Жиынтық бағалауға арналған әдістемелік ұсыныстар



Pdf көрінісі
бет1/3
Дата15.10.2018
өлшемі452.23 Kb.
  1   2   3

ГЕОГРАФИЯ

8-сынып


ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН

ӘДІСТЕМЕЛІК ҰСЫНЫСТАР

(Назарбаев Зияткерлік мектептері үшін)

Жиынтық бағалауға арналған әдістемелік ұсыныстар 

География 

8-

сынып 

Әдістемелік ұсыныстар мұғалімге 8-сынып оқушыларына «География» пәні бойынша 

жиынтық  бағалауды  жоспарлау,  ұйымдастыру  және  өткізуге  көмек  құралы  ретінде 

құрастырылған.  Әдістемелік  ұсыныстар  8-сынып  «География»  пәні  бойынша  ұзақ  мерзімді 

оқу бағдарламасы негізінде дайындалған.  

Бөлім бойынша жиынтық бағалаудың тапсырмалары мұғалімге оқушылардың тоқсан 

бойынша жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.   

Әдістемелік  ұсыныстарда  бөлім  бойынша  жиынтық  бағалауды  өткізуге  арналған 

бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар тапсырмалар ұсынылған. Сондай-ақ, жинақта 

оқушылардың  оқу  жетістіктерінің  мүмкін  деңгейлері  (рубрикалар)  сипатталған. 

Дескрипторлары мен балдары бар тапсырмалар ұсыныс түрінде берілген.  

Әдістемелік  ұсыныстар  Назарбаев  Зияткерлік  мектептерінің  әкімшілігі  мен 

мұғалімдеріне арналған. 

Әдістемелік ұсыныстарды дайындау барысында ресми интернет-сайттағы қолжетімді 

ресурстар (суреттер, фотосуреттер, мәтіндер, аудио және бейнематериалдар) қолданылды. 



МАЗМҰНЫ 

1-

ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУ ТАПСЫРМАЛАРЫ ............................................ 4 

«Географиялық зерттеу әдістері» бөлімі бойынша жиынтық бағалауға арналған тапсырмалар үлгісі

 ........................................................................................................................................................................ 5 

«Картография және географиялық деректер базасы» бөлімі  бойынша жиынтық бағалаудың үлгісі . 9 



2-

ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУ ТАПСЫРМАЛАРЫ .......................................... 20 

«Физикалық география » бөлімі бойынша жиынтық бағалауға арналған тапсырмалар үлгісі .......... 21 

«Физикалық география » бөлімі бойынша жиынтық бағалауға арналған тапсырмалар үлгісі .......... 25 

3-

ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУ ТАПСЫРМАЛАРЫ .......................................... 30 

«Физикалық география» бөлімі бойынша жиынтық бағалауға арналған тапсырмалар үлгісі ........... 31 



4-

ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУ ТАПСЫРМАЛАРЫ .......................................... 40 

«Экономикалық география» бөлімі бойынша жиынтық бағалауға арналған тапсырмалар үлгісі ..... 41 

«Елтану (саяси география)» бөлімі бойынша жиынтық бағалауға арналған тапсырмалар үлгісі ...... 49 


1-

ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУ ТАПСЫРМАЛАРЫ 

«Географиялық зерттеу әдістері» бөлімі бойынша жиынтық бағалауға арналған 

тапсырмалар үлгісі 

(20  

минут) 

Тақырып  

Географиялық зерттеу әдістері. Географиялық деректерді 

талдау. Географиялық модельдер. 

Оқу мақсаты 

8.1.1.1 Географияның зерттеу әдістерін түсіндіреді (далалық, 

картографиялық, теориялық, қашықтықтан зерделеу) 

8.1.1.2 Географиялық деректерді талдайды (сандық және 

сапалық деректер) 

8.1.1.3 Географиялық нысандардың, құбылыстардың және 

үрдістердің модельдерін түрлі материалдардан немесе түрлі 

техникаларда жасау арқылы ерекшеліктері мен қасиеттерін 

түсіндіреді 

Ойлау дағдыларының 

деңгейі 

Қолдану  

Жоғары деңгей дағдылары 

Бағалау критерийі 

Оқушы 

Географияның зерттеу әдістерін атайды



Сандық  және  сапалық  географиялық  деректерді

дәлелдейді

Географиялық нысандардың, құбылыстардың және



үрдістердің модельдерін түрлі техникаларда жасау

арқылы ерекшеліктері мен қасиеттерін сипаттайды



Тапсырма 

1.

Географияның зерттеу әдістерін суреттермен сәйкестендіріңіз.

а. Далалық;

b. Теориялық;

c. Қашықтықтан  зерделеу;

d. Картографиялық.



2. 1-

суретте белгiлі бір аймаққа тән климатограмма берілген. Осы климатограмманы зерделей

отырып, ұсынылған сұрақтарды талдап жауап беріңіз. 

1-

сурет 

a. Климатограммада ең жоғары орташа айлық

температура тән  айды атаңыз. 

____________________________________________ 

b. Ең көп орташа айлық жауын-шашын мөлшерін

анықтап, жазыңыз. 

____________________________________________ 

c. Температураның жылдық амплитудасын табыңыз.

____________________________________________ 

e. Төменде берілген климат белдеулерінің

сипаттамаларын зерделей отырып, осы 

климатограммаға сәйкес келетін климаттық белдеуді 

атаңыз.  





Климаттық белдеулердің салыстырмалы сипаттамасы 

Климаттық 

белдеу 

Орт. темп-ра, °С 

Атмосфералық 

жауын-шашын

режимі және мөлшері, мм

 

Таралған аумағы 

қаңтар  шілде 

Экваторлық 

+26 


26 

Жыл бойы,  ≥2000  Африка,  Оңт. Америка және 

Тынық мұхит аралдарының 

экваторлық аймақтары 

Тропиктік 

+ 12 


+35 

Жыл бойы, ≤200 

Солтүстік Африка, Орт. Аустралия 

Қоңыржай 

-15 

+20 


Жыл бойы, 400 

Материктердің (негізінен Еуразия 

мен Солт. Американың) ішкі 

бөліктері 



3.

Төменде желдің пайда болу себептері қысқаша сипатталған. Осы ақпаратқа және алдыңғы

сыныпта алған білімдеріңізге сүйеніп, бриздің соғуын сызба түрінде бейнелеңіз. 

Ауаның горизонталь бағытта бір жерден екінші жерге ауысып отыруын жел дейміз. Жел 

жоғары қысым аймағынан төменгі қысым аймағына қарай соғады.  

Жер бедерінің, жердің төсеніш бетінің алуан түрлілі болуынан жер беті әркелкі қызады. 

Соған  байланысты  жер  бетіне  жақын  ауа  әркелкі  жылынады  да,  ауа  қысымының  тепе-

теңдігі бұзылады. Жылы ауа көлемі ұлғайып, жеңілдейді де жоғары көтеріледі, оның орнына 

басқа  аймақтан  ауыр  және  тығыз  болып  табылатын  салқын  ауа  келеді.  Сөйтіп  ауа 

қозғалысы қалыптасып, жел туындайды.   

Желдің  қалыптасуын  бриздің  мысалында  түсіндіруге  болады.  Бриздер  су  айдындары  мен 

құрлық  арасындағы  тәулік  ішіндегі  температура  мен  қысым  айырмашылығынан  пайда 

болады. Олар теңіздер мен үлкен көлдердің жағалауында байқалады.  

a.

Күндізгі бриздің соғу бағытын сызба түрінде бейнелеңіз.



b.

Түнгі бриздің соғу бағытын сызба түрінде бейнелеңіз.



Бағалау критерийі 

Тапсырма 

№ 

Дескриптор 

Балл 

Оқушы 

Географияның 

зерттеу 

әдістерін атайды 

бірінші  суреттегі  көрсетілген  зерттеу 



әдісін  атайды; 

екінші  суреттегі  көрсетілген  зерттеу 

әдісін  атайды; 





Сандық 

және 


сапалық 

географиялық  деректерді 

дәлелдейді 

климатограммада  ең  жоғары  орташа 



айлық температура тән айды атайды;   

ең  көп  орташа  айлық  жауын-шашын 

мөлшерін анықтап жазады; 

температураның 

жылдық 

амплитудасын табады; 



климат 

белдеулерінің 

сипаттамаларына  қарап,  берілген 

климатограммаға 

сәйкес 

климат 


белдеуін  атайды; 

1



1

Географиялық 



нысандардың, 

құбылыстардың 

және 

үрдістердің 



модельдерін 

түрлі  техникаларда  жасау 

арқылы  ерекшеліктері  мен 

қасиеттерін сипаттайды 

күндізгі  бриздің  қалыптасуын  сызба 



түрінде бейнелейді; 

түнгі    бриздің  қалыптасуын  сызба 

түрінде  бейнелейді. 



Жалпы балл



«

Географиялық зерттеу әдістері» бөлімі бойынша жиынтық бағалаудың нәтижесіне қатысты  

ата-аналарға ақпарат ұсынуға арналған рубрика 

 

Білім алушының аты-жөні ___________________________________________ 

 

Бағалау критерийі 



Оқу  жетістіктерінің деңгейі 

Төмен 

Орта 

Жоғары 

Географияның 

зерттеу 

әдістерін атайды  

Географияның  зерттеу  әдістерін  

атауда қиналады 

Географияның 1\2 зерттеу әдістерін  

атауда қателіктер жібереді 

Географияның  зерттеу  әдістерін  

дұрыс атайды 

Сандық  және  сапалық 

географиялық  деректерді 

дәлелдейді 

Сандық 


және 

сапалық 


географиялық 

деректерді 

дәлелдеуде қиналады  

Климатограммада 

ең 

жоғары 


орташа айлық температура тән айды 

атауда  \  ең  көп  орташа  айлық 

жауын-шашын  мөлшерін  анықтап 

жазуда  \  температураның  жылдық 

амплитудасын  табуда  \  берілген 

климатограммаға  сәйкес  климат 

белдеуін атауда қателіктер жібереді 

 

 



Сандық және сапалық географиялық 

деректерді дәлелдейді 

Географиялық 

нысандардың, 

құбылыстардың 

және 


үрдістердің 

модельдерін 

түрлі  техникаларда  жасау 

арқылы  ерекшеліктері  мен 

қасиеттерін сипаттайды 

Географиялық 

нысандардың, 

құбылыстардың 

және 

үрдістердің  модельдерін  түрлі 



техникаларда  жасау  арқылы 

ерекшеліктері  мен  қасиеттерін 

сипаттауда қиналады 

Күндізгі 

түнгі 


бриздің 

қалыптасуын 

сызба 

түрінде 


бейнелеуде қателіктер жібереді    

 

Географиялық 



нысандардың, 

құбылыстардың  және  үрдістердің 

модельдерін  түрлі  техникаларда 

жасау  арқылы  ерекшеліктері  мен 

қасиеттерін сипаттайды  

 



«Картография және географиялық деректер базасы» бөлімі  бойынша жиынтық 

бағалаудың үлгісі 

(20  

минут) 

 

Тақырып  

Тақырыптық карталар және оларды қосымша сипаттайтын 

элементтер. Тақырыптық карталарды оқу. Сағаттық 

белдеулер.   



Оқу мақсаты 

8.2.1.1 тақырыптық карталарды сипаттайтын қосымша 

элементтерді жіктеу, талдау және құрастыру (профиль, 

диаграмма, график, кесте) 

8.2.1.2 географиялық шартты белгілер мен карталарды 

сипаттайтын қосымша элементтерді қолдана отырып, 

тақырыптық карталарды оқу 

8.2.1.3 сағаттық белдеулер картасын қолдана отырып 

уақытты есептеу 

8.2.1.4 географиялық номенклатура нысандарын кескін 

картадан көрсету 

8.2.2.1 географиялық нысандарды топтастырып кесте 

түрінде көрсету 

Ойлау дағдыларының 

деңгейі 

Білу және түсіну  

Қолдану  

Жоғары деңгей дағдылары 



Бағалау критерийі 

Оқушы 

 



Географиялық тақырыптық карталарды сипаттайтын 

қосымша элементтерді топтастырады, сипаттайды 

және жинақтайды 

 



Сағаттық белдеулер картасын қолдана отырып 

уақытты анықтайды 

 

Географиялық карталардың шартты белгілері мен 



қосымша сипаттау  элементтерін қолдана отырып

тақырыптық карталарды сипаттайды 

 

Географиялық номенклатура нысандарын кескін 



картада белгілейді 

 



Географиялық нысандарды топтастырып кестеге 

толтырады 



Тапсырма 

 

1. 

Тақырыптық карталардың элементтерін құрамдас бөліктерімен сәйкестендіріңіз. 



 

 

Карта элементтері 

 

Карта элементтерінің бөліктері 

Математикалық негіз 



Графиктер,  диаграммалар,  профильдер,  мәтіндік  және 

сандық деректер 

Картографиялық бейне  b  Карта  кілті  (шартты  белгілері),  картометриялық  және 

анықтамалық мәліметтер 

Көмекші құралдар 



Гидрография, елді мекендер, шекаралар, жолдар 



Қосымшы мәліметтер 



Геодезиялық негіз, масштаб, картографиялық проекция 

1 -________         2 -________        3 -_________       4 -_________ 

 

2. 

Сағаттық  белдеулер  картасын  қолдана  отырып  қалалардың  арасындағы  уақыт 

айырмашылығын есептеңіз.  

 


Астана қаласында кешкі сағат 20:00 болғанда Токио қаласында сағат _______ болады. 

Астана  қаласында  сағат  12:00  болғанда  Вашингтон  қаласында  сағат  тілі  _______ 



көрсетеді. 

3.

Астанасының  географиялық  координаттары  -  52°31′  с.е.  және  13°24′  ш.б.  болатын

мемлекетті тиісті тақырыптық картадан анықтап: 

a. Оның шекараларын, астанасын кескін картаға түсіріңіз.

b. Осы елге көрші мемлекеттерді кескін картаға түсіріңіз.

c. Көрші  мемлекеттерді  көршілік  жағдайларына  қарай  төмендегі  кестеге  толтырып

жазыңыз. (Kөрші елдер: Франция, Бельгия, Швейцария, Дания, Польша, Люксембург, Чехия, 

Нидерланд, Аустрия) 



Берілген мемлекеттің көршілері 

Солтүстік көршілері 

Оңтүстік көршілері 

Шығыс көршілері 

Батыс көршілері 

 

Еуропаның кескін картасы 



10 

Бағалау критерийі 

Тапсырма 

 

Дескриптор 



Балл 

Оқушы 

Географиялық 

тақырыптық  карталарды 

сипаттайтын 

қосымша 

элементтерді 

топтастырады,сипаттайды 

және жинақтайды 

математикалық  негіз  элементтерін 



белгілейді; 

картографиялық  бейне  элементтерін 

белгілейді; 

көмекші 


құралдар 

элементтерін 

белгілейді; 

қосымша  мәліметтер  элементтерін 

белгілейді; 

1

1



1

1

Сағаттық 



белдеулер 

картасын қолдана отырып 

уақытты анықтайды 

Токио  қаласындағы  уақытты    анықтап 



жазады; 

Вашингтон  қаласындағы  уақытты 

анықтап жазады; 

1

1



Географиялық 

карталардың 

шартты 

белгілері  мен  қосымша 



сипаттау 

элементтерін 

қолдана 

отырып, 


тақырыптық  карталарды 

сипаттайды 

тақырыптық  картадан  елдің  астанасын 



және  шекарасын  анықтап  кескін 

картаға белгілейді; 

Географиялық 



номенклатура 

нысандарын 

кескін 

картада белгілейді 



анықталған  елге  көршілес  елдерді 

кескін картаға  белгілейді; 

Географиялық 



нысандарды  топтастырып 

кестеге толтырады 

елдің  солтүстіктегі  көршілерін  кестеге 



толтырады; 

елдің  оңтүстіктегі  көршілерін  кестеге 

толтырады;  

елдің  шығыстағы  көршілерін  кестеге  

толтырады;  

елдің  батыстағы  көршілерін  кестеге 

толтырады. 

1

1



1

1

Жалпы балл саны       



12 

11 


«

Картография және географиялық деректер базасы» бөлімі бойынша жиынтық бағалаудың нәтижесіне қатысты ата-аналарға 

ақпарат ұсынуға арналған рубрика 

 

Білім алушының аты-жөні ___________________________________________ 

 

Бағалау критерийі 

Оқу  жетістіктерінің деңгейі 

Төмен 

Орта 

Жоғары 

Географиялық  тақырыптық 

карталарды 

сипаттайтын 

қосымша 

элементтерді 

топтастырады,сипаттайды 

және жинақтайды 

  

Географиялық 



тақырыптық 

карталарды 

сипаттайтын 

қосымша 


элементтерді 

топтастыруда,сипаттауда  және 

жинақтауда қиналады                                

  

Математикалық негіз элементтерін \ 



картографиялық бейне элементтерін \ 

көмекші  құралдар  элементтерін  \  

қосымша  мәліметтер  элементтерін 

белгілеуде қателіктер жібереді                                                               

Географиялық 

тақырыптық 

карталарды  сипаттайтын  қосымша 

элементтерді 

топтастырады,сипаттайды 

және 


жинақтайды    

Сағаттық 

белдеулер 

картасын  қолдана  отырып 

уақытты анықтайды 

Сағаттық  белдеулер  картасын 

қолдана 

отырып 


уақытты 

анықтауда қиналады 

Сағаттық 

белдеулер 

картасын 

қолдана отырып, Токио \  Вашингтон 

қалаларының    уақытын  есептеуде 

қателіктер жібереді                                    

Сағаттық 

белдеулер 

картасын 

қолдана 


отырып 

уақытты  

анықтайды  

Географиялық  карталардың 

шартты 

белгілері 



мен 

қосымша 


сипаттау 

элементтерін 

қолдана 

отырып, 


тақырыптық 

карталарды сипаттайды 

Географиялық 

карталардың 

шартты  белгілері  мен  қосымша 

сипаттау  элементтерін  қолдана 

отырып, 

тақырыптық 

карталарды 

сипаттауда 

қиналады  

Тақырыптық 

картадан 

елдің 


астанасын\  шекарасын  анықтауда  \ 

кескін  картада  белгілеуде  қателіктер 

жібереді  

Географиялық карталардың шартты 

белгілері  мен  қосымша  сипаттау 

элементтерін  қолдана  отырып, 

тақырыптық 

карталарды 

сипаттайды 

Географиялық номенклатура 

нысандарын  кескін  картада 

белгілейді 

Географиялық 

номенклатура 

ретінде  берілген  елдерді  кескін 

картада белгілеуде қиналады  

Географиялық 

номенклатурада 

берілген  елдерді  кескін  картада 

көрсетуде қателіктер жібереді 

Географиялық 

номенклатура 

нысандарын 

кескін 


картада 

белгілейді 

12 

 


Географиялық  нысандарды 

топтастырып 

кестеге 

толтырады 

     

Географиялық  нысандарды 



топтастырып  кестеге  толтыруда 

қиналады  

Елдің  солтүстіктегі  \  оңтүстіктегі  \ 

батыстағы 

шығыстағы 



географиялық  көршілерін  кестеге 

толтыруда қателіктер жібереді    

 

Географиялық 



нысандарды 

топтастырып кестеге толтырады   

13 

 


«Физикалық география» бөлімі бойынша жиынтық бағалауға арналған тапсырмалар 

үлгісі 

(20  минут) 

 

Тақырып 

Жер  бедерінің  қалыптасу  және  таралу  заңдылықтары.  Жер 

бедерінің  жіктелуі.  Тау  жыныстарының  жасын  анықтау. 

Геологиялық жыл санау мен геохронологиялық кесте. 



 

Оқу мақсаты 

8.3.1.1  жер  бедерінің  қалыптасу  және  таралу  заңдылықтарын 

зерттеу 

8.3.1.3 жер бедері түрлерін жоспар бойынша сипаттау 

8.3.1.6  антропогендік  факторлардың  литосфераға  әсерін 

анықтайды, себеп-салдарын түсіндіреді, таралуын картада көрсету 

(жергілікті компонентті қосымша қамту негізінде) 

8.3.1.7 тау жыныстарды пайда болуына қарай жіктеу 

8.3.1.10  тау  жыныстарының  жасын  анықтаудың  әдістерін  және 

оның практикалық мәнін түсіндіру (геохронологиялық кесте) 

8.3.1.11  геологиялық  жылсанау  мен  геохронологиялық  кестені 

талдап,  жер  қыртысының  және  тіршіліктің  дамуындағы  ірі 

кезеңдері мен геологиялық оқиғаларды ажырату 

 

Ойлау дағдыларының 



деңгейі 

Қолдану  

Жоғары деңгей дағдылары  

 

Бағалау критерийі 

Оқушы 

 



Жер  бедерінің  қалыптасу  және  таралу  заңдылықтарын 

анықтайды 

 

Жер бедері түрлерін жоспар бойынша сипаттайды 



 

Антропогендік 



факторлардың 

литосфераға 

әсерін 

сипаттайды, себеп-салдарын анықтайды, таралуын картада 



көрсетеді  

 



Тау жыныстарды пайда болуына қарай топтастырады 

 



Тау  жыныстарының  жасын  анықтаудың  әдістерін  және 

оның практикалық мәнін сипаттайды 

 

Геологиялық  жылсанау  мен  геохронологиялық  кестені 



талдап, жер қыртысының және тіршіліктің дамуындағы ірі 

кезеңдері мен геологиялық оқиғаларды анықтайды





Достарыңызбен бөлісу:
  1   2   3


©stom.tilimen.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет