Тарих кафедрасы


тақырып. Алғашқы қауымдық қоғамның ыдырау кезеңіндегі рухани-материалдық мәдениет



жүктеу 0.57 Mb.
бет2/3
Дата17.07.2017
өлшемі0.57 Mb.
түріСеминар
1   2   3

8 тақырып. Алғашқы қауымдық қоғамның ыдырау кезеңіндегі рухани-материалдық мәдениет.

  1. Материалдық мәдениет белгілері

  2. Жазба мәдениетінің көш бастаулары және бастапқы жазу-сызу үлгілері.

  3. Жазу-сызудың қалыптасуы.

  4. Материалдық мәдениет белгілерінің идеологиялық астарларын талдап көрсету.

Ғылым-білімнің жаңа қырларының тәжірибелік маңызы. Жазу-сызудың даму заңдылығы. Дін және мифология. Діни этикалық қалыптасуы. Политеизм және ғибадат ету орындары мен жерлеу қорымдарының пайда болуы. Қауымдық сананың өсуі. өнердің сан алуандылығының бастауларының туындалуы.


Әдебиеттер:

  1. Семенов Ю.И. Происхождение брака и семьи. М., 1974.

  2. Семенов С.А. Происхождение земледелия. Л., 1974.

  3. Шнирельман В.А. Происхождение производящего хозяйства. М., 1989.

  4. Марков Г.Е. История хозяйства материальной культуры в первобытном и раннеклассовом обществе. М., 1979

  5. Файнберг Л.А. У истоков социогенеза. М., 1980.


9 тақырып. Алғашқы таптық қоғамның пеприфериясы және өркениеттермен байланысы.

  1. Перифериялық ошақтарға сипаттама жасау.

  2. Перифериялар құрылымы және оның таптық қоғаммен ара-қатынасы.

  3. Оның таптық қоғамдағы көріністік сипаттамасы.

  4. Дәуірнамалық және хронологиялық тұрғыда түсіндіру

  5. Алғашқы тұрмыстық қауым қалдықтары.

  6. Стиполитейлік қоғамның таптық қоғамдармен байланысы.

Алғашқы қоғамдық перифериялардың мәні мен мазмұны. Перифериялар типологиясы. Өркениеттер мен перифериялар арақатынас байлансытығы. Синполитейлік қоғамның рухани-идеологиялық өрістегі көрінісі.

Синполитейлік қоғамдардың өркениеттер ошағымен тарихи кезеңдердегі қарым-қатынасының жалпы сипаттамасы.
Әдебиеттер:

1. Семенов Ю.И. Происхождение брака и семьи. М., 1974.

2. Семенов С.А. Происхождение земледелия. Л., 1974.

3. Шнирельман В.А. Происхождение производящего хозяйства. М., 1989.

4. Марков Г.Е. История хозяйства материальной культуры в первобытном и раннеклассовом обществе. М., 1979

5. Файнберг Л.А. У истоков социогенеза. М., 1980.


4. Семинар сабақтарына әдістемелік нұсқау.
1 тақырып. Антропогенез процесінің аяқталуы және қазіргі тектес адамдардың пайда болуы. Нәсілдік тек.

1. Антропогенез процесінің аяқталуы және қазіргі келбеттес адамдардың пайда болуы.

2. Нәсілдік тектің шығуы.
Дриопитектер приматы, антроморфтық маймылдар түрлері (австролопитектер, парантроптар және плезиантроптар). Гоминидтердің пайда болуы және орны. Палеоантропологиялық табылулар нәтижесі. Алғашқы адамтектестердің пайда болған ошақтары жөніндегі моноцентристік, полицентристік және аралық пікірлер.

Неандертальдік адам типтері. Нәсілдік белгілердің табиғилық факторлары.


2 тақырып. Ертеректегі рулық қауымның рухани мәдениеті.

1. Рухани мәдениеттің бастаулары.

2. Жартылыстанушылық ілімдерді эмпирикалық тұрғыда игеруі.

3. Пиктографиялық немесе суретті жазудың пайда болуы.

4. Алғашқы рулық қауымның өнері.

5. Діни көзқарастары.

6. Тілдік және этникалық жағдайы.
Алғашқы рулық қауымның өндірістік іс-әрекетінің дамуы және әлеуметтік-экономикалық әлеуетінің көтеріле түсуі. Ғылым-білімнің жаңа қырларының тәжірибелік маңызы. Жазу-сызудың даму заңдылығы. Дін және мифология. Діни этикалық қалыптасуы. Политеизм және ғибадат ету орындары мен жерлеу қорымдарының пайда болуы. Қауымдық сананың өсуі. өнердің сан алуандылығының бастауларының туындалуы. Алғашқы рулық қауымның діни наным-сенімдерінің тууы.
3 тақырып. Кейініректегі рулық қауымның рухани мәдениетінің өрлеуі.

1. өндіруші шаруашылық дамыған рулық қоғамдағы жаңа мәдени бастаулар негізі.

2. Бейнелеу өнері.

3. Би және музыкалық шығармашылық.

4. Діни наным-сенімдердің күрделену үрдісі.

5. Тілдік және этникалық жағдай.

Өндірістің дамуы және әлеуметтік өмірдің күрделенуі алғашқы қоғам адамдарының рухани мәдениетінің жаңа белеске көтерілуіне тигізген ықпалын ашып көрсету керек. Жаңа пайдалы ілім түрлері, өнердің өрлеуі, мифологиялық түсініктерді жаңа сипаттарының пайда болуы. Топографиялық түсініктердің қордалануы.
4 тақырып. Алғашқы қоғамдық институттардыңпайда болуының алғы шарттары.

1. Жеке меншіктің қалыптасуы.

2. Таптардың шығуы.

3. Мемлекеттің құрылысқа көшу үрдісі.

4. Жыныстық төңкеріс. Неке және отбасы.

5. Алғашқы қоғамдық көршілес қауым және рулық-тайпалық ұйымдар эволюциясы.


Ертеректегі рулық қауымның тууына ықпал еткен факторлар: өндіргіш күштердің дамуындағы ірі ілгерілеушіліктің орын алуы. Техникалық тұрғыда қарулану үрдісінің жандана түсуі. Аналық ру мәселесі.

Өндірістік қатынастардың түрлі формаларының шығуы. Қоршаған табиғи ортаны игеру. Еңбек процесінің күшейе түсуі. Қоныстану ареалдарының күшейе түсуі.

Рулық құрылыстың құрылымдық жүйесі. Оның туысқандық және қауымдастық сипаты. Биліктің ұйымдастырылуы. Некелік-жыныстық қатынастар жүйесіндегі жас ерекшелігіне байланысты жыныстық еңбек бөліністері. Өндіруші шаруашылықтың кейініректегі рулық қауым тұсындағы пайда болуы. Өндірісте металдың жоғары деңгейде пайдаланылуы. Мыс, қола және темірдің кеңінен қолданысқа еңгізілуі.өндірістік қатынастар негізінде айырбас пен сауданың жолға кеңінен қойылуы.Экономикалық аспектіде айырбастың дамуы және түрленуі. Қосымша өнім өндіру, оны қажетке жарату және алғшқы құлдықтың пайда болуы.
5 тақырып. Таптық қоғамдардағы алғашқы тұрмыстық қоғам қалдықтары.

1. Тайпа және метатайпалар. Көршілік қауым.

2. Отбасылық қауым және патронимия.

3. Қоғамдық тұрмыс өлшемі. Отбасы – неке өлшемі.

4. Қоғамдық сана түрлері. Алғашқы тұрмыстық қауымдық құрылыс қалдықтары ерте таптық қоғамның компоненті ретінде.
Алғашқы тұрмыстық қоғамның қалдықтарының таптық қоғамдардағы көрінісі. Тайпа және метатайпалық реликтілік сипаты. Қалдықтық патроноимиялық ұйымының ареалы. Қоғамдық сананың түрленуі. Отбасы және неке қатынастарының құқықтық, моральдық және дініи нормаларының қалыптасуына өткен дәуір сарқыншақтарының ықпалы.
6 тақырып. Алғашқы қауымдық қоғам тарихынан кесте-сызбалық және терминологиялық жүйесі.
Алғашқы қауымдық қоғам құрылысының негізгі сатыларында орын алған құбылыстар сипатын кесте-сызба түрімен қорытындылап беру. Әсіресе, хронологиялық-дәуірнамалық негізде тарихи-антропологиялық өзгерістер барысы, бастапқы және шаруашылық (салалық) материалдық артефактар топтамасы, тұрмыстық мәселелер және тарихи-саяси географиясы берілуі міндетті шарты болып табылады.
5. ОСӨЖ және СӨЖ бойынша әдістемелік нұсқау.




Тақырып атауы

Мақсаты мен мазмұны

Орындау мерзімі

Бақылау түрі

Жұмыс түрі

1.

Алғашқы қоғам тарихы пәнінің маңызы

Алғашқы қоғам жайлы толық ғылыми мағлұмат беру. Алғашқы қоғам тарихының негізгі теориялық мәселелерін қамту.

3 апта

Ауызша баяндау

№1 ОСӨЖ

СӨЖ


2.

Алғашқы қоғам тарихын кезеңдерге бөлу

Алғашқы қоғам тарихын дәуірлерге бөлуді игеру және оның ғылыми негіздемесін беру

3 апта

Конспект

№1

СӨЖ


3.

Алғашқы қоғам тарихының археологиялық деректері

Археологиялық деректердің басымдығын және оның А.Қ. Т-ын зерттеудегі маңызы

3 апта

Конспект

№2

ОСӨЖ


4.

А.Қ.Т. деректік түзілу жүйесі

Дерек көздері мен олардың жіктемелік негізін көрсету

3 апта

Ауызша баяндау

№2

СӨЖ


5.

А.Қ. туралы көне замандағы және орта ғасырлардағы түсініктер

Көне Египет, грек және рим заманындағы А.Қ. жайлы халықтық-философиялық ой қорытулар. Эмпирикалық дәстүрде түсіндіру сипаты.

4 апта

Ауызша баяндау

№3

ОСӨЖ


6.

Ч.Дарвин мен Ф.Энгельстің ғылыми еңбектеріне талдау жасау

А.Қ. жайлы жазылған еңбектердің мазмұнды сипатын беру. Тарихи талдау жасау.

4 апта

Конспект

№3

СӨЖ


7.

Қазба адамдар тарихы

Австралопитектен неоантропқа дейіңгі адамзат өкілінің даму мәселесін ретпен көрсету.

4 апта

Конспект

№4

ОСӨЖ


8.

Алғашқы адамдар табыны.

Алғашқы адамдар табынына тарихи сипаттама беру.

4 апта

Ауызша баяндау

№4

СӨЖ


9.

Гомининдер мен Гоминидтер ара-қатынасы

Дриопитектерден қазіргі келбеттес адамдар қауымы пайда болғанға дейіңгі кезеңге тарихи шолу.

5 апта

Конспект

№5

СӨЖ


10.

Алғашқы рулық қауымның пайда болуы

Рудың пайда болуына ықпал еткен факторларға талдау.

6 апта

Конспект

№5

ОСӨЖ


11.

Ру ұғымына тарихи анықтама беру мәселесі.

Рулық құрылысқа талдау жасау және соның негізінде анықтама беру

6 апта

Конспект

№6

СӨЖ


12.

Алғашқы адамдардың діни түсініктері

Бастапқы діни наным-сенім обьектілері туралы тарихи талдау жасау. Культтік негізі.

6 апта

Реферат

№7

СӨЖ


13.

Кейініректегі рулық қауымдағы егіншілер мен малшылар қауымы.

Өндіруші шаруашылыққа өту мәселесі. Егіншілер мен малшылар қауымының ерекшелігіне сипаттама жасау.

6 апта

Конспект

№6

ОСӨЖ


14.

Алғашқы «демографиялық төңкеріс» сипаты

Халықтық демографиялық даму үрдісінің себептері және оның орналасуындағы өзгерістер. Неке мен отбасындағы сапалық сатыларға өту мәселесі

7 апта

Конспект

№8

СӨЖ



15.

Кейініректегі рулық қауым мәдениетінің даму ерекшеліктері

Сапалық көрсеткіштеріне тиісті фактілер арқылы баяндап беру.

7 апта

Ауызша жауап

№9

СӨЖ


16.

Өндірістік қатынастар эволюциясы

Өндіруші шаруашылықтың дамуы. Жыртпалы егіншілікке көшу және малшылықтың өркендеуі.

9 апта

Конспект

№7

ОСӨЖ


17.

Этнолингвистика мәселесі

А.Қ.Т. ыдырау кезеңі. Лингвистикалық даму және этникалық бедер. Этноқұрылым. Этнолингвистикалық анықтамасын беру.

9 апта

Конспект

№10

СӨЖ


18.

Мемлекеттің п.б.

Институттандыру нышаны.

11 апта

Ауызша жауап

№11 СӨЖ

19.

Материалдық мәдениет белгілері

Материалдық мәдениет белгілерінің идеологиялық астарларын талдап көрсету.

12 апта

Конспект

№8

ОСӨЖ


20.

Жазу-сызудың қалыптасуы.

Жазба мәдениетінің көш бастаулары және бастапқы жазу-сызу үлгілері.

12 апта

Конспект

№12

СӨЖ


21.

Перифериялық ошақтарға сипаттама жасау.

Перифериялар құрылымы және оның таптық қоғаммен ара-қатынасы.

13 апта

Конспект

№9

ОСӨЖ


22.

Стиполитейлік қоғамның таптық қоғамдармен байланысы

Дәуірнамалық және хронологиялық тұрғыда түсіндіру

13 апта

Ауызша жауап

№13

СӨЖ


23.

Алғашқы тұрмыстық қауым қалдықтары.

Оның таптық қоғамдағы көріністік сипаттамасы.

14 апта

Конспект

№14

СӨЖ


24.

А.Қ.Т. терминалогиясы

Терминдерге қысқаша анықтама беру

15 апта

Конспект

№15 СӨЖ


6. Бақылау тапсырмалары.
1. Қоғамдық еңбек бөлінісі немен қатар жүргізілді?

а/ тонаушылық соғыстармен

б/ экономикалық айырбастармен

в/ қауымдық-рулық құрылыс қалд

ықтарымен

г/ әскери көсемдер билігінің нығаюымен

д/ ештеңемен де қабаттасқан жоқ
2. Алғашқы қоғам тарихын дәуірлеу қандай критерийлерге негізделген?

а/ жалпы өндірістің дамуына

б/ қоғам дамуының деңгейіне

в/ технологиялық

г/археологаялық

д/ геологиялык


3. Алғашқы қоғам тарихын археологиялық дәуірлерге бөлу жан-жақты ма?

а/ жан-жақты

6/ жан-жақты емес

в/ жан-жақты, бірақ дүние жүзі халықтарының бәріне бірдей емес

г/ аймақтық ерекшеліктеріне байланысты

д/ әр аймақта әртүрлі


4, Алғашқы қоғам тарихы қай кезеңді қамтиды?

а/ адам баласының хайуанаттар дуниесінен бөлініп шыққан кезеңді

б/ рулық кауымға дейінгі кезенді

в/ ерте темір дәуіріне дейінгі кезеңді

г/ өндіруші шаруашылық шыққанға дейінгі кезеңді

д/ таптық қоғам шыққанға дейінгі кезеңді


5. Алғашқы қоғам тарихы курсының мақсаты не?

а/ адам баласының қалыптасуын зерттеу

б/ адамзат қоғамының пайда болу жөне қалыптасу зандылықтарың зерттеу

в/ алғашқы адамдардың қоғамдық өндірісінің дамуын зерттеу

г/ адамзат қоғамының материалдық және рухани мәдниетінің дамуын зерттеу

д/ осы аталғандардың бірі


6. Адамзат баласы тарихын дәуірлеуде қандй кезеңдеу жолдары қолданылады:

а/ геологиялық

б/ археологиялық

в/ өндірісте жеткен жетістіктеріне қарай

г/ биологияық

д/ осы аталғандардың бәрі


7. Архантроптарға кімдер жатады?

а/ Синантпоптап мен неандерталецтер

б/ Питекантроптар

в/ Австралопитекгер мен гейдельберг адамы

г/Атлантроптар мен палеоантроптар

д/ Гейделъберг адамы жөне неоантроптар


8. Кайнезой эрасының негізгі кезеңдері:

а/палеолит, мезолит, неолит

б/палеоген, неоген, мезолит

в/ палеоген, неоген, ашропоген

г/плейстоцен, голоцен

д/ миндель, рисс, вюр


9. Адам баласының хайуанаттар дүниесінен бөлініп адам болып қалыптасу кезеңі?

а/голоцен

б/неолит

в/ патеоген

г/неоген

д/ антропогек


10. Адамзат баласы тарихын өндірісте жеткен жетістіктеріне қарай кезендеген кім?

а/ ЛукрецииКар

б/ Ч. Дарвин

в/ Л. Морган

г/ Ф. Энгеьс

д/ К. Маркс


11. Алғашқы қоғам дамуының палеолит дәуірінде шаруашылықтың қай формасы прогрессивті болды?

а/ терімшілк

б/ аңшылық

в/ егіншілік

г/ малшылық

д/ қолөнер кәсібі


12. Ф. Энгельс адамзат қоғамын өдірісте жеткен жетістіктеріне қарай кезеңдеу мәселесіне қай еңбегінде тоқталады?

а/ "Маймылдың адамға айналу процесікдегі еңбектің рөлі"

б/ " Табиғи сұрьшталудың негізінде түрлердің шығуы"

в/ "Көне қоғам"



г/ "Семьяның, жеке меншіктің және мемлекеттің шығуы"

д/ "адамның шығуы және жыныстық сұрьптау"


13.Алғашқы адамдар тобыры дәуірінде өмір сүрген гоминидтер:

а/неоантроптар

б/ архантроптар мен неоантроитар

в/ палеоантроптар мен неоантроптар

г/ хомо сапиенс

д/ архантроптар мен палеоантроптар


14. Алғашқы адамдар тобырының археолшогиялық мөлшерлі уақыты:

з/ палсолит, нсолит

б/ падсолит, мсзолит

в/ жоғарғы палеолит

г/ мезолит

д/ төменгі жене жартылай орта палеолит


15. Апоплитейлік қоғам дегеніміз не?

а/ жер бетіңдегі цивилизациялық қоғам пайда болмай тұрған кездегі қоғам

б/ цивилизациясымен қатар өмір сүріп келген және өмір сүріп отырған алғашқы қоғам дәуірі

в/неоантроптар дәуіріндегі қоғам

г/ хомо сапиенс кезеңі

д/варварлық кезең


16. Палеоантроптарға аталынған гоминидтердің қайсысы жатады?

а/ австролопитек

б/ гейдельберг адамы

в/ питекантроп

г/неаңдерталец

д/синантроп


17.Алғашқы қауымдық құрылыстың ыдырау дәуірінде қандай этникалық қауымдастық қалыптасты?

а/ тайпа


б/ ру

в/ тайпалық одақтық және халық топтары

г/ ұлт

д/ ру


д/көпшілік қауым
18.Таптардың тууының негізгі факторы

а/ металды игеру

б/қоғамдық еңбек бөлінісі

в/ еңбектің жекеше сипат алуы

г/ өндірістік қатынастардьщ дамуы

д/ осы аталғандардың бәрі


19. Ф. Энгельс атаған ең тұңғыш қоғамдық еңбек бөлінісі.

Басқа тайпалардың ішінен:

а/ аңшылықтың бөлініп шығуы

б/ балықшылардьщ бөлініп шығуы

в/ малшылардың бөлініп шығуы

г/ қолөнершілердің бөлініп шығуы

д/егіншілердің бөлініп шығуы


20. Адам еңбегінің тұңғыш рет қажетті және қосымша өнімге бөлінуі қай кезеңге

жатады?

а/ кейінгі палеолит

б/ мезолит

в/ неолит

г/ рулық құрылыстың тууы кезеңінде

д/ алғашқы қауымдық құрылыстың ыдырау дәуірінде


21. Отарлы (отгонный) мал шаруашылығының пайда болған уақыты:

а/палеолит

б/ мезолит

в/қола дәуірі

г/ неолит

д/теір дәуірі



22. Алғашқы металл бұйымдардың пайда болған кезеңі?

а/ палеолит

б/мезолит

в/ неолит

г/қола ғасыры

д/темір ғасыры


23. Мал шаруашылығы қай кезенде пайда болды?

а/ кейінгі палеолит

б/ мезолит

в/ неолит

г/ қола ғасыры

д/ темір ғасыры


24. Алғашқы еңбек бөлінісі қай кезеңге жатады?

а/ кейінгі полеолит

б/мезолит

в/ неолит

г/ қола ғасыры

д/ темір ғасыры


25. Алғашқы қауымдық құрылыстың ыдырау дәуірінде ең алдымен не пайда

болды?

а/ әлеуметтік теңсіздік

б/ мүліктік теңсіздік

в/ қоныстық теңсіздік

г/ жыныстық теңсіздік ,

д/ еңбек бөлінісі


26. Алғашқы қауымдық құрылыс кезінде құлдар еңбегі қайда пайдаланылды?

а/ үй шаруашылығында

б/ өндірісте

в/ соғыста



г/ егіншілікте

д/ малшылық кәсіпте


27. Қанаудың ежелгі мынандай формалары өндіріс тәсілінің түріне ұласты:

а/ төлем беру

б/ езгіге түсу

в/ құлдық

г/ жалдамалы еңбек

д/ ақылы еңбек


28. Ерте рулық қауым қашан пайда болды?

а/ ежелгі палеолитте

б/ кейінгі палеолитте

в/ мезолитте

г/қола дәуіріндс

д/ темір дәуірінде


29. Мүлік теңсіздігінің пайда болған уақыты:

а/ палеолит

б/ мезолит

в/ неолит

г/ қола ғасыры

д/ темір ғасыры



30. Патриархалды ру қай дәуірде пайда болды?

а/ палеолит

б/ мезолит

в/ неолит

г/ қола дәуірі

д/ темір дәуірі


31. Алғашқы қауымның ыдырау кезеңіндегі еркектер мен әйелдердің коғамдық

жағдайының өзгеруі немен байланысты болды?

а/ ерлердің үстемдігінің күшеюі

б/ ер адамдардың рөлінің артуы

в/ әкелік жағынан бір жерге топтаса орналасу

г/ металдардың өңдіріске енуі

д/ қоғамдық еңбек бөліністерінің тууы


32. Ру меншігінің одан әрі бөлшектенуінің тереңдей түсу себебі неде?

а/ жеке еңбектің басым болуы

б/ семьялардың жеке меншікке ие болуға ұмтылуы

в/ жеке семьялар арасындағы өзара келіспеушілік

г/ айырбастың тууы

д/ жерге жеке меншіктің болуы

д/ жерге жеке меншіктің болуы


: ebook -> umkd
umkd -> «Орта ғасырдағы Азия және Африка тарихы»
umkd -> ПӘннің ОҚУ – Әдістемелік кешені «Орта ғасырдағы Азия және Африка тарихы»
umkd -> Азақстан республикасының білім және ғЫЛ
umkd -> ПӘндердің ОҚУ-Әдістемелік кешені
umkd -> Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі
umkd -> Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі
umkd -> 123 -беттің сі казақстан республикасы білім және ғылым министрлігі
umkd -> ПӘндердің ОҚУ-Әдістемелік кешені
umkd -> Экотоксикология» пәнінің оқу-әдістемелік кешені №1 басылым 050608-«Экология» мамандығына арналған
umkd -> Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі


1   2   3


©stom.tilimen.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет