдық 

ойындардың нәтижесін дер 

кезінде жарияламады. сон дық-

тан «Жетісу» мен «Торэй арроу» 

клубтары арасындағы ойынның 

нәтижесін біле алмадық.

Бағалы тас

Төрт жасар 

бура

Гитлер 


әскері

Сатылы 


сарқы­

рама


Көпжыл­

дық су 


өсімдігі

Қитар


Көп білетін 

адам


Нота

Ашу


Салмақ 

өлшемі


Астық 

қоймасы


Мексика 

аборигені

Кемедегі 

жатын 


бөлме

30,48 см


Үйрек түрі

«ВАЗ»


1501 жылға 

дейінгі шық­

қан кітап

Ең қара­


пайым 

өсімдік


Тибет 

діндары


Айналым­

нан шыққан 

ақша

Қанағат


Әскери 

бөлімше


Өрмектің 

көлденең 

жібі

Жан


...

(Фр. актер)

Грек әрпі

Әсер


Аудан 

өлшемі


Ара «сүті»

Қорғаныш 

баскиім

Мотоцикл


Ізет

Пияз


күннің:

Шығуы 

 

Ұзақтығы 

 

Батуы

5.00   

 

16.28   

 

21.28



ТоқТы

Сіздің  бүгін  іскерлік 

бел сенділігіңіз  өте  төмен. 

Сондықтан тез арада ше­

шу ді қажет ететін мәселе­

лер ге  еш  қызығушылық 

біл дір мейсіз.  Қиындықтарды 

еш  мойымай  өзіңіз  жеңудің 

орны на,  бар  кінәні  арта  са­

латын адам ды іздестіресіз.



Торпақ

Бұл  күні  шұғыл  ше­

шім  қабылдауға  бейім 

тұра сыз әрі өте өткір сөй­

лей сіз.  Абайсызда  беде­

лі ңізге  нұқсан  келтіріп 

ал   ма ңыз.  Басқалармен  өзара 

сый   ластықта  болсаңыз,  олар 

да сіздің қатеңізді кешіреді. 

ЕгіздЕр

Маусымның  то ғызын­

шы жұлдызы сізге қуаныш 

сыйлайды.  Романтикалық 

қа тынасқа  сәтті  күн.  Сізді 

қуан татын оқиғалар орын 

ала ды. Өмірге өзгеріс енгізу ден 

қо рықпай, батыл әрекет етіңіз, 

та  бысқа  жетуге  мүмкіндігіңіз 

мол. 


Шаян

Күн тыныш, айтарлық­

тай  жаңалықсыз  өтеді. 

Алайда сіз әлденеге алаң­

дап, мазасыз күй кешесіз. 

Өйткені  сіздің  сезімталды ғы­

ңыз  өте  басым.  Сырт  көзге 

са бырлы  болып  көрінгенмен, 

ішкі әлеміңіз әлем­жәлем еке­

нін ешкім білмейді. 



арысТан

Сіз бүгін әріптестері ңіз­

ге  және  жаңа  таныстар ға 

керемет әсер қал ды расыз. 

Өзіңіздің та би ғат тар ту ет­

кен  тар тым дылы ғыңызды 

еппен, ешкімге білдірмей пай­

даңызға  қолданасыз.  Бә се ке­

лес теріңіз  көлеңкеңізде  дәр­

мен сіз боп қалады. 



БикЕШ

Сіздің бұл күнгі әре кет­

теріңіз  асығыс  әрі  мұ қият 

ойланбағандықтан  жақ сы 

нәтиже  бермеуі  мүмкін. 

Сон дай­ақ  осы  күні  әріп  ­

тесте ріңіздің  арасындағы  бе­

деліңіз  де  сізге  көмегін  ти гі зе 

алмайды.  Өйткені  өзара  тү­

сіністік жоқ.



Таразы

Бүгін  сіз  өзіңізді  та­

ны малдықтың 

шырқау 


ше  гінде  жүргендей  сезі­

несіз.  Қолыңыздан  бә­

рі  ке летініне  айналаңыздағы 

адам  дар таңғала қарауы мүм­

кін.  Тиімді  ұсыныстар  түс ке ні­

мен,  іске  асуы  күмәнді  екенін 

ес тен шығармаңыз. 

сарыШаян

Күн  сайын  қайта ла­

на  тын  істер  бүгін  сіз дің 

жұ    мыс қа  қызығушылы­

ғыңыз   ды  жоғалтуы  ық  ­

ти          мал. 

Бәсекелестеріңіздің 

бел        сен   ді лігі  сағат  сайын  өсіп 

жат  са, салғырттық танытпаған 

жөн.  Бақытыңызға  қа рай,  се­

нім ді кө мекші табылады. 

МЕргЕн

Сіз  бүкіл  әлемді  өзі­

ңіз  ге бағындырғыңыз ке    ­

ле ді.  Жұлдыздар  сіздің 

кез  келген  әрекеттеріңіз­

ге  дем  беріп,  қанаттандырып 

оты ра ды.  Бағыт­бағдарыңыз 

дұ рыс  болса,  барлық  істен 

пайда  та ба сыз.  Сәтті  мүм кін­

дікті жі беріп алмаңыз.



ТауЕШкі 

Сіз  бүгін  күтпеген  ке­

лең сіздіктерге  тап  бол­

са ңыз,  таңғалма ңыз.  Бұл 

сіз дің  маңызды  істер ге 

сал ғырт қарағаныңыздың сал­

да рынан  деп  біліңіз.  Жал пы, 

не  нәрсеге  болсын,  асы ғыс ­

тық жасап, жылдам ше шім қа­

былда ма ғаны ңыз жөн.



суқҰйғыШ

Бұл  күн  сізге  тек  қуа­

ныш  пен  жақсы лық тар 

сый ламақ. Жеке өмі рі ңіз­

де және қыз ме ті ңізде же­

ке  жетіс тік терге  жақын  арада 

же те тініңізге  күмәнданба ңыз. 

Ерінбей  еңбек  етсеңіз,  қал та­

ңыздың қампая түсуіне жақсы 

мүм кіндік туады.



БалықТар 

Бар 


күш­жігеріңізді 

жи нап, осы күні кезек күт­

тірмейтін  мәселе лермен 

айналысуыңыз 

керек. 

Ше  неуніктермен  күрделі  ке­



ліс  сөздер  жүргізуге  міндетті 

бо луыңыз  мүмкін.  Эмоцияға 

бе ріл мей, іспен айналысыңыз. 

ЖҰлдыз-ЖораМал

Бүгін:

СІЗ ЕСТІдІңІЗ БЕ?

СыН СуРЕТ

Суретті салған 



ғалым сМағҰлҰлы

Әзіл­шыны аралас

думан

№91 (91) 



9.06.2009 жыл, сейсенбі

www.alashainasy.kz

ЖАңА ЖоБА

8

РеспубликалыҚ ҚоҒамдыҚ-саяси аҚпаРаттыҚ газет



Ке

зекшi  ред

ак

тор 


Нұрғазы С

А

САЕВ



республикалық қоғамдық-саяси  ақпараттық газет

Бас редактор  – 

с

ерiк Ж

ан

Б

ола

Т 

Мұратқали 

дүйс

Ен

Б

а

ЕВ 

Бас ред


ак

тордың бiрiншi орынб

ас

ары


Мақсат Ә

д



Х

ан

 

Бас ред


ак

тордың орынб

ас

ары


Айдын ҚАБ

А – ж


ау

апты х


атшы

Талға


т КIРШIБ

АЕВ  – 


ж

ау

апты х



атшының орынб

ас

ары



Нұрлыб

ай ИТЕКБ


АЕВ  – 

те

х.ред



ак

тор


Күләш НАҚ

ы

П



о

ВА – 


аға к

оррек


тор т

ел.: 


388-80-76

Бөлiм редакторлары: Құб

аш МЕ


ңд

IҒА


ЛИЕВ – с

аяси бюро т

ел.: 

388-80-72

Берiк ӘШIМ

о

В – нарық т



ел.: 

388-80-69

Қалд


ар КӨМЕКБ

АЕВ – қоғам т

ел.:

 388-80-65

Алма


т ИСӘ

д

IЛ – өрк



ение

т т


ел.: 

388-80-64

Нұрғазы СА

САЕВ – дод

а (спор


т) т

ел.: 


388-80-74

Бо

ла



тбек МҰХТ

АР

о



В – ж

аңалықт


ар т

ел: 


388-80-68

Қу

анышбек ҚАРИ – меншiк



тi 

тiлшiлер қосыны т

ел.: 

388-80-63

а

стана филиалы:

Мек


енж

айы: Сейфу

ллин көшесi, 31

Те

л.:



 +7 (7172) 32-43-38

mail: aa_as



tana@mail.ru

Жандос БӘ

д

Ел

Ұ

лы

 – 

ст



ана филиалының ж

ет

екшiсi)



besbogda@mail.ru besbogda@y

ahoo.c


om

Мұр


ат А

ЛМА


СБЕКҰЛ

ы

 – тiлшi



Салт

ан СӘКЕН – тiлшi

Бүркiт НҰР

А

С



ы

Л – тiлшi



а

ймақтағы тiлшiлер:

Қар


ағанды – Серiк САҒ

ы

НТ



АЙ 

    


  

те

л.: 8777 3909779



Павлод

ар – Есенбек Б

А

ЗАРҚҰЛ    



те

л.: 8702 3797079

Шымк

ент – Шадияр М



о

Л

д



АБЕК 

   


те

л.: 8705 9877799

А

тыр


ау – Нарғыз ҒАБ

ду

ЛЛИНА



те

л.: 8701 3663676

Газ

ет 2008 жылдың 17 қар



ашасынд

а ҚР Мәдение

т және ақпар

ат 


 

минис


трлiгiнде 

тiрк


елiп, 

бұқар


алық 

ақпар


ат 

құр


алын 

есепк


е 

қою 


тур

алы 


№9650

­Г  к


уәлiгi берiлг

ен.


Ред

акция авт

орлар мақаласы мен ж

арнама мазмұнына ж

ау

ап бермейдi.



Авт

орлар қо


лж

азб


асы өңде

лмейдi және к

ерi қайт

арылмайды.

Көлемi екi к

омпью


терлiк бе

тт

ен ас



атын ма

териалд


ар қабылд

анб


айды.

«Алаш 


айнасынд

а» 


ж

арияланған 

ма

териалд


ар 

мен 


суре

тт

ердi 



көшiрiп 

немесе 


өңдеп 

бас


у 

үшiн 


ред

акцияның 

ж

азб


аша 

рұқс


аты 

алынып, 


газ

етк


е 

сiлт


еме ж

ас

алуы мiнде



ттi.

қ

ұрылтайшысы және меншiк иесi – 

«Т

олғау

» ЖШ

с

д

иректор –  

а

лександр Филимонович 

ан

Тар


ат

у қызме


тi 

те

л.: 



8 (727) 388-80-88

Алма


ты  қаласы «

д

әуiр» РПБК ЖШС 



Қалд

аяқов көшесi, 17

­үй. Т

ел.: 


(727) 273-12-04, 273-12-54

Тапсырыс – №3474

А

ст

ана  қаласы «А



ст

ана


­По

лигр


афия»,

Бр

усиловский көшесi, 87



­үй. Т

ел.: 


(7172) 37-05-59

Тапсырыс – №939

Шымк

ент қаласы «



о

ңтүс


тiк по

лигр


афия» б

аспалар үйi» ЖШС

Байтұрсынұлы  көшесi, 18

­үй. Т


ел.: 

(7252) 30-03-30, 30-03-31

Тапсырыс – №6226

Бағасы  к

елiсiмдi


Таралымы –  10 000 дана

Газ


ет сейсенбi, сәрсенбi, 

бейсенбi, жұма, сенбi 

күндерi шығады.

құрастырған айтқазы МайлыБай

Айтыс

СКАНВоРд


Жүрсін ЕрМан

Маусым

дс

Сс



Ср

Бс

Жм



Сб

Жс

дс



Сс

Ср

Бс



Жм

Сб

Жс



дс

Сс

Ср



Бс

Жм

Сб



Жс

дс

Сс



Ср

Бс

Жм



Сб

Жс

дс



Сс

1

2



3

4

5



6

7

8



9

10

11



12

13

14



15

16

17



18

19

20



21

22

23



24

25

26



27

28

29



30

Жеңіс –шеберде!

6 маусымдағы №90 сканвордтың жауабы

Тігінен: Балерина. Асу. Несіп. Шабдар. ура. Парнас. Адо. Бәдірен. Атала. Така. Норд. Лемур. Прага. Жан. Ат.

Көлденеңінен: Шарапат. Бадана. дендролог. Ан. Ара. Михраб. Сәт. Санд. «дала». Тікен. Жасу. Рам. Сірне. уа. Лупа. Нарт.   

Екі келіншектің әңгімесінен:

– Күйеу мен бастықтың айырмашылығы неде?

– Күйеуге қарағанда, бастық өзінің орынбасарының кім 

екенін біледі.

***


Төсек тартып қатты науқастанып жатқан еркек әйеліне:

–  Мен  ұзаққа  бармайтын  сияқтымын.  Соңғы  сәттерде 

бар шындықтың бетін ашып алғым келеді. Мен саған өмір 

бақи адал болдым, ал сен менің көзіме шөп салған жоқсың 

ба?

–  Қайтадан  аяғыңнан  тұрып,  жазылып  кететін  шы ғар­



сың...

***


– Сонымен, жігітім, менің қызыма үйленемін деп шеш­

ті ңіз бе?

– Біз бір­бірімізді жақсы көреміз.

– отбасыңды асырай аласың ба?

– Шамам келгенше бағамын ғой.

–  Сіз  дұрыстап  ойланыңыз,  біздің  отбасымызда  тоғыз 

адам бар.

***


Екі жігіттің әңгімесінен:

–  Кеше  автобусқа  мінсем  бір  әдемі,  жап­жас,  сұлу  қыз 

отыр екен. ымдап едім, келісе кетті.

– Қой, сол автобустың ішінде ме?

– Әрине, қиналмастан маған орнын босатып берді.

қалай  десек  те,  ауызша  айтылатын  өлең  мен  жазба  өлеңнің  арасында  бірталай 

айырмашылық  бар.  айтысқа  жазып  дайындалатын,  жазба  поэзияға  машықтанған 

ақындардың қолтаңбасын бірден тануға болатыны сондықтан. ал тар жерде – табан астында 

суырып  салып  өлең  айтатын  айтыскерлер  дәстүрлі  қара  өлеңге  қара  тартып  тұратынын 

түсінуге де, қолдауға да болады. Бірақ қағаз бетіне түскен кезде екі машықтың ерекшеліктері 

көрініп тұратыны рас. Өткен сенбі күні аяқталған сара Тоқтамысова мен Бекарыс Шойбековтің 

сөз сайысында өлеңнің екі түрінің осы айырмашылығы анық байқалып тұрды. сөз жоқ, сара 

Тоқтамысова – қазақ айтыс өнеріндегі айрықша тұлға, тіпті қайталанбас құбылыс десе де 

болады.  соңғы  бес-алты  жыл  ішінде  сараның  дара  келбеті  айтысқа  ерекше  өң  бергенін, 

ажар қосқанын бірауыздан мойындауымыз керек. Өлеңді еш қиналыссыз төгіп айтатын, мол 

айтатын,  сөзге  уәж  қайтарып,  қиыннан  жол  табатын  сара  –  сахнаның  сәні.  Өз  еліміздегі, 

Мәскеу мен париждегі айтыстарда талай айыз қандырған, әлі талай олжа саларына күмән 

жоқ. ал бүгінгі жазба айтыста ол кәнігі тарлан Бекарысқа да лайықты қарсылас бола білді.

Мадақтау ма, бұл әлде мазақтау ма? 

Сала құлаш тілдері салақтауда...

алаштың атаулы күні 

Халықаралық достар күні



Туған күн иелері

Меруерт  қаленбаева

  (1939)  –  қобызшы,  Құрманғазы 

атындағы  Қазақ  ұлттық  консерваториясының  профессоры, 

Қазақстанның еңбек сіңірген әртісі; 



сейітхан  Жошыбаев

  (1939)  –  медицина  ғылымының 

докторы,  профессор,  Қазақстан  Республикасы  денсаулық  сақтау 

ісінің үздігі, Қырғыз Ұлттық ғылым академиясының академигі;



Өмірзақ  озғанбаев  (1941)  –  Маңғыстау  облысы  әкімдігі 

ардагерлер  кеңесінің  төрағасы,  тарих  ғылымының  докторы, 

академик;

сейсенғали Өтеғалиев (1950) – «ҚазМұнайГаз» ҰК барлау 

және бұрғылау бойынша басқарушы директоры;



Едіге  ғалымжанов  (1953)  –  Қостанай  облыстық  денсаулық 

сақтау басқармасының бастығы;



құралбай  Бұхарбаев  (1962)  –  индустрия  және  сауда 

министрі нің кеңесшісі, физика­математика ғылымының докторы, 

академик;

асқар исағалиев (1966) – полковник;

нұрлан  Әбдірахым  (1980)  –  Әділет  министрлігі  Зияткерлік 

меншік комитетінің төрағасы;



қуандық  Мамырбаев  (1980)  –  «Қазақстан  ипотекалық 

несиелер кепілдігі» АҚ басқарма төрағасы.



Мерейлеріңіз үстем, мәртебелеріңіз биік болсын!

«алаШ айнасы»

Белгілі есімнің белгісіз сыры

сейітхан: арабтың «сеид» (ұлық, мырза, төре) және түріктің «хан» сөзімен 

төркіндес есім.



Жақсы түс – жарым ырыс

Түсіңізге арпа, бидай кіретін болса, онда азық­түлікке арзаншылық 

болады деген сөз.

ауа райы

 



+25 +30

о

 



+17 +20



о

 



+22 +27

о

 



 



+14 +19

о

 



+25 +31

о

 

 



+15 +18

о

 



+22 +28

о

 



  +16+20



о



 +27 +34



о

 



 +19 +22



о

 



+24 +28

о

 

 



+18 +20

о



+24 +28



о

 



+17 +20



о

 



+24 +28

о

 

 



+16 +18

о

 



+26 +30

о

 

 



+20 +22

о



 +28 +32



о

 



+22 +24



о

 



+30 +35

о

 

 



+20 +24

о

 



+25 +30

о

 

 



+18 +22

о

  



+25 +30

о

 

 



+18 +20

о

 



+24 +28

о

 

 



+16 +18

о



 



+22 +26

о

 

 



+16

 

+20



о



+20 +22



о

 



+16 +18



о



 



+26 +30

о

 

 



+20 +23

о



+24 +28



о

 



+17 +20



о









Ким Чен Ир «Евгений 

онегинді» сахналады

солтүстік кореяда п.и.Чайковскийдің 

«Евгений онегин» операсы мемлекет басшысы 

ким Чен ирдің жетекшілігімен сахналанды. 

қойылымда ким Вон гюн атындағы пхеньян 

консерваториясының студенттері ойнады.

Жас  труппаның  жұмысын  басқаруға  КХдР  же­

тек шісінің  өзі  ниет  білдірген.  Салмақты  туындының 

дайын дығы  алғашқы  сәттен­ақ  оның  көңілінен  шы­

ғып ты. Ким Чен Ирдің айтуынша, болашақ әртістердің 

бойын  да шеберлік те, энтузиазм да бар. Соның арқа­

сын  да орыстың әйгілі операсын биік деңгейде сахналау 

айтар  лықтай  қиындық  туғызған  жоқ.  Көрермендер 

мұны «бұл – кәріс жұртын әлемдік мәдениетпен етене 

та ныс тыру үшін жасалған қадам» деп бағалады. Айта 

ке тейік, КХдР жетекшісі театрда қызмет етіп көрмеген. 

де генмен билікке келгелі бері қоғамдық өмірдің бар­

лық саласын, оның ішінде мәдениетті де ашса ала қа­

нын  да, жұмса жұдырығында ұстап отыр.

90 жасында мектеп 

бітірді


Чикагоның 90 жастағы тұрғыны 

Элеанор Бенц мектеп бітіргені туралы 

аттестатқа қол жеткізді. күнкөріс үшін 

еңбекке ерте араласуға мәжбүр болған 

ол кезінде мектепті тастап кеткен екен.

Қазақтың әйелдері сияқты Элеанор Бенц 

те  күйеуімен  шәй  деспей  ғұмыр  кешіп,  15 

ба ла тәрбиелеп өсірген. Бүгінде 54 немересі 

бар.  Өзі  орта  білімі  туралы  куәлігі  жоқ  еке­

ніне жиі өкініш білдіреді екен. осыны ескер­

ген туысқандары кейуана оқыған Lake View 

High  мектебіне  хабарласып,  куәлікті  қа лай 

алуға  болатынын  сұрайды.  Мектеп  ұжы мы 

аттестатты  қарт  тұрғынға  ешқандай  ем ти­

хан  сыз­ақ  табыс  етуді  ұйғарады.  Алай  да 

жур налистерге  берген  сұхбатында  Элеанор 

Бенц:  «Бақыттымын.  дегенмен  енді  кол­

ледж  де оқуды армандаймын», – депті.

Ел едік, бұрыннан­ақ іргелі едік,

Сондықтан не көрсек те, бір көрелік.

Қайтемін дағдарысқа қарғыс айтып?

Жарықтық жатқан жоқ қой күнде келіп.

дағдарыс деген, шіркін, аты қандай,

Ашуын адамзаттың шақырғандай.

Тезірек қайтып кетсе болар еді,

Сен  құсап  төркінінде  жатып  алмай,  –  деп 

бірден  қусыра  келіп,  төркіндеп  жүрген  Сара­

ның  сапарынан  әлеуметтік  астар  таба  қойған 

Бекарысқа:

Мен секілді төркіндеп жатып алмай,

Сен  секілді  ел  кезіп,  қаңғып  кетсін,  –  деп 

ұтымды  жауап  қайтаруы  шын  сүйсінтті.  Әрине, 

шебердің аты – шебер. Тас жарған талан тын тә­

жі рибемен ұштаған Б.Шойбеков Алма тыдағы су 

тас қынын  да,  Тіл  комитетіндегі  жым қы рылған 

ақшаны  да,  ді ни  миссионерлерді  де  тілге  тиек 

ете  отырып,  бірталай  ушы ғып  тұрған  мәсе­

лелерді қозғап, өзіне тән әзілмен өр нек теді. Сөз­

дері – шымыр, ойы – өткір, қиялы – ұшқыр. Өлең 

өрнегі  –  кестелі.  Жазба  поэзияға  да  ден  қойып 

жүр  ген Бекарыстың бес қаруы түгел. Сол себепті 

де бұл жек пе­жектегі жеңісті Б.Шойбековтің қан­

жығасына  бай лағалы  отырмыз.  Келесі  сөз  май­

да нына Күмісай Сәрсенбаева мен Ринат Зайытов 

шығады.

«алаш айнасы» газетiне жазылу индексi: 64259

редакцияның мекенжайы:

алматы қаласы, Бегалин көшесі, 148 а

Телефон: 8(727)388-80-60,

Факс: 8(727)388-80-61

сәтбаев көшесі

абай даңғылы

құрманғазы көшесі

қабанбай батыр көшесі

д

остық даңғылы

л

уганский көшесі

Бегалин көшесі

Бегалин көшесі

e-mail: info@alashainasy.kz

республика

сарайы

коккинаки көшесі

Байтасов көшесі

«алаШ айнасы»

Бегалин

көшесі, 148 а

C

M



Y

K

C



M

Y

K



C

M

Y



K

C

M



Y

K

Document Outline

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8

Каталог: userdata -> editions -> pdf


Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6


©stom.tilimen.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет