Сабақтың тақырыбы : Тұрақтандырушы сұрыптау. Гендер дрейфі. Популяциялық толқындар. Оқшаулану



Дата02.07.2017
өлшемі28.29 Kb.
түріСабақ
Биология 9« А» сынып

19.02.15



Сабақтың тақырыбы: Тұрақтандырушы сұрыптау. Гендер дрейфі. Популяциялық толқындар. Оқшаулану.
Сабақтың мақсаты: Тұрақтандырушы сұрыптау. Гендер дрейфі. Популяциялық толқындар. Оқшаулану. тақырыбын оқушыларға түсіндіру.

Білімділік: Тұрақтандырушы сұрыптау. Гендер дрейфі. Популяциялық толқындар. Оқшаулану туралы тақырыпты оқушыларға түсіндіріп, білімділігін қалыптастыру.

Дамытушылық: Оқушылардың білімін дамытып, одан әрі жетілдіру.
Тәрбиелік: Өзін қоршаған ортаға қызығушылықпен қарап, мейірімділікке тәрбиелеу.

Сабақтың барысы:
I. Ұйымдастыру кезеңі.
II. Үй тапсырмасын тексеру:

Биологиялық диктант

  1. Тіршілік пайда болғаннан бері.................... үздіксіз жүріп келеді.

  2. Сұрыпталу кезінде организмге пайдалысы қалып, ..................жойылады.

  3. Табиғи сұрыпталуға ..................... ешқандай қатысы жоқ.

  4. Ортаға жақсы бейімделгендері қалады, бейімделе алмағандары................. жояды.

  5. Қоршаған орта мен популяцияда ........................... сақталады.

  6. ................................ пайда болады.

2 - оқушыдан сабақ сұрау.

III. Жаңа сабақ

Бір түрдің популяцияларында мутантты гендердің жиілігі біркелкі болмайды. Жалпы алғанда муттантты белгілерінің кездесу жиілігі бірдей екі популяцияға кездестіру мүмкін емес. Өйткені олар түр аймағының түрлі үлескілерінде тіршілік етеді, яғни қоршаған орта жағдайлары біркелкі емес. Популяциялардағы гендердің жиілігінің арнайы бағытта өзгеруі табиғи сұрыптау арқылы іске асырылады. Кішігірім популяцияларда гендер жиілігінің бағытталмаған, кездейсоқ өзгерістерін гендер дрейфі деп атайды. Гендер дрейфі құрылысын алғаш белгілі ғалым – генетиктері шетелдік ғалымдар С. Райт пен Р. Фишер ашқан. С. Райт тәжірибе жүзінде кішігірім популяцияларда мутантты аллельді гендердің тез өзгеретіндігін және бұл жағдай кездесоқ байқалатынын дәлелдеген.

Популяциялық толқындар – бұл табиғи себептерге байланысты популяциялардың сан мөлшерінің бірде артып, бірде кеміп, тербеліс тәрізді ауытқуы болып табылады. Бұл құбылысты алға орыс ғалымы С. С. Четвериков байқап, оны популяциялық толқындар деп атаған.

Оқшаулану – түрлі табиғи кезеңдерге байланысты бір түр дараларының еркін шағылысуы мүмкін болмайтын эволюцицялық фактор. Оқшаулануға байланысты популяциялар арасында тұқым қуалау алмасу тоқтап, нәтижесінде популяциялар арасында тұқым генетикалық айырмашылық жоғарылап гендер жиынтығы басқаша болып өзгереді. Оқшаулануға себеп болған кедергілердің сипатына байланысты геогафиялық және биологиялық болып екіге бөлінеді.

Географиялық оқшаулану – түр аймағында тау, өзен, көл, шөл сияқты кедергілердің тізілуіне байланысты немесе даралар тобының түр аймағынан шығып басқа жерлерге қоныс аударуы себепті жүреді.

Биологиялық оқшаулану – еркін шағылысу және ұрықтану процестері мүмкін емес жағдайларға байланысты болады. Оның бірнеше себептері бар.


  1. Генетикалық;

  2. Экологиялық;

  3. Анотомиялық-физиологиялық;

  4. Этологиялық;

Биологиялық оқшауланудың қалыптасуы көпшілік жағдайда географиялық оқшаулануға байланысты болады.

IV. Қорытынды:



  1. Биологиялық оқшаулану дегеніміз не?

  2. Гендер дрейфі дегеніміз не?

  3. Популяциялық толқындар дегеніміз не?

  4. Тұрақтандырушы сұрыптауды қалай түсінесіңдер?

  5. Биологиялық оқшаулану нешеге бөлінеді?

  6. Географиялық оқшаулану дегеніміз?



V. Үйге тапсырма:&43 Тұрақтандырушы сұрыптау. Гендер дрейфі. Популяциялық толқындар. Оқшаулану оқу.
VI. Бағалау.

Каталог: uploads -> doc -> 1058
doc -> Сабақтың тақырыбы Ішкі, сыртқы және аралас бездер Жалпы мақсаттары
doc -> Сабақ жоспары Мұғалім: Сабыргалиева Гулсім Сәлімқызы Сынып: 8 " а "
doc -> 1. Хлоропластары көп ұлпа a фотосинтездеуші ұлпа
doc -> ДСҰ- ның Саудадағы техникалық кедергілер жөніндегі комитеті 2015 жылдың 1-30 қараша аралығында жарияланған хабарламалар тізімі
1058 -> Күтілетін нәтиже
1058 -> Жасөспірім және зиянды әдеттер Рахимбаева Жұлдыз Сархытхановна
1058 -> Сабақ 7 класс. Орта ғасырлардағы Қазақстан тарихы Қазақ хандығының 550 жылдық мерейтойы 7 сынып Күні : Сабақ: Орта ғас. Қазақстан тарихы
1058 -> БАҒдарламасы «аспан сыры-жер және ғарыш»


Достарыңызбен бөлісу:


©stom.tilimen.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет