БАҒдарламасы бағыты: ғылыми және педагогикалық, бейіндік



Pdf көрінісі
Дата22.02.2019
өлшемі224.14 Kb.
#99019
түріБағдарламасы

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

6М080100- АГРОНОМИЯ МАМАНДЫҒЫ БОЙЫНША 



ҚАБЫЛДАУ  ЕМТИХАННЫҢ 

БАҒДАРЛАМАСЫ 

Бағыты: ғылыми және педагогикалық, бейіндік 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Қостанай, 2018 

 



НЕГІЗГІ БӨЛІМ 



Өсімдік шаруашылығы 

 

Дәнді дақылдар. Астық нандарына  жалпы сипаттама. 

Астық  өндірісін  кеңейту  –ауылшаруалылықты  әрі  қарай  дамытудағы  үлкен 

мәселе.  Астық  дақылдары-  ауылшаруашылығы  өндірісінің  негізі.  Қазақстанның 

халық  шаруашылығына  астық  өндірісінің  маңызы  зор.  Егіс  алаңдарының 

құрлымы. Астық жағдайын шешу жолдары. Астықтың сапасының маңызы. 

Астықдақылдарына  жалпы  сипаттама.  Жаздық  және  күздік  нандардың 

морфологиялық  және  биологиялық  ерекшеліктері.  Астықтың  химиялық  құрамы 

және  құрлымы.  Өсімдіктің  өсу  және  даму  фазасы.  Астықтың  гүлденуі.  Пісіп 

жетілуі мен пісіпжетілу фазасы. Астықтың пісіпжетілуіне және қалыпты  құюын 

бұзатын  факторлар  (полегание,  морозобойность  аяздылығын,  және  т.б)  және 

олармен күресу.  

Жаздық  нан.  Астықөндірісін  арттыруда  жаздық  нанның  маңызы.  Жаздық 

дәнді дақылдар жарма дақылдар және жем шөптік дақылдар сияқты.  

Жаздық  бидай  –  жетекші  азық-түліктік  дақыл.  Жаздық  бидайдың  тез  және 

орташа  пісетін  сорттарының  маңызы  жоғары  потенциалды  өнімділікті, 

құрғақшылыққа 

және 

полеганию 



тұрақтылыққа 

шыдамдылығы. 

АСтықөндірісіндегі  жүгерінің  маңызы.  Арпа  мен  сұлы  –қосалқы  жемдік 

дақылдар. Жарма дақылдарының өндірісін арттыру. 

ЖАЗДЫҚ  БИДАЙ.  Жаздық  бидай  дақылының  негізгі  орталығы. 

Қазақстандағы  жаздық  бидай  дәнінің  сапасы.  Жоғарғы  сұрыпты  жұмсақ  және 

қатты бидай өндірісін арттыру.  Солтүстік Қазақстандағы жаздық бидайды өсіру 

мен  жинау  технологиясының  ерекшеліктері.    Озық  тәжірибемен  экономикалық 

тиімділігі. 

АРПА.  Азық-түліктік  жемдік  және  сыра  қайнататын  арпа  және  оларға 

қойылатын талаптар. Арпаның техникалық сапасын

 

арттыратын



 

тәсілдері. Өсіру 

технологиясы. Осыпаемость және тазалау ерекшеліктері. 

СҰЛЫ. Сұлының өндірістік және мал азықтық маңызы. Сұлы өсіру техно-

логиясы. 

ЖҮГЕРІ.  Жүгері  –  дәнді,  мал  азықтық  және  техникалық  маңызды  дақыл. 

Таралуы  және  биологиялық  ерекшеліктері.  Тыңайтқыштар  жүйесі.  Топырақты 

өңдеу,  гербицидтерді  қолдану.  Мерзімі  мен  тәсілдері,  себу  нормасы,  тұқымды 

себу тереңдігі. Егістікті күту. Суару кезінде жүгеріні күту.  

Өнімді  жинау,  жинау  әдістері.  Өнімді  жинаудан  кейінгі  өңдеу.  Астықты 

сақтау және қайта дайындау. Озық тәжірибемен экономикалық тиімділігі.  

Жарма дақылдары. 

ТАРЫ.  Қазақстандағы  тары  дақылы.  Жарма  дақылдарының  өндірісін 

кеңейту. Тары- негізгі жарма дақылдарының бірі. Тары өсіру технологиясы. 

ҚҰМАЙ.  (азыққа  және  жемге)  құмай  өсіруді  мамандандыру. 

Дақылдың  морфологиясы  және    биологиясы.  Құрғақшылыққа  төзімділігі. 

Құрғақ аудандарда егістікті кеңейту. Өсіру әдістері мен жинау ерекшеліктері.   



 

КҮРІШ.  Күріш  -  негізгі  жарма  дақылдарының  бірі.  Өсіру  технологиясы. 



Күріш  себетін  аудандар.  Тұрақты  және  қысқа  суға  басқандағы  күріштің 

мәдениеті.    Су  басқан  топырақта  күріш  тұқымының  ерекшеліктері.  Күріштің 

ауыспалы  егістігі.  Күріш  өсіруге  топырақты  дайындау  ерекшеліктері.    Себу 

тәсілдері.  Күрішті  күту  және  жинау.

 

Озық  тәжірибемен  экономикалық 



тиімділігі.   

ҚАРАҚҰМЫҚ.  Қарақұмық  –  бағалы  жармалық  және  медоносная  дақыл. 

Тұрақсыздық  себептері.  Қарақұмықтың  тозаңдануындағы  аралардың  маңызы. 

Өсіру технологиясы. 



Дәнді бұршақты дақылдар. 

Астық және ақуызды жемшөп  өндірісін кеңейтудегі дәнді бұршақтың ролі.  

Атмосфералық  азотты  фиксациялау  және  оның  белсенділігін  арттыру 

шарттары. 

Агротехникалық 

және 


ұйымдық-шаруашылық 

маңызы, 


дәндібұршақтарға жалпы сипаттама.  

АСБҰРШАҚ.  Асбұршақ  –  дәнді  бұршақты  дақылдардың  маңыздысы. 

Асбұршақтың  өндірістік  және  мал  азықтық  құндылығы.  Өсіру  әдістері  мен 

биологиясы. Асбұршақтың жоғары өнім беруін қамтамасыз етуде, себу тәсілдері 

және тұқым дайындау ерекшеліктері. Үрмебұршақ, жасымық.  

СОЯ.  Сояны  ақуызды  және  майлы  дақыл  ретінде  әр  түрлі  пайдалану.  Өсіру 

технологиясы.  Биологиялық  ерекшеліктері.  Жинау  ерекшеліктері.

 

Озық 



тәжірибемен экономикалық тиімділігі 

НУТ. НОҚАТ. Құрғақ аудандардағы маңызы. Ноқат өсіру ерекшеліктері.  



Тамыр жемістілер, түйнек жемістілер,  бақша дақылдары. 

Қант  қызылшасы  негізгі  қатты  дықыл  болып  табылады.  Қызылшаның 

жалғыз  тұқымдық  және  жоғары  қантты,  гибритті  және  жақсыөнімберетін 

сорттарының  маңызы.  Қант  қызылшасының  биологиясы.  Қанттың  шығуын 

және маңыздылығын арттыру жолдары. Қант қызылшасын өсіру технологиясы.     

Тыңайтқыш  қолданумен  топыраққа  негізгі  және  егу  алдындағы  өңдеу  жүйесі. 

Тұқымды себу тереңдігі, себу нормасы, әдісі, мерзімі. Күту әдістері, өсімдіктің 

тұру  қалыңдығын  оңтайлы  қалыптасу  тәсілдері.  Суарудағы  агротехникалық 

ерекшеліктері.  Тұқымды өсіру әдістері.    

КАРТОП.  Картоп  өндірісінің  негзгі  аймақтары,  маңызы.    Морфологиялық 

және    биологиялық  ерекшеліктері.  Өсіру  технологиясы.  Өндірісте, 

техникалыққа  және  мал  азыққа  пайдалану    үшін  картоп  өндірісін  кеңейту.     

Даму  және  өсу  ерекшеліктері.  Түйнегінің  дамуымен  өсуі.  Картоп  өсірудегі 

органикалық  тыңайтқыштың  маңызы.  Отырғызу  материалдар  сапасының 

маңызы.  Түйнектерді  отырғызуға  дайындау.  Картопты  отырғызу  тығыздығы 

және    тәсілдері.  Оңтүстіктегі  жазғы  картоп  отырғызу.  Картоп  жинау  әдістері.

 

Озық  тәжірибемен  экономикалық  тиімділігі.   Бақша  дақылдарының  азықтық 



құндылығы,  халық  шаруашылығындағы  маңызы.  Қазақстандағы  бақша 

өндірісімен айналысатын негізгі аудандар. Бақша дақылдарының (қарбыз, қауын, 

асқабақ) биологиялық ерекшеліктері. Сорттар квалификациясы.  

ҚАРБЫЗ.  Өсіру технологиясы. Егуге егістікті дайындау. Негізгі және егу 

алдындағы  топырақты  өңдеу.  Тыңайтқыш  жүйесі.  Тұқымды  себу  тереңдігі, 

себу нормасы, әдісі, мерзімі. Егістікті күту және жоғары өнім жинау.  



 

ҚАУЫН. 



 

Жоғары өнім жинауға негізгі тәсілдері. 

АСҚАБАҚ.  Асқабақтың  негізгітүрлеріне  шаруашылық  сипаттама.  Өсіру 

технологиясы. 



Майлы және эфир майлы дақылдар 

Мәні майлы дақылдар. Ботаникалық алуан түрлілігі. Өсімдік майларының са-

палық айырмашылықтары.  

Басты  майлы  дақыл.  Күнбағыстың  классификациясы.  Тұқымының 

қалыптасуы және гүлдену биологиясы. Күнбағыс өсіру технологиясы. 

Май  өндірісін  арттырудың  маңызы.  Көкшіл  сұр  және  ақ  қышаның 

агротехникасы және биологиялық ерекшеліктері.   

Агротехника, морфологиялық  және биологиялық ерекшеліктері.   

ЖЕР ЖАҢҒАҚ. Морфологиясы, биологиясы және агротехникасы. 

ЭФИР  МАЙЛЫ  ДАҚЫЛДАР.Эфирмайлы  өсімдіктердің  алуан  түрлері 

және  олардыпайдалану.  Бір  жылдық  және  көпжылдық  формалары.  Кориандр, 

анис,  фенхель,  тмин,  жалбыз  және  басқада  эфир  майлыдақылдар. 

Биологиялықерекшеліктері және өсіру технологиясы.  

Мал азықтық шөптер 

Мықты жемшөп базасын құру – мал шаруашылығын дамытудың негізі. Рөлі 

көпжылдық  және  біржылдық  малазықтық  шөптерді  жануарлар  рационында. 

Егістік  шөптердің  маңызы.  Топырақ  құнарлылығын  арттыруда  жоңышқа, 

эспарцет, донника, суданның шөптері, еркекшөптің және костреца рөлі.  

Жасыл  азық  және  пішен,  пішеншөп  өсіру  технологиясы  және  биологиясы 

азықтық құндылығы.  



 

Егіншілік 

 

Өсімдіктің тіршілік ету факторлары және егіншілік заңдары. 

Өсімдіктің  тіршілік  ету  факторлары.  Өсімдік  өмірі  факторларына 

мәдениөсімдіктер  талаптары.  Өсімдік  өміріне  ғарыштық  (жарық,  жылу)  және 

жер  үсті  (су,  ауа,  қоректік  заттар)  факторлары.  Егіншіліктің  экологиялық 

қағидалары мен заңдары.  



Егіншіліктің заңдары. Өсімдік өмірі факторларының өзара таптырмайтын 

және  теңмаңыздылық  заңы;  минимум,  оптимум,  максимум  заңдары;  жиынтық 

факторларының  өсімдіктің  тіршілік  заңы  әсер  етуі;  қайтару  заңы.

 

Ауыл 



шаруашылығында  жоғары  және  тұрақты  өнім

 

алу  үшін  Қазақстанның  әртүрлі 



(құрғақ, суармалы, тәлімі) егіншілік аймақтарында осы заңдарды тәжірибиелік 

қолдану. 



Топырақтың құнарлығын қалпына келтіру 

Топырақтың құнарлығы мен оның түрлері. Құнарлылы топырақ –жоғары 

өнімнің  негізі. Топырақ құнарлығының түрлері. Топырақ құнарлылығын 

молықтыру – қарапайым және кеңейтілген. 



Биологиялық факторлар топырақ құнарлылығын және өсімін молайту. 

Топырақтың  органикалық  заттар  құрамы  және  мазмұны,  топырақ  биотасы  және 

оның  белсенділігі.  Топырақтың  фитосанитарлық  жағдайы  (арамшөптерден 

топырақтың  тазалығы,  ауру  қоздырғыштар  мен  зиянкестер,топырақтың 


 

фитотаксинділігі).  Топырақ  құнарлығының  интегральді  факторы  –  органикалық 



заттардың құрлымы және оныңсапа жағдайы.  

Топырақтың  органикалық  баланысындағы  органикалық,  минералды  және 

бактериалды  тыңайтқыштар,  ауыспалы  егістіктегі  және  мәдени  өсімдіктер  рөлі.  

Топырақ құнарлығының агрофизикалық көрсеткіштері. Ауыл шаруашылығы 

дақылдарының

 

әр  түрлі  топырақ  типтерінің  топтарынан  гранулометриялық 



құрамы,  құрылымы,  топырақтың  құрылымы  жыртылатын  жер  қабатының 

тығыздығы, олардың оңтайлы көрсеткіштері. Оның

 

беріктігіне жыртылатын жер 



және  гумустық  қабатына  құрылымы,

 

агрономиялық  туралы  түсінік.  Егіншілікте 



агрономиялық  құнды  құрлымы  құрылуы  және  оның  динамикасы.    Топырақтың 

агрофизикалық    қасиеттерін  және  оның  құрылымдық  жай-күйін  сипаттау. 

Топырақ құнарлылығын көрсетілген факторларын оңтайландыру. 

Агрохимиялық  көрсеткіштері  топырақ  құнарлылығын.  Құрамы  мен  қорлар 

қоректік  заттардың  топырақтағы.  Тәуелділік  олардың  гранулометриялық 

құрамына, гумусы, реакция топырақ ортасының, топырақтың ылғалдылығын және 

басқа да жағдайлар. 

Топырақ  режимдері  және  оларды  оңтайландыру.  Топырақтың  су  режимі 

және  оны  реттеу.  Режимдері,  топырақ  және  оңтайландыру,  оларды  егіншілікте. 

Топырақтағы  су  түрлері.  Әр  түрлі  аймақтар

 

сумен  қамтамасыз  етілуі  және  оны 



бағалау

 

критерийлері.  Су  шығыны  өндірістік  жағдайларда.  Топырақ  түбкі 



қоректену қабатындағы судың балансы. 

Жиынтық су тұтыну коэффициенті су тұтыну, агроландшафтық сипаты және 

пайдалану, оларды іс жүзінде. Қазақстанның топырағының

 

негізгі гидрологиялық 



тұрақтылығы.  Суарудың  топырақ  процестері  мен  микроклиматына

 

әсері.  Суару 



кезіндегі су режимі ерекшеліктері. Егіншілікте оңтайлы ылғалды пайдалану және 

сақтау және жинақтаудағы іс-шаралар. 

Ауа  режимі  және  оны  реттеу.  Топырақ  пен  атмосфера

 

арасындағы 



газалмасумен

 

агротехникалық маңызы. Газ алмасу факторлары.  Топырақтың ауа 



режімін жақсарту. Топырақтың су режиміменауаға өзара тәуелсіздігі. 

Топырақ  жылу  режимі  және  оны  реттеу.  Мәдени  өсімдіктердің  жылуға 

талаптары.  Жылу  көздері.  Топырақтың  жылу  қасиеттері  және  оның  құрамдас 

бөліктерінің  тәуелділік  олардың  құрылыстар  жыртылатын  жер  қабатын, 

гранулометриялық  құрамының  топырақ,  жер  бедеріне  және  басқа  да 

көрсеткіштерді агроландшафта.Топырақтың қатуы және жібуі. Әртүрлі жербедері 

элементтердегі  жылу  режимі.  Егіншіліктегі  атмосфераның  жер  астындағы  және 

топырақтың жылу режимін реттеу тәсілдері. 

Топырақтың  азықтық  режимін  реттеу.  Топырақтың  сілтілі  –

 

қышқыл  және 



қоректік  заттар  режимімен  құрлымы.  Топырақтағы    қоректік  элементтер  қоры 

және  олардың  өсімдіктерге  қол  жетімділігі.  Өсімдіктепрдің  топырақтағы 

микроорганизмдермен қоретену ролі. Егіншілікте топырақтың азықтық режимінің 

қалыптасу жолдары.  Қарқынды егіншілікте топырақтың басқару құнарлығының

 

нормативтік-технологиялық  негізгі  рөлі,өндіріс  жағдайында  құнарлық 



факторларының оңтайлы параметрлерін анықтау.  Топырақ құнарлығының үлгісі.  

Топырақ  құнарлығының  моделі  туралы  түсінік.  Топырақ  құрамының  оңтайлы 

параметрлері.  


 



Топырақ  эрозиясы  және  оның  даму  заңдылықтары.  Эрозия  және 

дефляция туралы түсінік, факторлар олардың пайда болуы. Эрозия және дефляция 

даму  механизмі  және  эрозия  зияны.  Топырақ  алқаптарының  қасиеттері  мен 

белгілері, топырақтың құнарлылығы әртүрлі

 

дәрежесі. 



Жел  және  су  эрозиясынан  топырақты  қорғаудың  топырақ  қорғау  кешені 

(ұйымдастырылған,  агротехникалық,  орманмелиоративті,  сушаруашылық, 

гидромелиоративтік іс-шаралар). 

Егіс  дақылдарының  эрозияға  қарсы  тұрғысынан  бағалау.  Егістікте  эрозияға 

қарсы  іс-шаралар.  Суармалы  топырақтың  ирригациялық  эрозия  және  екінші 

қайтара  тұздану  мен  батпақтанудан  қорғау.  Қалпына  келтірілген  жердің

 

пайдалану



 

ерекшеліктері. Егіншілік ландшафтар экологиялық орнықты

 

құру..  


Арамшөптер  және  олармен  күресу  шаралары.    Арамшөп  өсімдіктер, 

қоспалар,  мамандандырылған    қоқыс  (  рудералді)  түсінік.  Егіншілікте 

арамшөптерге  негізгі  зияндар:  мәдени  өсімдіктермен  салыстырғанда  қоректік 

заттар  және  неғұрлым  ылғал  пайдалану;  ауылшаруашылық  дақылдарына 

зиянкестермен ауру тарату ошағы және қоректендіру ортасы;  улы және басқада.   

 

Агрофитоценоздың 



қалыптасуы. 

Оның


 

табиғи 


 

фитоценоздан 

айырмашылықтары, түрлік құрамы мен элементтері құрылымдары.  Мәдени және 

арам  шөптердің  өзара  қарым-қатынастары;    микроклиматтық  және  топырақ 

жағдайындағы  өзгерістер,  механикалық  әсер,  паразитизм,  аллелопатия  және 

басқа. 


Статистикалық, 

фитоценотикалық, 

сындық, 

экономикалық 

арамшөптердің 

зияндылығын 

табалдырығы. 

Ауылшаруашылық 

дақылдарының арамшөптерге неғұрлым сынды кезеңі.    

Арам шөптермен күресу әдістері және әдістер классификациясы: ескерту іс--

шаралары,  механикалық,  химиялық,  биологикалық,  фитоценотикалық,  эко-

логиялық ұжымдық және кешенді әдістермен арам шөптерді жою. 

Арам шөптермен алдын ала күресу шаралары. Карантинді іс-шаралар, егістік 

материалдарын  тазалау,  суаратын  суды  тазалау,  органикалық  тыңайтқыштарды 

дұрыс дайындау және сақтау, басқада іс-шаралар.   

Арам  шөптермен  агротехникалық  күрес  шаралары.  Топырақтағы  арамшөп 

тұқымдарын жою әдістері (арандату, тереңбіткен тұқым) және вегетативті көбею 

органдары  (механикалық  алып  тастау,  арықтау,  тұншықтыру,  кептіру,  мұздату).

 

Ауыл  шаруашылығы  дақылдарының  өскен



 

арам  шөптердің  таралуын  жою 

(тырмалау өскіндердің, қопсыту қатараралық жыртылып өндірілетін дақылдарды 

және басқа да).  

Арам шөптермен күресудің

 

биологиялық әдістері. Арам шөптермен күресудің 



биологиялық  әдістерінің    болашағымен  қазіргі  жағдайы.  Бактериялар, 

саңырауқұлақтар, нематод, дөңгелек құрттар, арам шөптер табиғи зиянкестерінің, 

мәдени  өсімдіктерді  бәсекеге  қабілетілігін,  ауыспалы  егіс  және  басқа  да  іс-

шараларды жою үшін арам өсімдіктердің биологикалық тәсілдерін

 

пайдалану. 



Арам шөптермен күресудің химиялық тәсілдері. Гербицидтердің механизмге 

әсер  етуі.  Жіктелуі,  әдістері,  мерзімдері,  мөлшері  мен  гербицидтерді  тиімді 

қолдану

 

шарттары.  Егінжайларында  негізгі  ауыл  шаруашылығы  дақылдарына, 



шабындықта және жайылымдарда гербицидтерді қолдану. Гербицидтерді қолдану

 


 

техникасы олармен жұмыс істеуде



 

сақтық шаралары.  Гербицидтерді экологиялық 

регламенттеуді қолдану. 

Арам  шөптермен

 

кешенді  күресу  шаралары.  Суармалы  егіншілікті



 

жағдайында 

 

арам шөптермен күресудің



 

ерекшеліктері. 



Ауыспалы егістіктің 

 

ғылыми негіздері. 

Егіс  алқаптарының  құрылымы,  монокультурада,  ауыспайтын    және 

қайталанатын  дақылдардағы

 

ауыспалы егістер туралы түсінік.  Ауыспалы егістің 



даму  тарихы.  Ауыспалы  егіс

 

ғылыми  негіздерін



 

дамуындағы

 

ұзақ  егістік 



тәжірибелер  рөлі.  Қажеттілігін  тудыратын  дақылдарды  кезектестіру

 

себептері. 



Химиялық,  физикалық,  биологиялық  және  экономикалық  қажет  дақылдардың 

кезектесу

 

себептері. 



Алғы  дақыл  ретінде  ауыл  шаруашылығы  дақылдарының

 

жекелеген  топтар



 

мен


 

бос  егіс  сипаттамасы.    Ауыспалы  егістердегі  бос  егіс

 

олардың  рөлі.  Алғы 



дақыл  ретінде  бос  егістің  сипаттамасы.  Қазіргі  кездегі  көзқарастар  туралы

 

бос 



егістің

 

жіктеу және олардың рөлі. Көпжылдық шөптердің, отамалы, бұршақ дәнді 



дақылдар ретінде алғы дақылдар, оларды ауыспалы егістер

 

агротехникалық рөлі. 



Ауыспалы  егіс

 

жіктелуі.  Түрі  өндірілетін  өнім



 

бойынша


 

ауыспалы  егістің 

жіктелуі: далалық, мал азықтық, (фермалық және шалғындық-жайылымдық) және 

арнайы ауыспалы егістер. 

Бос  егіс  және  дақылдар  топтарына  байланысты  ауыспалы  егістің 

классификациясы.  Алқап саны бойынша ауыспалы егіс классификациясы.  

Ауыспалы 

егістерді 

құрудың 

принциптері. 

Агроэкономикалық 

принциптері 

(бейімдеу, 

жемістілігі, 

үйлесімділігі, 

экономикалық 

мақсаттылығы,  мерзімділігі  және  т.  б.)  Қазақстанның

 

әр  түрлі  егіншілік 



аймағында    далалық  ауыспалы  егістер

 

құру  (далалық  және  құрғақ  дала 



аймақтары, аудандар суармалы және суарылмайтын егін шаруашылығын, т. б.)   

Далалық,  мал  азықтық  және  арнайы  ауыспалы  егіс

 

негізгі  буындары. 



Ауыспалы  егіс  алқаптарының  мөлшері  мен  конфигурациясы,  оларды 

оңтайландыру. Ауыспалы егістің ротациясы. 

 

Ауыспалы  егістің  аймақтық  ерекшеліктері,  Далалық  ауыспалы  егістер 



үшін құрғақ дала аймақтары. Далалық ауыспалы егістер, сызбалар. Қатынасы, 

ауыл шаруашылығы дақылдары мен булардың (үлес салмағы). Топырақ қорғау 

ауыспалы егістер және олардың сұлбалары. 

Мал  азықтық  ауыспалы  егістер.  Түрлері  жемшөптік  ауыспалы  егіс  (ферма 

жанындағы,  шалғындық-жайылымдық)  олардың  схемалары.  Құрамы  дақылдар 

мен  ауыспалы  егіс  егуді  аяқтау  бойынша  жұмыстар  жүруде  әр  түрлі  типтері. 

Бағалау  көрсеткіштері  ауыспалы  егіс  (агротехникалық,  экономикалық  және 

энергетикалық). 

Ауыспалы  егісті

 

жобалау,  енгізу  және  игеру.  Ауыспалы  егісті  игеру. 



Пайдалану  топырақтық  карталар,  картограммалар  және  танаптардың  ластану 

картасын,  жер  бедерін,  биологиялық  ерекшеліктері  дақылдарды  және  басқа  да 

факторлар  кезінде  енгізу  және  игеру  ауыспалы  егіс.  Ауыспалы  егістерді  сақтау

 

және



 

икемділік. Алқаптың агропаспорты және тарихи баулы кітабы.  



Топырақты өңдеу 

 

Ғылыми  негіздерін  өңдеу.  Топырақты  өңдеу,  маңызы  және  міндеттері. 



Механикалық өңдеу, оның міндеттері, Топырақты өңдеу

 

кезінде



 

еңбек, қаржылық 

және басқа да шығындар. Топырақ өңдеу

 

міндеттері: топырақты қопсыту, ылғал 



қорын  жинақтау,  арттыру  мен  сақтау,  топырақтың  құнарлылығын  сақтау  және 

топырақ эрозиясынан, зиянды организмдерді

 

жою , бітеу топыраққа өсімдік және 



басқа да қалдықтарын, органикалық, минералдық және жасыл тыңайтқыштар. 

Топырақты  өңдеу  кезінде

 

технологиялық  операциялар.  Топырақтың



 

технологиялық  операциялары:  айналдыру,  қопсыту,  тегістеу,  араластыру, 

тығыздау,  арамшөпті  жою,  микрорельефа  жасау,  сақтау,  жер  бетінде  егістік 

өсімдік және басқа да қалдықтардың және ғылыми негіздері мен оларды қолдану.  

Топырақты өңдеу

 

әдістері мен тәсілдері. Топырақ өңдеудің негізгі тәсілдері, 



техникасы  мен  құралдар.  Механикалық  өңдеу  тәсілдері:  топырақты  аудармай, 

роторлы,  аралас  өңдеу,  техника  мен  құрал-саймандары.  Механикалық  өңдеу 

тәсілдері: үстіңгі, қалыпты (орташа), терең және жоғарғы тереңдікте. 

Топырақ

 

өңдеудің

 

терең  және  арнайы  тәсілдері.  Топырақ  өңдеудің  терең 

және арнайы тәсілдері: кесу, жырту.   



Топырақтың беткі қабатын  өңдеу тәсілдері: 

 

Топырақтың беткі қабатын  



өңдеу  тәсілдері:  бұрғылау,  культивациялау,  тырмалау,  шым  жамылғысын 

тегістеу,  түптеу және т. б. 

Қазақстанның  далалық  және  қуаң  далалық  аймақтарда  жаздық  бидай 

дақылын  себуде

 

топырақ  өңдеу  жүйесі.    Жаппай  егуде



 

біржылдық  дақылдардан  

кейін  негізгі  топырақ  өңдеу.  Жырту  оның  теориялық  негіздері  мен  мәні.  Ауыл 

шаруашылық дақылдарының өнімділігіне топырақтың агрофизикалық қасиеттері, 

мерзімі  және  тереңдігі  өңдеу,  олардың  әсері.  Отамалы  дақылдардан  кейін

 

топырақты өңдеу



 

жүйесі. 


Отамалы  дақылдарды  кейін

 

алаңдарын  жағдайы  (арам  өсімдіктердің



 

тазалығы,  зиянкестері,  аурулары  және  басқалары).  Жаппай  егуде 

біржылдық  дақылдардан    кейін

 

отамалы  дақылдар  салыстырғанда  негізгі 



топырақ  өңдеу  ерекшеліктері.  Көпжылдық  шөптерден  кейін  топырақты 

өңдеу


 

жүйесі.  Топырақтың физикалық қасиеттері

 

көпжылдық шөптің әсері. 



Көпжылдық  шөптерден  соң

 

топырақтың  негізгі  өңдеуг



 

қойылатын 

талаптар.Көп  жылдық  шөптер  қабатын  өңдеу,  мерзімі  және  тереңдігі, 

олардың маңызы. 

Көктемгі  негізгі  топырақ  өңдеу.  Өткізілу  себептері  топырақты  негізгі 

өңдеудің  көктемде,  мерзімі  және  тереңдігі.  Негізгі  кемшіліктер  весновспашки. 

Жүйесі  себу  алдында  топырақты  өңдеу.  Жүйесі  туралы  түсінік  себу  алдында 

топырақты  өңдеу.  Мәні,  міндеттері  және  құралдары.  Жүйесі  послепосевной 

топырақты  өңдеу  (екпелерге  күтім  жасау).  Топырақ  өңдеу  жүйесі  егуден  кейін, 

маңызы, міндеттері, мерзімі, тереңдігі, құралдары және өткізу. 

Минималды,  нөлдік  және  жылдам  өңдеу.  Топырақты  і  минималды  өңдеу. 

Мәні  мен  негізгі  бағыты  топырақты  минималды  өңдеудің  ерекшеліктері  және 

құралдары.  Топырақты  нөлдік  өңдеу.  Туралы  түсінік  нөлдік  өңдеу.  Қазіргі 

заманғы көзқарас нөлдік өңдеу. Топырақты

 

нөлдік өңдеудің негізгі қасиеттері мен 



әсері. Жедел топырақты өңдеу. Топырақ өңдеу

 

жылдамдығы, өңдеу сапасын және 



еңбек өнімділігі

 

оның әсері .  



 

Агротехникалық сапасын бағалау, топырақты өңдеу. Сапасын бағалау, терең 



қопсыту, өсіру, бұрғылау, аршу, себу және басқа да далалық жұмыстар. 

Егіншілік жүйесі 

Егіншілік жүйесінің

 

даму кезеңдері,



 

негізгі ұғымдары. Шаруашылық жүргізу 

жүйесі.  Егіншілік  жүйесі.  Егіншілік жүйесінің 

 

нысандары 



,

 

экстенсивті  (парлы, 



шөпті,  және  басқа  да)  және  қарқынды  (жеміс-ауысымдық,  өндірістік-зауыттық 

және басқа да). Егіншіліктің

 

ғылыми жүйелерінің негіздері. 



Егіншілік жүйесінің

 

теориялық негіздері: жалпы заңдылықтары егіншілік 



туралы ілім топырақ құнарлылығына шаралары, топырақты эрозиядан қорғау. 

Егіншіліктің  тиімді  жүйелері.  Егіншілік

 

жүйелерінің



 

негізгі  буындары.  Жер 

аумағының шаруашылығы және ауыспалы егіс жүйесін ұйымдастыру 

Зиянкестерімен,  ауруларымен,  арам  шөптермен

 

тыңайтқыштар  жүйесі, 



мелиорациялық іс-шаралар жүйесін күресу шаралары.

 

Топырақ өңдеу жүйелері. 



Тұқым  шаруашылығы  жүйесі,  машиналар  топырақты  эрозиядан  қорғау, 

қоршаған ортаны қорғау бойынша шаралар. Қазақстанның интенсивті егіншілік 

жүйесі.  Астықты  егістік,  астықты  бос  егістік  ,  топырақ  қорғау,  (өндірістік-

зауыттық), агроландшафтық егіншілік жүйесі. 



 

Ауылшаруашылық дақылдарын зиянкестері мен ауруларыдан

 

қорғау 

 

Ауыл шаруашылығы дақылдарының ауруларының және зиянкестердің 

негізгі жүйелері 

Зиянды  жәндіктердің,  кенелердің,  кеміргіштердің  және  нематод

 

негізгі 


жүйелік  топтары.  Ауруларын  қоздырушылардың

 

негізгі  топтары  –  фито-



патологиялық  саңырауқұлақтар,  бактериялар,  вирустар,  микоплазмалар  және 

актиномицеттер. 



Жүйесі улы зиянкестерге

 

қарсы күрес шаралары 

Қазақстанда  шегірткенің

 

негізгі  түрлері,  олардың  биологиясы,  экологиясы 



және  таралуы.  Шегірткеге  қарсы  үйлесімі  алдын  алу  және  жойғыш  шаралар 

күресі.,  Ауылшаруашылық  дақылдарды  дәуіт,  шегіткелерден  қорғау 

ерекшеліктері. Олармен күрес шаралары.  

Дәнді дәнді дақылдарды зиянкестерден

 

қорғау 

Дәнді  дақылдарды  сорғыш  зиянкестер:  астық  тұқымдас  бітелер,  клопы  – 

тасбақалар,  бітелер.  Дәнді  дақылдарды  кеміргіш

 

зиянкестері:  астық  көбелегі, 



астық  қоңыздары,  сүлік,  сабақ  блошка,  ала  астық  блошка,  астық  қалақ.  Нан 

егеуіші.  Гессен  және  швед  шыбыны.  Күріш  зиянкестері.  Дәнді  дақылдар

 

зиянкестеріне



 

қарсы


 

кешенді іс-шаралар

 

жүйесі. 


Дәнді және азықтық бұршақ дақылдарын зиянкестерден қорғау 

Бұршақ  зерновка,  бұршақ  тля,  люцерна  қандала,  жапырақты  люцерна 

ұзынтұмсық, семееды, дәннің. Бұршақ дақылдары

 

зиянкестеріне



 

қарсы іс-шаралар

 

жүйесі. 


Техникалық дақылдарды зиянкестерден

 

қорғау 

Қант  қызылшасының  көп  улы  зиянкестері.  Қант  қызылшасының 

мамандандырылған зиянкестері: жапырақ және тамыр бітелер, қызылша блошки, 

қызылша  ұзынтұмсығы,  қызылша  қанталасы  және  т.  б.  Қант  қызылшасы

 


 

10 


зиянкестерімен

 

күресу іс-шаралар



 

жүйесі. Мақта

 

зиянкестері: мақта бітелер, мақта 



қалағы,  өрмекші  кене  және  т.  б.  Мақтаны  зиянкестерден  қорғау  жүйесі.  Темекі 

трипсі,  темекі  тля  және  олармен  күресу  шаралары.  Күнбағыс  сүгені,  күнбағыс 

огневка.  Төзімді  сорттармен  күрес  бастау.  Колорадо  қоңызы  олармен

 

күресу



 

ерекшелігі. 



Көкөніс және бақша дақылдарын зиянкестерден қорғау

 

 

Көп  қоректі  және  ерекше  зиянкестер.  Көкөніс  дақылдарының  зиянкестері: 

қырыққабат  тіні,  қырық  қабат  құрты,  капустная  қалақ,  қырыққабат  шыбыны. 

Пияз  зиянкестері:  пиязды  шыбындар,  бітелер  және  т.  б.  Көкөніс  дақылдарын 

қорғалған топырақ жағдайында

 

зиянкестер :  өрмекші кене, жылыжай аққанаты, 



темекі трипсі. Көкөніс және бақша дақылдарын зиянкестерден қорғау

 

 



жүйесі . 

Жеміс, жидек дақылдарының және жүзім жылғы зиянкестерден қорғау 

Жеміс-жидек дақылдарының сорғыш зиянкестері: бітелер, медяница, кокцид, 

жеміс-жидектер  кенелер.  Жеміс-жидек  дақылдарының  кеміргіш  зиянкестері: 

жеміс-жидектер ұзынтұмсық, жемісжоғалаушы, алма шіркейі, боярышница, жібек 

жалқы  және  т.  б.  Жеміс-жидек  дақылдарының

 

зиянкестеріне  қарсы  іс-шаралар 



жүйесі.  Жидектер

 

зиянкестер:  құлпынай  –  бүлдірген  ұзынтұмсығы,  егеуші, 



бүлдірген  кенесі,  нематодтар  және  т.  б.;  олармен  күресу  шараларын  ерекшелігі. 

Жүзім зиянкестері: листовертки, кенелер және олармен күресу шаралары. 



Астық  және  басқа  да  ауыл  шаруашылығы  өнімдерін  сақтау  кезінде 

зиянкестерден

 

қорғау 

Астық  және  мал  азығын  сақтау  кезіндегі  негізгі  зиянкестері:  ұзынтұмсық, 

астық шыбыны, мелничная огневка, қамба кенелер. Астық және оны қайта өңдеу 

өнімдерін зиянкестерден

 

қорғау бойынша іс-шаралар жүйесі. 



Дәнді дақылдарды аурулардан

 

қорғау 

Бидай,  қара  бидай,  арпа,  сұлы,  тарының  қаракүйе  аурулары    және  олармен 

күресу 


 

іс-шаралар

 

жүйесі.    бидай,  қара  бидай,  арпа,  сұлы  тат  аурулары  және 



қорғау    іс-шаралары.  Дәндердің

 

ұндық  шығы,  арпа  мен  бидайдың 



гельминтоспориозы,  фузариозы,  тамыр  шірігі,  бидай  септориозы,  сұлы  және 

астық  дәндері

 

басқа  да  аурулары.  Астық  дәндері



 

ауруларына  қарсы  кешенді

 

іс-


шаралар  жүйесі.  Күріш

 

аурулары:  пирикуляриоз,  фузариоз,  гельминтоспориоз, 



бактериялық  және  вирустық  аурулар  жүйесі  және  олармен  күресу  шаралары. 

Жүгері


 

аурулары:  көбікті  және  шаңды  қаракүйе,  тат,  гельминтоспориоз, 

сабықтары  және  тұқым

 

аурулары.  Вирусты  және  бактериялы  аурулар.  Жүгері 



ауруларына қарсы

 

кешенді



 

іс-шаралары. 



Бұршақ дақылдарын аурулардан

 

қорғау 

Дәнді  және  азықтық  бұршақ

 

аурулары:  фузариоз,  тамыр  шірігі,  тат, 



аскохитоз,  антрокноз,  ұндық  шық,  жалған  ұндық  шық,  ақ  және  сұр  шіріктер, 

жүнденген  тұқым,  бактериялы  аурулар,  вирусты  аурулар.  Жоңышқа  және 

жоңышқа

 

аурулары:  тат,  жоңышқа  обыры,  антрокноз,  қоңыр  және  сары  міні, 



пероноспороз,  бактериоз,  вирустық  аурулары.  Дәнді  бұршақ  және  жемшөптік 

бұршақ дақылдары 

 

кешенді ауруларына



 

қарсы күрес іс-шаралар

 

жүйесі. 


Техникалық дақылдарды аурулардан

 

қорғау 

Қызылша  аурулары  (қант,  ас  және  азықтық):  корнеед,  церкоспороз, 

пероноспороз, ұндық шық, фомоз, тамыр шірігі, бородатость (ризомания) және т. 



 

11 


б.  қорғау.    Қызылша  кешенді  аурулардан  қоғауға

 

іс-шаралар.  Мақта  ауруы  : 



гоммоз,  тамыр  шірігі,  вертициллезды  және  фузариозды  солуы  (вилт),  бұралу 

жапырақтары, ауру қорапша және талшықтар және т. б. мақта ауруларын кешенді 

қорғау.  Рапс

 

аурулары  :  пероноспороз,  фомоз,  альтернариоз,  қара  аяқ,  мозаика. 



Рапс  ауруларына 

 

кешені  іс  шаралар.  Темекі  және  махорка  аурулары:  шіріген 



көшеттер,  пероноспороз,  ұндық  шық,  бактериалды  рябуха,  темекі  мозаикасы, 

столбур  және  т.  б.  темекі  көшеттері  ауруларына  қарсы  және  түсіргеннен  кейін

 

санитарлық  –  профилактикалық  іс-шаралар,  оны  ашық  топырақта.    Картоп 



аурулары:  фитофтороз,  макроспориоз,  қатерлі  ісік,  ризокто-ниоз,  фомоз,  парши,

 

түрлері қара аяқ, айналма шірік, бұралу жапырақтары, столбур және т. б. Картоп



 

ауруларына қарсы

 

кешенді іс-шаралар жүйесі. 



Көкөніс дақылдарын аурулардан

 

қорғау 

Қырыққабат,  қызанақ,  пияз,  сарымсақ,  сәбіз,  қияр

 

бақша  дақылдары 



аурулары. Қырыққабат, қызанақ, пияз, сарымсақ, сәбіз, қияр, бақша дақылдарын 

түрлі аурулар

 

кешенді қорғау жүйесі. 



Жеміс, жидек дақылдарының және жүзім аурулардан

 

қорғау, 

Күнбағыс  және  сүйекті  жеміс  дақылдарының

 

ауруы.  Жеміс-жидек 



дақылдарының

 

аурулардан  қорғауға  кешенді



 

күрес


 

іс-шаралары.  Қарлыған, 

қарақат,  таңқурай,  бүлдірген  және  жүзім

 

аурулары.  Жидек  дақылдарын 



аурулардан кешенді қорғау жүйесі. 

Ауылшаруашылық дақылдарының зиянкестер мен аурулары

 

химиялық 



қорғау 

Өсімдіктерді  қорғауға

 

күресу  шаралары.    Өсімдіктерді



 

қорғауға  химиялық 

құралдардың

 

классификациясы.  Зиянды жәндіктермен және кенелерге



  

күресуге 

қолданылатын  инсектицидтер  және  акарицидтер,  ауыл  шаруашылығы 

дақылдарының

 

ауру қоздырғыштарға



 

қарсы қолданатын

 – 

фунгицидтер. 



 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

12 


ЕМТИХАН СҰРАҚТАРЫНЫҢ ТІЗІМІ 

 

Өсімдік шаруашылығы 

 

1.

 



 

Солтүстік Қазақстанның  (мысалы Қостанай облысында)

 

ауыспалы егістер



 

негізгі топырақ өңдеу

 

теориялық негіздемесі.  



2.

 

 



Себу

 

және



 

себуден кейін топырақты өңдеу  (себуге негізгі қойылатын 

талаптар және себу тәсілдері, себуден кейін топырақты өңдеу). 

3.

 



Күзгі дақылдан кейін топырақ өңдеу (таза парда топырақты өңдеу,  пар емес 

жерде алғы дақылдан соң топырақ өңдеу).  

4.

 

Солтүстік Қазақстан жағдайында минималды топырақ өңдеу. 



5.

 

Егістік  жұмыстарының  негізгі  түрлерінің  сапасын  бақылау  (негізгі  тегіс 



кескінді  топырақты өңдеу, егу алдындағы топырақты өңдеу, егу). 

6.

 



Солтүстік Қазақстан егіншіліктің топырақ қорғау ерекшеліктері.  

7.

 



Егіншіліктің заңдары және өсімдік өмірінің факторлары. 

8.

 



Топырақ құнарлығының агрофизикалық факторлары (гранулометрлік құрамы, 

құрлымы, су режимі). 

9.

 

Қарқынды  егіншілікте  топырақ  құнарлылығын



 

өсімін  молайту

 

және


 

топырақ 


құнарлылығының агрохимиялық факторлары.  

10.


 

Арамшөптер  және  олардың  зияндылығы  (зиян  арамшөптермен,  арамшөп 

табалдырықтар, дақылдардың гербакритикалық кезеңдері).  

11.


 

Арамшөптердің  биологиялық  ерекшеліктері  (тұқымдық  өнімділігі,  тұқым 

таралуының әдістері). 

12.


 

Ауыспалы егістің классификациясы (арнайы ауыспалы егіс). 

13.

 

 



Ауыспалы егістің классификациясы (мал азықтық ауыспалы егіс). 

14.


 

Ауыспалы егістің классификациясы  (жайлымдық ауыспалы егістік). 

15.

 

Егіс  дақылдарын    орналастыру  және  ауыспалы  егістіктегі  пар    (таза  парлар, 



бос емес парлар, пар емес алғы дақыл). 

16.


 

Ауыспалы  егістің  ғылыми  негізгі  (қоректік  заттар  және  топырақ  гумусы 

баланысында ауылшаруашылық дақылдарының ролі, дақылдарды кезектестіру 

себептері). 

17.

 

Қостанай  облысындағы  3-ші  және  4  –ші  астықпарлы  ауыспалы  егістіктегі 



топырақтың негізгі теориялық негіздемесі. 

18.


 

Солтүстік  Қазақстан  жағдайында  таза  парды  өңдеу  технологиясы  (егістің 

көпжылдық және көпжылдық тамырлы арамшөптермен ластануы ). 

19.


 

Солтүстік Қазақстан жағдайында таза парды өңдеу технологиясы (егістің 

көпжылдық және көпжылдық шырмауықты арамшөптермен ластануы ). 

20.


 

Топырақты  өңдеу  жаздық  бидай  себу  (негізгі  өңдеу  топырақ  жаздық  бидай 

себу  мәдениет,  негізгі  топырақ  өңдеу  кейін,  біржылдық  дақылдарды  жаппай 

егуге,  негізгі  топырақ  өңдеу  кейін  отамалы  дақылдар  және  көпжылдық 

шөптер). 

21.


 

Топырақты  негізгі  өңдеу    (топырақты  негізгі  өңдеу  тәсілдері,

 

топырақты 



негізгі өңдеу жүргізу техникасы,  топырақты негізгі өңдеу, топырақты негізгі 

өңдеудегі арнайы тәсілдер). 

22.

 

Арам шөптердің классификациясы және экологиясы (азжылдық арам шөптер). 



 

13 


23.

 

Арам шөптер классификациясы (көпжылдық арам шөптер). 



24.

 

Арам шөптермен күресу шаралары  (классификациясы: ескерту іс 



шаралары). 

25.


 

Арам шөптермен күресу шаралары (жою іс-шаралары, фитоценотикалық және 

биологиялық шаралар, алқаптың ластануын ликвидациялау шаралары). 

26.


 

Арам шөптермен химиялық заттармен күресу. 

27.

 

Ауыспалы егісті жоспарлау, енгізу және игеру. 



28.

 

Топырақты желэрозиясынан кешенді қоғау (топырақ қорғау кешені , топырақ 



қорғайтын ауыспалы егістік, топырақтытопыраққорғауға өңдеу ). 

29.


 

Топырақ  өңдеудің  ғылыми  негіздері    (топырақ  өңдеу  міндеттері, 

технологиялық операциялар). 

30.


 

 

Топырақты өңдеу әдістері мен тәсілдері. Топырақ өңдеудің негізгі тәсілдері 



(механикалық өңдеу тәсілдері,  топырақты өңдеу жүйесі). 

 

Егіншілік 

 

1.

 



Жаздық  жұмса  бидай.    Биологиялық  ерекшеліктері  және  аудандастырылған 

сорттары. 

2.

 

Солтүстік Қазақстан жағдайында жаздық жұмсақ бидайды өсіру технологиясы 



(

ауыспалы егістіктегі орны, себу мерзімі, себу нормасы, тұқым салу тереңдігі). 

3.

 

Солтүстік Қазақстан жағдайында ноқат өсіру технологиясы (ауыспалы  



егістіктегі орны, себу мерзімі, себу нормасы, тұқым салу тереңдігі). 

4.

 



Жаздық  қатты  бидай.    Биологиялық  ерекшеліктері  және  аудандастырылған 

сорттары. 

5.

 

Шатырлы көкөніс дақылдарының ауруы. Шатырлы көкөніс дақылдарының 



ауруына қарсы іс-шаралар жүйесі. 

6.

 



Солтүстік Қазақстан жағдайында жаздық қатты бидай өсіру технологиясы 

(ауыспалы егістіктегі орны, себу мерзімі, себу нормасы, тұқым салу тереңдігі). 

7.

 

Күздік қара бидай. Биологиялық ерекшеліктері және аудандастырылған 



сорттары. 

8.

 



Солтүстік Қазақстан жағдайында күздік қара бидай өсіру технологиясы 

(ауыспалы егістіктегі орны, себу мерзімі, себу нормасы, тұқым салу тереңдігі). 

9.

 

Арпа. Биологиялық ерекшеліктері және аудандастырылған сорттары. 



10.

 

Солтүстік Қазақстан жағдайында арпа өсіру технологиясы (ауыспалы 



егістіктегі орны, себу мерзімі, себу нормасы, тұқым салу тереңдігі). 

11.


 

Сұлы. Биологиялық ерекшеліктері және аудандастырылған сорттары. 

12.

 

Солтүстік Қазақстан жағдайында сұлы өсіру технологиясы (ауыспалы 



егістіктегі орны, себу мерзімі, себу нормасы, тұқым салу тереңдігі). 

13.


 

Жүгері. Биологиялық ерекшеліктері және аудандастырылған сорттары және 

гибридтері. 

14.


 

Солтүстік Қазақстан жағдайында жүгері өсіру технологиясы (ауыспалы 

егістіктегі орны, себу мерзімі, себу нормасы, тұқым салу тереңдігі). 

15.


 

Тары. Биологиялық ерекшеліктері және аудандастырылған сорттары.  

16.

 

Солтүстік Қазақстан жағдайында тары өсіру технологиясы (ауыспалы 



егістіктегі орны, себу мерзімі, себу нормасы, тұқым салу тереңдігі). 

 

14 


17.

 

Бұршақ. Биологиялық ерекшеліктері және аудандастырылған сорттары.  



18.

 

Солтүстік  Қазақстан  жағдайында  бұршақ  өсіру  технологиясы  (ауыспалы 



егістіктегі орны, себу мерзімі, себу нормасы, тұқым салу тереңдігі). 

19.


 

Қарақұмық. Биологиялық ерекшеліктері және аудандастырылған сорттары.  

20.

 

Солтүстік  Қазақстан  жағдайында  қарақұмық  өсіру  технологиясы  (ауыспалы 



егістіктегі орны, себу мерзімі, себу нормасы, тұқым салу тереңдігі). 

21.


 

Рапс.Биологиялық ерекшеліктері және аудандастырылған сорттары.  

22.

 

Солтүстік  Қазақстан  жағдайында  рапс  өсіру  технологиясы  (ауыспалы 



егістіктегі орны, себу мерзімі, себу нормасы, тұқым салу тереңдігі). 

23.


 

Күнбағыс.Биологиялық ерекшеліктері және аудандастырылған сорттары.  

24.

 

Солтүстік  Қазақстан  жағдайында  күнбағыс  өсіру  технологиясы  (ауыспалы 



егістіктегі орны, себу мерзімі, себу нормасы, тұқым салу тереңдігі). 

25.


 

Күздік бидай. Биологиялық ерекшеліктері және аудандастырылған сорттары. 

26.Солтүстік  Қазақстан  жағдайында  с  өсіру  технологиясы  (ауыспалы  егістіктегі 

орны, себу мерзімі, себу нормасы, тұқым салу тереңдігі). 

       

27.Картоп.Биологиялық ерекшеліктері және аудандастырылған сорттары.  



28. 

Солтүстік Қазақстан жағдайында картоп өсіру технологиясы.  

29. 

Дәнді дақылдар тұқымын егуге дайындау және егу сапасына бақылау. 



26.

 

Дәнді дақылдардың себу нормасын есептеу және себу әдістері. 



27.

 

Дәнді дақылдардың биологиялық өніміне есеп, анықтау.  



 

Ауылшаруашылық дақылдарын зиянкестері мен ауруларыдан қорғау 

 

1.



 

Өсімдік ауруларына анықтама бер. 

2.

 

Өсімдік ауруларының әртүрлі жіктелу қағидаларын ата. 



3.

 

Аурулар диагностикасының негізгі әдісін ата. 



4.

 

Қаракүйе саңырауқұлағын залалдану әдісі бойынша қандай топтарға бөлуге 



болады? 

5.

 



Қазіргі таңдағы қаракүйеден өнімнің шығын себебін түсіндір. 

6.

 



Қаракүйеден тұқымның зарарсыздануының негізгі тәсілін ата. 

7.

 



Қатты зақымданған егістіктің жарамсыздығы және тұқым себу  апробация 

сыдегеніміз не? 

8.

 

Тұқым санынан  дәнді дақылды себуде қаракүйеден зақымданғанын қандай 



пайызда?  

9.

 



Тат саңырауқұлақтың   филогенетикалық  специализациясын ата? 

10.


 

Тат саңырауқұлақтың таралу типтерін және сатысын ата.  

11.

 

Жапырақты сары таттан жапырақты сұрғылттан сыртқы белгілері айыру? 



12.

 

Таттан дәнді дақылдарды қорғау үшін іс-шаралар жүйесін ата. 



13.

 

Септориоз  қандай органды зақымдайды? 



14.

 

Тамыр шірігінің қоздырушысын ата. 



15.

 

"қара ұрық" және "мас нан"



 

жұқпасын


 

нысаны мен орнын сақтау. 

16.

 

Тамыр шіріктен дәнді дақылдарды қорғаудың негізгі тәсілі.  



17.

 

Дәнді дақылдардың жұқтыру қай фазада дамиды? 



18.

 

Олармен күресудің негізгі тәсілі. 



 

15 


19.

 

Ұн шығының ауру түрі, алғашқы инфекция көзі және олармен күрес 



шаралары? 

20.


 

Бұршақтың аскохитоз зияндылынеде? 

21.

 

Бұршақ инфекциясының негізгі көздерін және күресушараларын ата. 



22.

 

Бұршақ татының алғашқы инфекциясының негізгі көздерін және күресу      



шараларын ата. 

23.


 

Бұршақ және үрме бұршақ, ол кезде инфекция түрінде мицелия және        

склероций жинақталады топырақтағы кезінде  өсірген ауру не деп аталады? 

24.


 

Дәнді-бұршақты дақылдар аурулар

 

қарсы қандай тұқым улау



 

қажет?  


25.

 

Топырақта қыстайтын склероциев түрінде немесе тұқымда қоспа



 

ретінде, 

күнбағыс ауруы кең филогенетикалық мамандануы қандай қоздырғышыта?  

26.


 

Күнбағыстың өнімінің төменденуіне және оның сапасына қандай 

аурудыңнәтижесі? Бұл ауруды алғаш рет  М. В. Воронин. зерттеп және жазған. 

27.


 

  

Қандай тұқымда гүл паразиті топырақта  ұзақ сақталады және күнбағыс 



өсімдігінде ғана дамиды? 

28.


 

Гүлдік паразиттермен неғұрлым тиімді күресу әдісін ата? 

29.

 

Рапс ауруын ата. 



30.

 

Рапс аурын қорғауға қарсы  іс шаралары. 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

16 


ҰСЫНЫЛАТЫН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ  

 

Өсімдік шаруашылығы 

 

     


1 Вавилов П.П. и др. – Растениеводство. - М.,1986. 

          

2 Вавилов П.П. и др. Практикум по Растениеводству. – М., 1983 

3 Гриценко В.В., Калошина З.М. Семеноведение полевых культур. – М.,   1984 

4 Можаев Н.И., Аринов К.К., Нургалиев А.Н., Можаев А.Н. 

Растениеводство.Учебник. - Акмола,1996. 

5 Сагадиев К.А. Фермерское дело. – Алматы, 1999 

6  


Сыздыкова Г.Т., Андреева Ю.А. Растениеводство уборка урожая, подготовка 

семян к посеву., почвенно-климатические условия хозяйства [Электронный ре-

сурс].- Кокшетауский государственный университет им. Ш.Уалиханова 2007. - 16 

стр. 


7 Сыздыкова, Г.Т. Общее растениеводство  технология выращивания культур, от-

расли  растениеводства,  зерновые,  масличные  культуры  [Электронный  ресурс].- 

Кокшетауский государственный университет им. Ш.Уалиханова 2011 

8 http://www.enciklopediya1.ru/index/0-1882  

9 http://agronomiy.ru/predmet_i_zadachi_rastenievodstva.html - 

http://hitagro.ru/rastenievodstvo-kak-otrasl-selskogo-xozyajstva/  

10 http://www.rfcaratings.kz/ru/node/33  

11 http://www.agroalem.kz/article/herb-duction/ 

12 http://www.agroxxi.ru/zhurnal-agromir-xxi/stati-rastenievodstvo  

13 http://www.knigafund.ru/books/173129/read 

 

Егіншілік 

 

Бараев  А.И.,  Сулейменов  М.К.  и  др.  Почвозащитная  система  земледелия.  –      



Алматы, 1985. 

Иванников А.В., Шрамко Н.В., Мукатанов К.М. Земледелие Северного Казах-



стана. – Астана, 1999. 

Зенкова Е.М. Севообороты и плодородие почвы. – Алматы, 1979.  



Б.А. Доспехов Практикум по земледелию.- М., 1987. 

5 Сулейменова Н.Ш. Сорные растения и меры борьбы с ними.-Алматы, 1998. 

Казаков,  В.Е.  Земледелие  Северного  Казахстана  и  Западной  Сибири    



[Электронный  ресурс].

Казахский  национальный  аграрный  университет



 

1967.  - 

380 стр. 

Геpенчук К.И. и др. Общее земледелие [Электронный ресурс].- Кокшетауский 



государственный университет им. Ш.Уалиханова 1984. - 255 стр. 

Орошаемое  земледелие  на  юге  и  юго-востоке  Казахстана  [Электронный  ре-



сурс].- Казахский национальный аграрный университет 1978. - 177 стр. 

 9 


Земледелие  [Электронный  ресурс].-  Казахский  национальный  аграрный  уни-

верситет 2011. - 316 стр. 

10 

http://hitagro.ru/zemledelie/



  

 

17 


11 

http://agronomiy.ru/zemledelie.html

  

12 http://www.kodges.ru/tehnika/171716-obshhee-zemledelie.html 



 

Ауылшаруашылықдақылдарын зиянкестермен аурулардан қорғау 

 

1.



 

Дементьева М.И. Фитопатология. М., «Агропромиздат», 1985. 

2.

 

Казенас  Л.Д.  Болезни  сельскохозяйственных  растений  Казахстана.  Алма-Ата, 



«Кайнар», 1974. 

3.

 



Осмоловский Г.Е., Бондаренко Н.В. Энтомология. Л., «Колос», 1980. 

4.

 



Пересыпкин В.П. Сельскохозяйственная фитопатология. М., «Агропромиздат», 

1989. 


5.

 

Сельскохозяйственная энтомология.Под ред. Мигулина А.А. М., «Колос», 1983, 



416с. 

6.

 



Справочник  агронома  по  защите  растений.  Под  ред.  Нурмуратова  Т.Н.,  Шека 

Г.Х. Алма- Ата, «Кайнар», 1983, 184с. 

7.

 

Справочник  по  защите  растений.  Под  ред.  Сагитова  А.О.  и  Исмухамбетова 



Ж.Д. Алматы, 2004, 320с. 

 

 



 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Каталог: images -> folder
folder -> БАҒдарламасы қостанай, 2018 ж Негізгі бөлім 1 Электротехниканың теориялық негіздері I
folder -> 6D060700- биология мамандығы бойынша қабылдау емтиханның бағдарламасы
folder -> БАҒдарламасы қостанай, 2018 Негізгі бөлім 1 Қазақстанның ежелгі тарихы
folder -> Пререквизиттер
folder -> БАҒдарламасы бағыты: ғылыми және педагогикалық, бейіндік
folder -> БАҒдарламасы бағыты: ғылыми және педагогикалық, бейіндік
folder -> БАҒдарламасы қостанай, 2018 Негізгі бөлім 1 Модуль 1 Жалпы психологияға кіріспе
folder -> Пререквизиттер
folder -> БАҒдарламасы қостанай, 2018 Негізгі бөлім 1 Өсімдік шаруашылығы


Достарыңызбен бөлісу:




©stom.tilimen.org 2023
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет