Биологиялық жүйелерде энергияның формалары және олардың түрленуі «Тірі ағзалардың термодинамикасы» бөлімінде қарастырылады



Дата08.07.2017
өлшемі445 b.





Биологиялық жүйелерде энергияның формалары және олардың түрленуі «Тірі ағзалардың термодинамикасы» бөлімінде қарастырылады.

  • Биологиялық жүйелерде энергияның формалары және олардың түрленуі «Тірі ағзалардың термодинамикасы» бөлімінде қарастырылады.



Термодинамикалық жүйе

  • Термодинамикалық жүйе

  • Жүйенің күйі

  • Термодинамикалық үрдіс (процесс)

  • Ішкі энергия

  • Жұмыс.Жылу мөлшері



Термодинамикалық жүйе деп белгілі бір құбылыстағы қасиеттері қарастырылатын кез-келген дене немесе денелер жиынтығы аталады.

  • Термодинамикалық жүйе деп белгілі бір құбылыстағы қасиеттері қарастырылатын кез-келген дене немесе денелер жиынтығы аталады.

  • Термодинамикалық жүйе: оқшауланған, жабық және ашық.

  • Жабық жүйе сыртқы ортамен ешқандай зат алмасу да, энергия алмасу да болмайды.

  • Ашық жүйе сыртқы ортамен зат алмасу да, энергия алмасу да бола алады.

  • Тірі ағза – ашық жүйе болып табылады



Тірі ағзаларда – ақуыздар, майлар, көмірсулар

  • Тірі ағзаларда – ақуыздар, майлар, көмірсулар

  • Өсімдіктерде – күн сәулесі (фотосинтез)



Медициналық құралдар мен аппараттар қолданылу түріне қарай:

  • Медициналық құралдар мен аппараттар қолданылу түріне қарай:

  • - диагностикалық

  • - терапевтік

  • болып бөлінеді.



Ағзаның өмір сүру барысында байқалатын энергияның әр түрлі формалары (механикалық, химиялық, электрлік және т.б) диагностикалық мақсатта өлшегіш түрлендіргіштердің көмегімен тіркеледі.

  • Ағзаның өмір сүру барысында байқалатын энергияның әр түрлі формалары (механикалық, химиялық, электрлік және т.б) диагностикалық мақсатта өлшегіш түрлендіргіштердің көмегімен тіркеледі.



Қазіргі медицина жаңа электрондық құрылғыларды қолдануға негізделінген (медициналық электроника)

  • Қазіргі медицина жаңа электрондық құрылғыларды қолдануға негізделінген (медициналық электроника)



Физика, математика, медицина, биология, физиология және басқа да ғылымдардың мәліметтеріне негізделеді, сонымен қатар биологиялық және физиологиялық электрониканы қамтиды.

  • Физика, математика, медицина, биология, физиология және басқа да ғылымдардың мәліметтеріне негізделеді, сонымен қатар биологиялық және физиологиялық электрониканы қамтиды.



Медициналық электроника құралдары ақпаратты тіркеу, тасымалдау, өңдеу және оны бейнелеумен қатар адам ағзасына белсенді әсер ету үшін қолданылады (физиотерапия, электрохирургия және т.б.).

  • Медициналық электроника құралдары ақпаратты тіркеу, тасымалдау, өңдеу және оны бейнелеумен қатар адам ағзасына белсенді әсер ету үшін қолданылады (физиотерапия, электрохирургия және т.б.).



  • Медико - биологиялық жүйенің күйі мен параметрлері туралы ақпаратты алу және оны тіркеу үшін қолданылатын құрылғының негізгі элементі - ақпаратты алу қондырғысы деп аталады да, ол жүйенің өзімен тікелей байланыста немесе контактіде болатын өлшеу құралының ең сезімтал элементі болып табылады.



  • Медициналық электроника құралдарындағы сезімтал элемент тікелей электрлік сигналдарды алып шығарады немесе ол сигналдарды биологиялық жүйенің әсерімен өзгерте алады.





  • Сигналдарды алу құрылғысы медико - биологиялық және физиологиялық мазмұнды ақпараттарды электрондық құралдар сигналдарына түрлендіреді.



  • Өлшеуіш тізбектің ең соңғы элементі бақылаушы қабылдай алатын формада биологиялық жүйе жайлы ақпаратты тіркейтін немесе көрсететін өлшегіш құрал болып табылады.



Медико-биологиялық ақпарттарды алуға арналған құрылымдардың өзін организмде пайда болатын биопотенциалдарды алу үшін қолданылатын электродтар және электрлік емес шамаларды электрлік сигналдарға айналдыратын датчиктер деп бөлуге болады.

  • Медико-биологиялық ақпарттарды алуға арналған құрылымдардың өзін организмде пайда болатын биопотенциалдарды алу үшін қолданылатын электродтар және электрлік емес шамаларды электрлік сигналдарға айналдыратын датчиктер деп бөлуге болады.





  • Электродтар

  • өлшегіш тізбекті биологиялық жүйемен қосатын арнайы формалы өткізгіштер.



Электродтар негізінен зерттелетін организмдегі нақты электрлік сигналдарды алу үшін, сондай-ақ сыртқы электромагниттік әсерді ағзаға жеткізу үшін де қолданылады.

  • Электродтар негізінен зерттелетін организмдегі нақты электрлік сигналдарды алу үшін, сондай-ақ сыртқы электромагниттік әсерді ағзаға жеткізу үшін де қолданылады.



Диагностикада

  • Диагностикада

  • Емдеу саласында



Электродтарға қойылатын талаптар: ақпараттар (сигналдар) тез тіркелуі және түсірілуі керек, электрлік параметрдің тұрақтылығы, мықтылығы (төзімділігі), кедергі жасамауы (сигналдың бұзылмауы), биологиялық ұлпаны тітіркендірмеуі керек.

  • Электродтарға қойылатын талаптар: ақпараттар (сигналдар) тез тіркелуі және түсірілуі керек, электрлік параметрдің тұрақтылығы, мықтылығы (төзімділігі), кедергі жасамауы (сигналдың бұзылмауы), биологиялық ұлпаны тітіркендірмеуі керек.



Биоэлектрлік сигналдарды алу үшін қолданылатын электродтардағы ең негізгі физикалық проблема - әсіресе тері мен электрод арасында пайда болатын кедергіге байланысты пайдалы ақпараттың жойылуын (сигналдың бұзылуын) азайту.

  • Биоэлектрлік сигналдарды алу үшін қолданылатын электродтардағы ең негізгі физикалық проблема - әсіресе тері мен электрод арасында пайда болатын кедергіге байланысты пайдалы ақпараттың жойылуын (сигналдың бұзылуын) азайту.



(εбп–биопотенциалдар көзінің э.қ.к;

  • (εбп–биопотенциалдар көзінің э.қ.к;

  • r – биологиялық жүйенің ішкі ұлпаларының кедергісі;

  • R – тері мен электрод арасындағы кедергі;

  • Rвх– биопотенциалды күшейткіштің кірісіндегі кедергі.



Ом заңына сәйкес:

  • Ом заңына сәйкес:



Тері мен электрод арасындағы кедергіні азайту үшін физиологиялық ерітіндіге малынған дәке салфеткалар немесе электрөткізгіш пасталар қолданылады.

  • Тері мен электрод арасындағы кедергіні азайту үшін физиологиялық ерітіндіге малынған дәке салфеткалар немесе электрөткізгіш пасталар қолданылады.



Тері мен электрод арасына қойылған дәке (салфетка) физиологиялық ерітіндіге малынуы тиіс

  • Тері мен электрод арасына қойылған дәке (салфетка) физиологиялық ерітіндіге малынуы тиіс

  • Арнайы электр өткізгіш пастаны қолдану



Биоэлектрлік сигналдарды алуға тіркеуге арналған электродтарды төмендегідей топтарға бөлуге болады:

  • Биоэлектрлік сигналдарды алуға тіркеуге арналған электродтарды төмендегідей топтарға бөлуге болады:

  • функционалдық диагностика кабинеттерінде уақытша түрде қолданылатын, мысалы электрокардиограмма түсіру үшін;

  • ұзақ уақыт аралығында қолданылатын, мысалы интенсивтік терапия бөлімшесінде қатты науқастың күй жағдайын бақылау үшін;

  • қозғалыс жағдайындағы адамның күй жағдайын бақылау үшін қолданылатын, мысалы спорттық немесе космостық медицина саласында;

  • қауырт жағдайда, мысалы жедел жәрдем көрсетуде.



Электрофизиологиялық зерттеулерде электродтарды қолданғанда екі спецификалық проблема пайда болады. Оның бірі - биологиялық ұлпамен электродтың байланысуында галваникалық ЭҚК пайда болуы.

  • Электрофизиологиялық зерттеулерде электродтарды қолданғанда екі спецификалық проблема пайда болады. Оның бірі - биологиялық ұлпамен электродтың байланысуында галваникалық ЭҚК пайда болуы.

  • Екіншісі - тоқ өткен кездегі электродта реакция нәтижесінен зат бөлінуден білінетін электродтардың электролиттік поляризациясы.



Бұл екі жағдайда да пайда болатын ЭҚК электродтар арқылы алынатын биоэлектрлік сигналды бұзады.

  • Бұл екі жағдайда да пайда болатын ЭҚК электродтар арқылы алынатын биоэлектрлік сигналды бұзады.









Датчиктің көмегімен электр емес шамалар электрлік шамаларға түрленеді

  • Датчиктің көмегімен электр емес шамалар электрлік шамаларға түрленеді

  • Электр сигналын одан әрі күшейтеді

  • Күшейтілген электр сигналы тіркегіш қондырғыға беріледі.

  • Кіретін шама мен шығатын шама арасындағы сызықтық байланыс



Кіріс сигналдарын түрлендіру сипаттамасына қарай датчиктер биологиялық жүйелерде қолданылатын және энергетикалық болып екі топқа бөлінеді.

  • Кіріс сигналдарын түрлендіру сипаттамасына қарай датчиктер биологиялық жүйелерде қолданылатын және энергетикалық болып екі топқа бөлінеді.

  • МБ ақпарат әсерінен параметрлерін тікелей өзгертетін биологиялық жүйелерде қолданылатын датчиктер активті (генераторлық) және пассивті (параметрлік) болып бөлінеді.





Датчиктер генераторлық және параметрлік болып бөлінеді:

  • Датчиктер генераторлық және параметрлік болып бөлінеді:

  • Генераторлық датчиктер – өлшенетін сигналдардың әсерінен тікелей кернеу немесе тоқ өндіретін (генерациялайтын ) датчиктер. Мысалы:

  • 1)пьезоэлектрлік

  • 2) термоэлектрлік

  • 3)индукциялық

  • 4) фотоэлектрлік



Параметрлік датчиктер – өлшенетін сигналдардың әсерінен белгілі бір параметр шамасы өзгеретін датчиктер . Мысалы :

  • Параметрлік датчиктер – өлшенетін сигналдардың әсерінен белгілі бір параметр шамасы өзгеретін датчиктер . Мысалы :

  • 1) сиымдылық

  • 2) реостаттық

  • 3) индуктивтік



Ақпаратты тасымалдаушы энергия түріне байланысты:

  • Ақпаратты тасымалдаушы энергия түріне байланысты:

  • Механикалық

  • Акустикалық (дыбыстық)

  • Температуралық

  • Оптикалық

  • т.б. болып бөлінеді.



Өлшенетін шамаға байланысты датчиктерді:

  • Өлшенетін шамаға байланысты датчиктерді:

  • Қысымдық

  • Тензометрлік

  • т.б. деп те бөледі







  • Датчик сезімталдығы шығыстағы шаманың өзгеруі кірістегі шаманың өзгеруіне қалай байланысты болатындығын көрсетеді;

  • Датчик түріне байланысты оның өлшем бірлігі Oм/мм, (мВ/К) және т.б. болады





  • Датчиктер– шығыстағы шама (y) мен кірістегі шаманың (x) арасындағы функционалдық тәуелділікті анықтайтын y = f(x) түрлендіру функциясымен сипатталынады.



Датчиктермен жұмыс істегенде оларға тән бұзылуларды ескеру қажет. Оның себебі мыналар болуы мүмкін:

  • Датчиктермен жұмыс істегенде оларға тән бұзылуларды ескеру қажет. Оның себебі мыналар болуы мүмкін:

  • 1)түрлендіруші функцияның

  • температураға тәуелділігі;

  • 2)гистерезис – датчиктегі қайтпайтын

  • процесстердің нәтижесінде болатын,

  • өте баяу өзгергеннің өзінде «у»–тің

  • «х» – тен кешігуі ;

  • 3) түрлендіру функциясының уақыт

  • бойынша тұрақсыздығы;

  • 4)датчиктің биологиялық жүйеге қайта

  • әсер етуі;

  • 5) датчиктің инерттілігі,

  • т.б.







а - дене бетіндегі температураны өлшеуге арналған датчиктер:

  • а - дене бетіндегі температураны өлшеуге арналған датчиктер:

  • 1-корпус; 2-термистор; 3-термистордің шығысы;

  • б- биологиялық және медициналық кибернетикалық датчик.

  • в - ұзақ бақылауға арналған беттік датчиктер:

  • 1- корпус, 2 - компаунд; 3 - термистор; 4 - термистордің шығысы;

  • г — ректальды температураны өлшеуге арналған датчиктер.

  • д — термоэлектрлік датчик





а байланыс датчигі:

  • а байланыс датчигі:

  • 1 — негізгі; 2, 3 — контактілі пластиналар,

  • 4 — басқарушы;

  • б —көмірі бар датчик:

  • 1— резиналық түтік; 2 — көміртегі ұнтағы; 3 - электродтар; 4 — өткізгіштер; 5 —бекіну;

  • в— резиналы датчиктер: 1— резина; 2 — электродтар;

  • г пневматикалық датчик;

  • д — турбиндік датчик:

  • 1 — цилиндрлік корпус; 2, 3 — бекіту; 4 — басқарушылар, 5 —ось; 6 ~ подшипниктер; 7 — айналатын пластинка; 8 — шағылдырушы жазықтықтар; 9 — фотодатчик.











Радиотелеметрия ас қорыту жүйесін эндорадиозонд әдісімен тексеруде қолданылады. Науқастың жанына орналастырылған тіркеуші құралдың жиілігінің өзгеруіне байланысты қан қысымын, қышқыл және сілті көрсеткіштерінің деңгейін, температурасын және басқа да параметрлерді өлшеуге болады.

  • Радиотелеметрия ас қорыту жүйесін эндорадиозонд әдісімен тексеруде қолданылады. Науқастың жанына орналастырылған тіркеуші құралдың жиілігінің өзгеруіне байланысты қан қысымын, қышқыл және сілті көрсеткіштерінің деңгейін, температурасын және басқа да параметрлерді өлшеуге болады.









Каталог: uploads -> ppt -> 169030
ppt -> Изучить этиологию, патогенез и функциональные нарушения при частичной адентии; Изучить этиологию, патогенез и функциональные нарушения при частичной адентии
ppt -> Любая опухоль состоит из паренхимы (клеток) и стромы, отличающихся от нормальных структур тканей, из которых она возникла
ppt -> От нем bugel дуга) это съемный протез, состоящий из основных элементов: (от нем bugel дуга) это съемный протез, состоящий из основных элементов
ppt -> Энтеробактериялар. Шигелла. Сальмонелла. Тырысқақ вибрионы
ppt -> Системная профилактика кариеса Показания, средства, механизм действия, методика проведения
ppt -> Исследовательская работа на тему: Галитоз
ppt -> Грибковые поражения слизистой оболочки полости рта. Этиология, патогенез, диагностика, лечения и профилактика
ppt -> Проявления в полости рта при заболеваниях жкт. Тактика врача-стоматолога


Достарыңызбен бөлісу:


©stom.tilimen.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет