Жұмыс оқу бағдарламасының титулдық парағы



Дата07.07.2017
өлшемі213.21 Kb.

Жұмыс оқу бағдарламасының титулдық парағы




Нысан

ПМУ ҰС Н 7.18.3/30


Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі


С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті

Биотехнология кафедрасы

Ауылшаруашылық өсімдіктер биотехнологиясы пәнінен

Агрономия 050801 мамандық (тарының)

студенттеріне арналған

ЖҰМЫС ОҚУ БАҒДАРЛАМАСЫ

Павлодар


Мамандықтың мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарты және типтік бағдарлама негізінде әзірленген жұмыс оқу бағдарламасын бекіту парағы



Нысан

ПМУ ҰС Н 7.18.3/31









БЕКІТЕМІН

ОІ жөніндегі проректор

___________ Н.Э. Пфейфер

(қолы)


20__ж. «___»____________

Құрастырушы: _________ аға оқытушы Г.Г. Джаксыбаева

(қолы)
Биотехнология кафедрасы

Ауылшаруашылық өсімдіктер биотехнологиясы пәні бойынша


Агрономия 050801 мамандық (тарының) студенттеріне арналған

ЖҰМЫС ОҚУ БАҒДАРЛАМАСЫ
Жұмыс оқу бағдарламасы мамандықтың Мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарты ҚР МЖМБС 3.08.327 – 2006 және типтік бағдарлама негізінде әзірленген

ҚР БжҒ министірлігінің бұйрығымен бекітілген № 779 23.12.2005 ж


200_ж. «___»____________кафедра отырысында ұсынылған №_____ хаттама.
Кафедра меңгерушісі ____________ М.С. Омаров 20__ж. «____» ________

(қолы)


Факультет оқу-әдістемелік кеңесімен құпталған ____________________________________________ 20 ж. «_____»____________

№____ хаттама

ОӘК төрағасы ________________ М.Е. Жагипарова 20 ж. «_____»___________

(қолы)

КЕЛІСІЛГЕН

АТФ Факультет деканы ________ Т.К. Бексеитов 20 ж. «_____»________

(қолы)


МАҚҰЛДАНДЫ:

ОҮЖжӘҚБ бастығы ____________ А.А. Варакута 20 ж. «_____»_______

(қолы)

Университеттің оқу-әдістемелік кеңесімен құпталған



20__ж. «___»______________ №____ хаттама
Кегль 14, буквы строчные, кроме первой прописной


1 Пәннің мақсаты – студенттерге егіншілік және өсімдік шаруашылығының бүгінгі бейдәстүрлі әдістерін селекция үшін қажетті өте сирек өсімдік генотиптерін сақтау және тездетіп көбейтуді, көшеттік материаоларды сауықтыру және жасанды қоректік ортада өсімдік клеткалары, ұлпалары және органдары культурасынының көмегімен жоғары өнімді, стрестерге төзімді жаңа өсімдік түрлерін алуды үйрету;

  • студенттерге өсімдіктерді клональдық микрокөбейтуге, дигаплоидтар

гетерозисті будандар алуға, өсімдіктерді түрішілік және түраралық будандастыруда, клеткалық селекцияда, сондай – ақ клеткалық және ген инженериясында сыйыспаушылықты баса білуге негізделген жедел селекциялық процесс туралы білім беру.

Пәннің міндетері - студенттерді осы пәннің теориялық негіздерімен және биотехнология жетістіктерін ауыл шаруашылығында пайдалану мүмкіндіктерімен таныстыру;

  • студенттерді өсімдік клеткаларының, ұлпаларының және

мүшелерінің зарасызданған культураларымен жұмыс істеуге дағдылануға, микроклондық көбейтудің және ген инженериясының техникасын игеруге үйрету;

Пәнді үйренгеннің нәтижесінде студенттер білуге тиісті:

- өсімдіктерді микроклондық көбейту көмегімен селекциялық жұмысты жеделдету, гетеросистік будан алу үшін гаплоидтық желілерді және дигаплоидтарды алу әдістерін;

- түрішілк және түраралық будандастыруда өсімдіктердің сыйспаушылығын басу, клеткалық селекция және өсімдіктің генинженериясының тәсілдерін;

- сирек өсімдік генотиптерін сақтау және тездетіп көбейту тәсілдерін;

- өсімдіктердің жаңа регенеративтік түрлерін алу әдістемесін.

Пәнді үйренгеннің нәтижесінде студенттер істеуге тиісті:


  • өсімдіктерді клондық микрокөбейтуді;

  • гаплоидты регенеранттар алуды;

  • in vitro жағдайында өсімдік клеткалары мен ұлпаларын культурада өсіруді;

  • бір ағза гендерінің бөліктерін екіншілерінің геномдарына ауыстырып орналастыруды


2 Пререквизиттер

Осы пәнді меңгеру үшін төмендегі пәндерді меңгеру кезінде алынған білім, икемділік және машықтар қажет:



  • цитология

  • эмбриология

  • өсімдік онтогенезі

  • өсімдіктер физиологисы

  • генетика

  • молекулярлық биология

  • биохимия


3 Постреквизиттер

Пәнді меңгеру кезінде алынған білім, икемділік және машықтар келесі пәндерді меңгеру үшін қажет:



  • микроорганизмдер биотехнологиясы

  • экологиялық биотехнология

  • тағам биотехнологиясы

  • генетикалық инженерия

  • клеткалық инженерия


4 Пәннің мазмұны


4.1 Күндізгі оқу нысанындағылар үшін пәннің тақырыптық жоспары

№ р/с

Тақырыптар атауы

Сабақ түрлері бойынша қарым-қатынастық сағаттар саны

дәріс-тер

практи-калық (сем)

Зертха-налық

студия-лық

жеке

СӨЖ

1

2

3

4

5

6

7

8

1

Кіріспе

0,5













0,5

2

Өсірілетін өсімдік клеткаларының биологиясы

2,0

0,5

4,5







10,0

3

Өсімдіктерді клондық микрокөбейту және сауықтыру

2,0

1,0

3,5







5,0

4

Өсімдіктердің өсуі мен дамуын реттегіштер

2,0

1,0

3,5







5,0

5

in vitro әдістерін өсімдік селекциясында қолдану

2,0

1,0

3,5







5,0

6

Мұздатып сақтау және клеткалар мен тканьдер банкі

2,0

1,0

-







10,0

7

Генетикалық инжененрия негіздері

2,5

1,0

-







10,0

8

Генетикалық инженерияның өсімдік шаруашылығындағы қолдану

2,0

1,0

-







10,0

Барлығы

15,0

7,5

15,0







52,5


4.2 Пән тақырыптарының мазмұны

Дәрістің нөмірі мен тақырыбы

Дәрістің мазмұны

1. Кіріспе

Ауылшаруашылық өсімдіктер биотехнологиясы – ғылым және өнеркәсіп саласы, оның зерттеу нысандары, әдістері, негізгі бағыттары мен және міндеттері.

2. Өсірілетін өсімдік клеткаларының биологиясы

1. Өсімдік мүшелерін, ұлпаларын, клеткалары мен протопласттарын жасанды қорктік ортада өсіру жағдайлары. Зарарсыздандыру әдістері. Жасанды қоректік орталар түзу незіздері. Эксплантар алу көздері. 2. Каллус ұлпаларының ерекшеліктері. Дедифиренцировка – маманданған клетканың бөліне және каллус ұлпасын түзе бастауының міндетті шарты. in vitro жағдайында өсірілетін клеткалардың генетикалық айырмашылықтары. Ядролық және цитоплазмалық ген құрылысының өзгерістері. Меристемалар – өз геномдарының тұрақтылығын сақтайтын ұлпалар. Табиғи мутациялар, сомаклондық вариациялар және олардың селекциядағы іс – тәжірибелік маңызы.

3. Өсімдік клеткаларының тотипотенттілігі, оның табиғаты және селекциядағы маңызы. Клеткалар және ұлпалар культурасындағы өскіндеріндегі екінші дифференцировка мен морфогенез. Екінші дифференцировканың түрлері: гистогенез, органогенез, эмбриодогенз. Морфогенез және регенерант – өсімдіктер алу. Морфогенез түрлері: органогенез (тамырлық, сабақтық, флоральдық), соматикалық эмбриодогнез



3. Өсімдіктерді клондық микрокөбейту және сауықтыру

1. in vitro тәсілдерін өсімдіктерді клондық микрокөбейту және көшет материалдарын сауықтыру үшін пайдалану. Өсімдіктерді клондық микрокөбейту әдістерінің жіктелуі. 2. Қолтық меристемалары дамуының индукциясы. Қосалқы өркендердің пайда болуы. 3. Микротүйнектер мен микропиязшықтардың пайда болуын жеделдету.

4. Картоп және басқа дақылдардың вируссыз көшет материалдарын алу технологиясы



4. Өсімдіктердің өсуі мен дамуын реттегіштер

1. Фитогормон және фитореттегіш ұғымы, олардың жіктелуі. 2. Фитогормондар әсерінің молекулалық механизмі. 3. Фитогормондар биосинтезінің негізгі жолдары. Гормонға тәуелді гендер мен ферменттер белсенділігін фитогормональдық реттеу. Фитогормондар ДНҚ метилдеуші реттегіштер ретінде. 4. Гормондық статусы өзгерген трансгендік өсімдіктерді алу. 5. Фитогормондар мен фитореттегіштерді тамырлану, эмбриогенез, түйнектену үрдістерін туындату мақсаттарында пайдалану.

5. in vitro әдістерін өсімдік селекциясында қолдану

1. Тіршілік қабілеті нашар будандарды көбейту үшін in vitro әдістерін қолдану. 2.Өсімдіктерді алшақ будандастыруда постгамдық сыйспаушылықты басу үшін in vitro жағдайында ұрықтандыру арқылы жеңу. 3. Оқшауланған тұқымбүршіктер мен ұрықтар культурасы. 4. Ұлпа культурасында гаплоидия туындату және гаплоидтар мен дигаплоидтарды селекцияда пайдалану. 5. Анрогенез, партеногенез, гиногенез.

6. Ауылшаруашылық өсімдіктердің сомаклондық вариацияларының шаруашылықта құнды белгілерінің генетикалық және эпигенетикалық өзгерістері. 7. Клеткалық селекцияның мақсатттары мен міндеттері. 8. Сомалық клеткаларды будандастыру.



6. Мұздатып сақтау және клеткалар мен тканьдер банкі

1. Өсімдіктер генофондын мұздатып сақтау және оның маңызы мен міндеттері. 2.Төменгі температуралар әсерінен өсімдік клеткаларының зақымдануы және тіршілігін тоқтатуы.

3. Экологиялық және тәжірибелік қорғау амалдары. 4. Өсімдік материалдарын мұздатуға дайындау. 5. Төменгі температуралар әсерінен төзімділіктің генетикалық негіздері: мұздату, сақтау, жылытып жібіту, клеткалар мен меристемалардың өсуін қайтадан үдету технологиясы.



7. Генетикалық инженерия негіздері

1. Генетикалық инженерияның мәні мен міндеттері. 2.Гендік инжененрияда кең таралған плазмидалық және фагтық вектор түрлері. 3. Генлер тасымалдауында транспозондардың ролі. 4. Ген инжененриясың ферменттері. Рестриктазалар және модификация ферменттері. 5. ДНҚ лигазалардың негізгі түрлері және оларды ДНҚ бөлшектерін біріктіру үшін пайдалану. 6. ДНҚ фрагменттерін клондау ұстанымдары. 7. Әр түрлі атаулы – жабысқақ ұштары бар ДНҚ бөлшектерін біріктіру.

8. Жекелеген гендерді немесе ген топтарын реципиент клеткаларына тасымалдау әдістері.

9. Гендер банктерін жасаудың арнайы әдістері.

10. ДНҚ банктері. 11. Рекомбинант клондарды бірделестіріп топтау. 12. Трансформацияланған гендердің экспрессиясы.



8. Генетикалық инженерияның өсімдік шаруашылығындағы қолдану

1. Өсімдіктердің генетикалық инженериясы үшін векторлар құрастыру мәселесі. 2. Агробактериялар қосжарнақты өсімдіктер геномына мағлұмат тасымалдаушылар. 3.Ti және Ri плазмидалар негізінде веторлар жасау. 4. Өсімдік клеткаларына гендерді тасымалдаудың әдістері мен жолдары.

5. Даражарнақты өсімдіктерге арналған векторлар жасаудың теориялық амалдары. 6. Стресс белоктары гендерін клондау. 7. Генетикалық инженерия мақсаттары үшін өсімдік гендерін бөліп алу. 8. Генетикалық инжененрия әдістерін өсімдік қорғауда пайдалану.




4.3 Тәжірибелік сабақтардың мазмұны



Тәжірибелік сабақтың тақырыптары

Сағаттар саны

1

Клондық микрокөбейтуді қолдану және оның болашағы

Өте құнды құлпынай және картоп сорттарын клондық микрокөбейту



1,0

Алма, алмұрт және тағы басқа жеміс ағаштарын клондық микрокөбейту технологиясы

4

Биологиялық процесстер мен объектілерді пайдалануға негізделген өндіріс өнімдерінің микроорганизмдер штаммдарын алу.

1,0

5

Клондық микрокөбейту қолдану және оның болашағы

1,0

6

Биоресурстарды сақтау. Қоршаған ортаны ластаушы қалдықтардан қорғау.

0,5

7

Өсімдіктер клеткасының биологиясы. Дифференциациялану және каллустың түзулуі.

1,0

8

Өсімдіктер клеткасын биосинтездік өнеркәсіпте пайдалану.

9

Клеткалық технологияны пайдалану жолдары және талаптары

1,0

10

Өсімдік клеткаларының in vitro жағдайында өзгергіштікті және оны селекцияда прайдалану.

1,0

11

Клеткалық инженерия және гендік инжененрия

1,0




Барлығы

7,5


4.4 Зертханалық сабақтардың мазмұ



Тақырыптар

Мазмұны

1

Лабораторияда жұмыс

жасау техникасы



Құрал – жабдықтармен, приборлармен, инструментермен және тағы басқалармен танысу.

Инструменттер және ыдыстарды дайындау. Микроэлементтер, макроэлементердің, темір – хелет, фитогормондар және дәрумендердің маткалық ерітіндісін дайындау.



2

Мурасиге – Скуганың сұйық және агарленген қоректік ортаны дайындау

Барлық қажетті компонтерін 1 л ортаға қосып дайындау, pH-ты жеткізу, құйю және автоклавпен жұмыс жасау.

3

Өсімдік материалдарын дайындау және эксплантарды жою

6 % хлоромин ерітіндісімен (арпа тұқымдарын) өсімдік материалын зарарсыздандыру, (70 %) этил спирті, зарарсыздандырылған дист. суды (бақылау)

4

Агарленген ортада эксплантарды өсіру және отырғызу

Жетілген астық ұрықтарын асептикалық жағдайларда отырғызу

5

Каллустан суспензиясын алу

Сәбіздің паренхимді ұлпасынан каллусты өсіру және алу .

6

Клеткаларды өсіру және өсуін бағалау

(өсіру басталған соң 14 – 16 күннен кейін) Экспоненциалды фазаның соңында инокулянтты сұрыптау және жаңа қоректік ортаға отырғызу

7

Каллусты клеткалардың цитогенетикалық анализі


Клеткалық суспензияларды өсіру және алу. Клеткалық суспензиясының тығыздығын санап анықтау. Клеткалық суспензиясының тіршілік қабілетін анықтау.




Барлығы:

15,0

4.4 Студенттің өздік жұмысының мазмұны

4.4.1 СӨЖ түрлерінің тізімі



СӨЖ-нің түрі

Есеп беру түрі

Бақылау түрі

Сағат көлемі

1

Дәріс сабағына дайындалу

Дәріс конспектілері

Сабаққа қатысу

0,5*15=7,5

2

Үй тапсырмасын орындау

Конспектер

Сабаққа қатысу

0,5*6=3,0

3

Зертханалық , тәжірибелік сабағына дайындалу

Жұмыс дәптері

Сабаққа қатысу және зертханалық дәптер

0,5*7=3,5

4



Бақылау шараларына

дайынлалу (коллоквиумға дайындалу)



РК 1,2

Тестер және ауызша жауап беру

4,0*2=8,0


5

Глоссарды құрастыру

Терминдер сөздігі

Жазбаша

2,0

6

Ғылыми баяндамаларға дайындалу, рефераттарды орындау

Реферат

Жазбаша

6,0*6=36

Барлығы

52,5

4.4.2 Студенттердің өздігінен оқуына бөлінген тақырыптардың тізімі:

1 Тақырып Өсімдік мүшелерін, ұлпаларын клеткаларын және протопластарын өсіру техникасы.

Мазмұны: Мурасиге – Скуга сұйық және агарланған қоректік ортаны дайындау. Өсімдік материалдарын дайындау және экспланттар бөлу.

Әдебиет: [1], [2],



2 Тақырып Каллус ұлпаларын темекі және картоп сабақтарынан, сәбізтамыр жемісінен, соя тұқым жарнақтарынан, жоңышқа жапырақтарынан алу және өсіру

Мазмұны: Агарланған ортада эксплантарды отырғызу және өсіру

Әдебиет: [1], [2]



3 Тақырып Картоп пен құлпынайдың клонды микрокөбеюі

Мазмұны: Көбейген сабақтардың тамырлануы мен оларды сақтау. Өсімдіктерді топыраққа отырғызу. Клональдық микрокөбеюге әсер ететін факторлар. Клондық микрокөбейтуді қолдану және оның болашағы.

Әдебиет: [1] 124-142 бет



4 Тақырып Оқшауланған бидай ұрықтарын жасанды қоректік ортада өсіру

Мазмұны: Отырғызатын материалдарды залалсыздандыру. Ұрықтарды оқшаулау. Қоректік орта. Өсіру жағдайлары.

Әдебиет: [2], [3]



5 Тақырып in vitro жағдайында бидайдың оқшауланған тозаң қаптарын өсіру

Мазмұны: Бидай тозаң қаптарында микроспоралардың даму кезеңдерін анықтау. Өсіру жағдайлары.

Әдебиет: [2], [3]



6 Тақырып Каллус ткані клеткаларынан регенерант өсімдіктерді алу. Мазмұны: Сабақ түзілу индкуциясы. Сабақтардың тамырлануы

Әдебиет: [2], [3]



7 Тақырып Темекі, картоп, сәбіз өсімдіктерінің суспензиялық культураларын алу.

Мазмұны: Каллустан суспензиялық культураларды алу.

Әдебиет: [2], [3]


5 Әдебиеттер тізімі

Негізгі:

1.Егорова Т. А. Биотехнологияның негізгі. -М.: Академия, 2003.

2.Лутова Л.А. Жоғарғы өсімділтердің биотехнология.-СПб.: С.-Петербургского ун-т, 2003.

3.Глик, Б. Молекулярлық биотехнология: принцип мен қолдану .- М. : Мир,2002.

4. Антипова Л.В., Жаринов А.И. Қолданбалы биотехнология. - ВГТА, 2001.

5. Корочкин Л.И. Адамның геном мен жаралуы. - Фрязино: Век 2, 2004.

6. Красильникова Л.А. Өсімдіктердің биохимия . Ростов н/ Д: Феникс; Харьков: Торсинг, 2004.

7. Смиловенко Л. А. Дала өсімдіктердін тұқым шаруашылығы мен селекциясы. - М.; Ростов н/Д, 2004.

8. Белясова Н. А. Биохимиялық мен молекулярлық биология. - Минск: Книжный Дом,2004.

9. Кузнецов, В. В. Өсімдіктер физиологиясы .- М.: Высш. шк., 2005.

10. Афанасьева Ю.А. Гистология, цитология мен эмбриология.-М.: Медицина,2004

11. Яковлев Г.П., Челомбитько В.А. Ботаника. СПб.: СпецЛит: СПХФА, 2003.

12. Валиханова Г.Ж. Өсімдіктер биотехнологиясы. – Алматы, 2005.

Қосымша:

1. Комов В.П. Биохимия.- М.: Дрофа, 2004.

2. Плакунов В. К. Энзимологиянің негіздері. - М.: Логос, 2002

3.Валиханова Г.Ж. Өсімдіктер биотехнологиясы. – Алматы, 1997.



Мамандық(тардың) жұмыс оқу жоспарынан көшірме




Нысан

ПМУ ҰС Н 7.18.3/32



050701 Биотехнология

мамандығының(тарының) жұмыс оқу жоспарынан көшірме

Ауылшаруашылық өсімдіктер биотехнологиясы пәні




Оқу нысаны

Пәннің көп еңбекті қажет етуі

Семестр бойынша бақылау нысандары

Семестр

Семестр бойынша студенттердің жұмыс көлемі

кре-дит-тер

академиялық сағат

кре

дит


тер

Аудиториялық сабақ

(ак. сағат)



СӨЖ

(ак. САғат)



Бар-лығы

ауд

СӨЖ

емт

сын

КЖ-а

КЖ-с

бар-

лығы


дәр

пр.

зерт

бар

лығы


ОСӨЖ

____ база-сындағы іштей

2

90

37,5

52,5

6










6

2

37,5

15

7,5

15

52,5

15

















































____ база-сындағы сырттай

2

6

6








































4

2

6

6





































Кафедра меңгерушісі ______ Омаров М. С 20__ж. «___» ________

(қолы)
Каталог: arm -> upload -> umk
umk -> Пәні бойынша оқыту бағдарламасының титулдық парағы (syllabus)
umk -> Пәні бойынша оқыту бағдарламасының титулдық парағы (syllabus)
umk -> К. Х. Жапаргазинова бейорганиқалық Химия
umk -> Нұсқаулар Нысан пму ұс н 18. 3/40 Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі
umk -> Пәні бойынша оқыту бағдарламасының (Syllabus) титулдық парағы
umk -> Зоология” пәні бойынша ОЌу-єдістемелік бағдарлама (sillabus) Алматы 2005
umk -> Рабочая программа по дисциплине Акушерство и искусственное осеменение (полное наименование дисциплины по рабочему учебному плану) для студентов специальности


Достарыңызбен бөлісу:


©stom.tilimen.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет