Сабақ типологиясын зерттеп игерту. Оларға әдістемелік көмек көрсету арқылы педагогтардің кәсіби құзыреттіліктерін дамыту



Дата21.04.2018
өлшемі445 b.
түріСабақ



Жас мамандарды педагогикалық жаңашылдыққа үйрету. Сабақ типологиясын зерттеп игерту.Оларға

  • Жас мамандарды педагогикалық жаңашылдыққа үйрету. Сабақ типологиясын зерттеп игерту.Оларға

  • әдістемелік көмек көрсету арқылы педагогтардің кәсіби құзыреттіліктерін дамыту.



Сабақ логикалық аяқталған, толық, шектеулі бағандармен негізделіп қамтылған оқу-тәрбие үрдісі. Оның құрамында күрделі тығыз байланыста оқу процесінің негізгі элементтері қамтылған: мақсат, міндет, мазмұны, әдісі, тәсілі, түрі, оқушы мен оқу арасындағы іс-әрекеттің байланысы.

  • Сабақ – логикалық аяқталған, толық, шектеулі бағандармен негізделіп қамтылған оқу-тәрбие үрдісі. Оның құрамында күрделі тығыз байланыста оқу процесінің негізгі элементтері қамтылған: мақсат, міндет, мазмұны, әдісі, тәсілі, түрі, оқушы мен оқу арасындағы іс-әрекеттің байланысы.

  • Сабақ өз алдына оқытушының шеберлігінің айқын көрінісі болғанымен , бір жағынан оқытудың психолого – педагогикалық заңдылықтарына, екінші жағынан білім беру стандартының қоятын талаптарына негізделген.



Дидактикалық талаптар: сабақтың ұқыпты, айқын, дұрыс ұйымдастырылуы, оқушылар алдындағы тақырыптың дұрыс таңдап алынуы, білімдік және тәрбиелік мақсаттармен қатар сабақтың нақты тапсырмаларын ұтымды жүргізіп пайдалануына әсер етеді. Бұл талаптар сабақ жоспары мен тақырыптық жоспардың жақсы жасалуына байланысты. Сабақ жоспарында сабақтың тақырыбы, мазмұнының қысқаша жоспары, білімдік және тәрбиелік мақсаты мен тапсырмалар, құрал-жабдықтар, көрнекіліктер, сабақтың құрамының кезеңдік түрлері, оқыту әдістері мен дидактикалық әдіс-тәсілдердің түрлері жазылады.

  • Дидактикалық талаптар: сабақтың ұқыпты, айқын, дұрыс ұйымдастырылуы, оқушылар алдындағы тақырыптың дұрыс таңдап алынуы, білімдік және тәрбиелік мақсаттармен қатар сабақтың нақты тапсырмаларын ұтымды жүргізіп пайдалануына әсер етеді. Бұл талаптар сабақ жоспары мен тақырыптық жоспардың жақсы жасалуына байланысты. Сабақ жоспарында сабақтың тақырыбы, мазмұнының қысқаша жоспары, білімдік және тәрбиелік мақсаты мен тапсырмалар, құрал-жабдықтар, көрнекіліктер, сабақтың құрамының кезеңдік түрлері, оқыту әдістері мен дидактикалық әдіс-тәсілдердің түрлері жазылады.



Технологиялық талаптар: Оқытушы өзі сабақ беретін топтағы оқушылардың ойлау қабілетін, есте сақтауын, айтып жеткізуін, сабаққа ынта, көңіл қоюын, ерік-жігерін, т.б. психологиялық  жағдайы сабақ үрдісіне ерекше әсерін тигізеді.

  • Технологиялық талаптар: Оқытушы өзі сабақ беретін топтағы оқушылардың ойлау қабілетін, есте сақтауын, айтып жеткізуін, сабаққа ынта, көңіл қоюын, ерік-жігерін, т.б. психологиялық  жағдайы сабақ үрдісіне ерекше әсерін тигізеді.

  • Оқытушының көңіл-күйі, жинақтылығы, жүріс-тұрысы оқушыларға беріліп, оқу еңбегінің дұрыс немесе бұрыс болуына тікелей әсер етеді. Сондықтан оқытушы өз бойындағы әр түрлі психикалық, эмоциялық көңіл-күйлеріне ерік бермей өзін тежеп ұстауы қажет. Оқушылардың жеке басын танып, зерттеу арқылы сабақ үстінде оларды мадақтап, қолдап, көмек беріп және сол сияқты сабаққа үнемі қатысып отыруын ескеруі оқытушының назарынан тыс қалмауы қажет.



Гигиеналық талаптар: Дәрісхананың гигиеналық талаптар ының сақталуы, қалыпты температура мен жарықтың мол болып түсуі- балалар денсаулығының кепілі. Оқытушы оқушыларға шектен тыс физикалық немесе миға, жүйкеге салмақ салатындай ауыр тапсырмаларды бермеуі керек. Ақыл-ойдың  тежелуі мен зорығуы сабақтың бір сарында болуына әкеп соқтырады. Ақпаратты қабылдауды өмірлік тәжірибемен ұштастырмау дұрыс емес. Ең бастысы, дененің әр түрлі сезім мүшелері бірдей жұмыс істеуін қатаң ескеру қажет. Мұндай үзіліс оқушының демалып, әр түрлі органдарының қалыпқа келуіне әсер етеді.

  • Гигиеналық талаптар: Дәрісхананың гигиеналық талаптар ының сақталуы, қалыпты температура мен жарықтың мол болып түсуі- балалар денсаулығының кепілі. Оқытушы оқушыларға шектен тыс физикалық немесе миға, жүйкеге салмақ салатындай ауыр тапсырмаларды бермеуі керек. Ақыл-ойдың  тежелуі мен зорығуы сабақтың бір сарында болуына әкеп соқтырады. Ақпаратты қабылдауды өмірлік тәжірибемен ұштастырмау дұрыс емес. Ең бастысы, дененің әр түрлі сезім мүшелері бірдей жұмыс істеуін қатаң ескеру қажет. Мұндай үзіліс оқушының демалып, әр түрлі органдарының қалыпқа келуіне әсер етеді.





1. Ұйымдастырушылық- сабақ бойы топты ұйымдастыру,  оқушылардың

  • 1. Ұйымдастырушылық- сабақ бойы топты ұйымдастыру,  оқушылардың

  • сабаққа дайындығы, тәртіп.

  • 2. Мақсаттылық- оқушылар алдына сабақ мақсаты мен оның жеке

  • кезеңдерінің мақсатын қою.

  • 3. Ынталандырушылық – оқылатын оқу материалының берілген тақырып

  • бойынша да, жалпы курс бойынша да маңыздылығын анықтау.

  • 4. Коммуникативтілік –оқытушының топпен қарым-қатынас деңгейі.

  • 5. Мазмұндық – оқылатын, бекітілетін, қайталанатын, өзіндік жұмыстар және

  • т.с.с. материалдарды  таңдау.

  • 6. Технологиялық – сабақ типіне, берілген тақырыпқа, берілген топта

  • арнап тиімді оқыту түрін, әдісі мен тәсілдерін таңдау.

  • 7. Бақылау – бағалаушылық – сабақтағы оқушы іс-әрекетін бағалауда оны

  • белсенділікке ынталандыру, танымдық қызығушылығын

  • дамыту үшін пайдалану, қолдану.

  • 8. Аналитикалық (талдау) – сабақты қорытындылау, сабақтағы оқушылар іс-

  • әрекетін талдау, сабақты ұйымдастыру бойынша өз әрекетінің

  • нәтижесін талдау.



Сабаққа дайындық барысындағы оқытушы әрекетінің алгоритмі    Топ оқушыларының ерекшелігін есепке алу

  • Сабаққа дайындық барысындағы оқытушы әрекетінің алгоритмі    Топ оқушыларының ерекшелігін есепке алу

  • Топ деңгейі.Оқушылардың пәнге қызығушылығы.Топтың жұмыс қарқыны. Білім, білік, дағдының қалыптасуы, әр түрлі жұмыс әрекетіне қарым-қатынас, оқу жұмысының әр түріне, сонымен қатар дәстүрден тыс жұмыс түрлеріне қатысы, оқушылардың жалпы тәртібі

  • 2. Жеке ерекшеліктерді есепке алу:

  • жүйке жүйесінің типі, тіл табысушылығы, көңіл- күйінің өзгеруі, эмоционалдығы, оқушылардың жаңа материалды қабылдауына басшылық жасауы, көңіл- күйдің төмендеуін жеңе білуі; өз білімі мен біліктілігіне сенімділігі,.  

  • 3. Сабақты жақсы өткізуге мүмкіндік беретін ережелерді сақтау.

  • 1) Сабақтың тақырыптағы, тақырыптың жылдық курстағы орнын анықтау, сабақтың жалпы міндеттерін бөлу;

  • 2) Сабақ тақырыбынақатысты үш түрлі:ғылыми, ғылыми-көпшілік, әдістемелік кітаптарды таңдап алу, олардың мазмұнымен танысу;

  • 3) Оқу бағдарламасын қарап шығу, түсіндірме хатты қайта оқу,  берілген тақырып бойынша стандарт талаптарын

  • оқып шығу, сабаққа байланысты мұғалімнен не талап ететінін анықтау;

  • 4) Оқулық материалын еске түсіру, тірек білім, білік, дағдыны бөліп алу;

  • 5) Сабақ міндеттерін нақтылау, басты міндетті бөліп алу, оны оқушыларға түсінікті, олар қабылдай алатындай етіп тұжырымдап жоспарға жазу;

  • 6) Сабақта оқушы нені түсінуі керек, нені есте сақтау керек, нені біліп, сабақтан нені үйренуі керектігін анықтау;

  • 7) Оқушыларға қандай оқу материалын, қандай көлемде, қандай мөлшерде баяндау керектігін, жетекші идеяларды дәлелдейтін қандай қызықты деректерді келтіруге болатынын анықтау;

  • 8) Сабақ міндеттеріне сәйкес сабақ мазмұнын жіктеп алу, жаңа білім, білік, дағдыны қалыптастыратын, жаңа материалды игертетін тиімді тәсілдерді таңдап алу;

  • 9) Оқушылардың дәптерлері мен тақтада не және қалай жазылатынын ойластыру;

  • 10) Сабақты тұтас құбылыс ретінде қарастыра отырып, көзделген сабақ барысын сабақ жоспарына жазу.

  •  



1. Бөлім немесе тақырып бойынша сабақтар жүйесін жасау, құрастыру;

  • 1. Бөлім немесе тақырып бойынша сабақтар жүйесін жасау, құрастыру;

  • 2. Бағдарлама негізінде, әдістемелік құралдар, оқулық және қосымша әдебиеттер бойынша сабақтың үш мақсатын анықтау;

  • 3. Сабақтағы оқу материалының тиімді мазмұнын анықтау, оны бірқатар тірек бөлімге бөлу, дидактикалық өңдеу;

  • 4. Сабақта оқушы түсініп, есте сақтауы тиіс негізгі материалды бөліп алу;

  • 5. Сабақтың оқу міндеттерін тұжырымдау;

  • 6. Сабақ құрылымын жасау, оның типін, тиімді әдістер мен тәсілдерін анықтау;

  • 7. Пәнаралық байланыс пен сабақта оны пайдалану әдістерін анықтау;

  • 8. Сабақтың барлық кезеңдеріндегі, әсіресе стандартты емес жағдайларындағы оқушы мен оқытушының барлық іс-әрекетін жоспарлау;

  • 9. Сабақтың дидактикалық құралдарын таңдау;

  • 10. Техникалық оқу құралдары мен құрал-жабдықтарды тексеру;

  • 11. Оқытушының тақтаға сызып, жазатындары мен оқушылардың тақтада немесе дәптерлерінде орындайтын ұқсас жұмыстарын жоспарлау;

  • 12. Сабақтағы оқушылардың өзіндік жұмысының түрі мен тиімді көлемін анықтау;

  • 13. Үйде және топта алған білімді бекіту, білімді жинақтау және жүйелеу түрі мен әдісін таңдау;

  • 14. Білім, білік, дағдысы олардың қалыптасу деңгейіне сәйкес әдістермен тексерілетін оқушылардың тізімін жасау, үй тапсырмасының түрі мен көлемін анықтау;

  • 15. Сабақты қорытындылау түрін ойластыру;

  •  



Аралас сабақ

  • Аралас сабақ

  • Үй тапсырмасы бойынша нұсқаулық және тәжірибеде оларды қолдану, жаңа сабақты бірінші бекіту, жаңа материалды баяндау,үй тапсырмасының орындалуы және ертерек оқылған материалдармен білімдерін тексеру,ұйымдастыру бөлімі: өзіне келесі элементтерді қосу, күрделі құрылымдағы сабақтар осы үлгіде болады.

  • Оқушыларды жаңа материалды қабылдауға дайындау,үй тапсырмаларының орындалуын;оқушылардың дағдыларын және іскерлігін; өткен материалдармен білім деңгейін сұрау жолымен бағалау және әшкереленген білім нәтижесін тексеру. Тексеруде және білім бағасына қабылданады:

  •   Жеке ауызша жауап алу;

  • карточкамен жауап алу;

  • жазбаша жауап алу;

  • тақтада жауап алу;

  •   басқа да жауап алу жолдары және тапсырма шешімі



  • Пәнді бөлу немесе осындай сабақ түрі тақырыпты оқығаннан кейін өткізіледі.

  • Оның белгілері болып табылады:

  • - тапсырманың берілуі және проблема құрылымы;

  • - жұмыс қорытындысының бағасы және жауап қорытындысы ;

  • - қорытынды өткізу;қатені түзету;

  • - үй тапсырмасының нұсқаулық бойынша орындалуы



Сабақтың осы түріне кіргізіледі:

  • Сабақтың осы түріне кіргізіледі:

  • - Ұйымдастыру бөлім;

  • - білім мақсатын түсіндіру және анықтау;

  • - алдыда оқылған материалдармен байланысты айқындау;

  • - орындалған жұмыс бойынша нұсқаулық;

  • - оқушылардың өздік жұмысы;

  • - оның қорытынды бағасы;

  • - үй тапсырмасы бойынша нұсқаулық.

  • Оқушының өздік жұмысы- сабақты оқытуда негізгі әдіс. Сабақта білімділік,іскерлік және дағды пайдалану пән бөлімі немесе тақырыпты оқып білудің аяқталуында қолданылады. Бұл өткен білім бойынша тәжірибелік дағды және теориялық материал біліміне ереже сияқты тексеру өткізілмейді.



- ұйымдастыру бөлім;

  • - ұйымдастыру бөлім;

  • - сабақ мақсатына түсінік және анықтама;

  • - оқушы білімін жаңғырту;

  • - алдыңғы жұмыстың мазмұнымен байланысты;

  • - оның орындалуы туралы нұсқаулық және тапсырма мазмұнын хабарлау;

  • - оқушыға оқытушылардың жетекшілігімен өзіндік жұмыс;

  • - орындалған жұмысқа баға және жинақтау;

  • - үй тапсырмасының орындалуы бойынша нұсқаулық.

  • Еңбек, оқушылардың өздік жұмысы осындай сабақта оқытудың негізгі әдісі болып табылады. Оқушы тапсырма шешеді,есептеулерді орындайды, басқа материалдармен және кітаппен өзі жұмыс істейді.



Оқушылардың көтерілуін, жетістігін ескере отырып іс-жүзінде орындалған мен жоспарланғанды салыстыру арқылы өз іс-әрекетінің соңғы нәтижесін бағалау мақсатында жүргізілген мақсаттың мазмұны мен міндеттеріне шын жүректен ой -тұрғысында жүйелеп орналастыру болып табылады.

  • Оқушылардың көтерілуін, жетістігін ескере отырып іс-жүзінде орындалған мен жоспарланғанды салыстыру арқылы өз іс-әрекетінің соңғы нәтижесін бағалау мақсатында жүргізілген мақсаттың мазмұны мен міндеттеріне шын жүректен ой -тұрғысында жүйелеп орналастыру болып табылады.



  • 1. Қандай талаптар басшылыққа алынды?

  • 2. Тақырыптағы сабақтардың өзара байланысы қалай есепке алынды?

  • 3. Оқушылардың ерекшелігі: нашар және жақсы оқитын оқушылар ерекшелігі қалай есепке алынды?

  • 4. Сабақтың үш мақсаты қалай анықталды?

  • 5. Оқушылардың іс-әрекеті қалай жоспарланды?

  • 6. Сабақтағы оқу материалы дұрыс таңдалды ма?

  • 7. Оқытушы мен оқушылардың әдіс-тәсілдері өзін ақтады ма, егер жоқ болса, неге?

  • 8. Қолданылған техникалық оқу құралдары мен көрнекіліктер өзін ақтады ма, егер жоқ болса, неге?

  • 9. Оқушылардың танымдық қабілетінің дамуына не ықпал етті?

  • 10. Оқушылардың өзіндік жұмыстарының педагогикалық құндылығы неде?

  • 11. Сабақ оқушылардың дүниетанымын қалыптастыруға, олардың тәрбиесі мен адамгершілік қасиеттерінің дамуына, жігері, мінез-құлқы мен жеке мәдениетіне қалай әсер етті?

  • 12. Сабақ барысы: не көзделіп, қалай өтті?

  • 13. Сабақ кезінде топта, жекелеген оқушыларда қандай қиындықтар туындады? Олардың пайда болу себептері мен шешу жолдары.

  • 14. Сабақ мақсаты мен міндеттеріне жетті ме, қандай көрсеткіштер бойынша ол анықталды, егер сабақ өз мақсатына жетпесе, не кедергі болды?

  • 15. Сабақ нәтижелілігін бағалау.

  • 16. Оқытушының өзін бағалауы.

  • 17. Сабақты жетілдіру жолдары.



  • Ұйымдастыру бөлiмi

  • Үй тапсырмасын тексеру

  • Жаңа сабақты меңгеру алдындағы бiлiм мен бiлiгiн тексеру

  • Оқушылар алдында сабақ мақсатын қою

  • Жаңа ақпаратты қабылдау мен тұжырымдауды ұйымдастыру

  • Түсiнiктi алғаш тексеру

  • Ақпаратты қайта айту және оның қолданылатын жаттығулары арқылы iс-әрекеттің түрлерiн меңгертудi ұйымдастыру

  • Алдында алған бiлiм мен бiлiкке сәйкес бiлiмнiң шығармашылыј түрде қолданылуы мен меңгерiлуiн проблемалық  тақырыптарды шешу арқылы ұйымдастыру

  • Сабақта алғанды меңгеру және оны алдында алған бiлiм жүйесiне қосу

  • Оқушы мен мұғалiмнiң оқу әрекетiнiң нәтижесiн бақылау.

  • Келесi сабаққа үй тапсырмасын беру

  • Сабақты қорытындылау

  •  

  •  

  •  



Сабақ талдау типтері:

  • Сабақ талдау типтері:

  • 1. – толық - оқытушы іс-әрекетінің стилін анықтау мен іс тәжірибесін, оқу – тәрбие үрдісін сапалы ұйымдастыруды бақылау мақсатынды жүзеге асырылады.

  • 2. – қысқа - жалпы сапасын бағалау мақсатында және негізгі дидактикалық категорияларды айқындайды;

  • 3. – кешенді – сабақты ұйымдастыру формасы, әдісі, мазмұны, мақсаты арасындағы байланыс пен бірлінін жан – жақты қарастыруды болжайды. Көп жағдайда бір тақытыпқа байланысты бірнеше сабақтарды талдауда және жас мамандарды оқытуда қолданылады.

  • Талдаудың әр қайсының бірнеше түрлері бар: дидактикалық, психологиялық, тәрбиелік, методологиялық, ұйымдастырушылық.

  • Педагогикалық талдаудың мақсаттары әр түрлі болуы мүмкін, осыған сүйене тырып сабақтың бір аспектісіне (жалпы педагогикалық, психологиялық т.б.) сәйкес келетін жекеленген талдау жүзеге асырылады.

  •  



танымдылық, тәрбиелік және дамытушылық мақсатты қою мен шешу;

  • танымдылық, тәрбиелік және дамытушылық мақсатты қою мен шешу;

  • • оқу үрдісінің қолайлығы (оқушының жеке дара мүмкіндіктері мен қабілетін ескере отырып оқытудың барлық кезеңдерінде ең қолайлы нұсқасын таңдау);

  • • оқушылардың танымдылық қызығушылықтарын қалыптастыру мен ынталандыру;

  • • оқытудың ынталандыру әдістері мен тәсілдерін қолдану;

  • • оқушылардың өзіндік іс - әрекетін ұйымдастыру;

  • • жалпы және арнаулы білім, білік, дағды тұтастығын қалыптастыру;

  • • қарама – қарсы байланыстың шапшаңдығын ұйымдастыру;

  • • оқушы мен оқытушының қарым – қатынасының ынтымақтастығын қалыптастыру, жағымды психологиялық қолайлы ахуалды қамтамасыз ету



  •  Кез келген анықтама құрылымы мына бөлімдерден тұрады:

  • 1. Анықтама тақырыбы (не тексерілді?)

  • 2. Тексеру мақсаты (не үшін тексерілді?)

  • 3. Тексеру мерзімі (қашан тексерілді? Тексеру жүргізілген күндер нақты көрсетіледі)

  • 4. Тексерушілер көрген «сурет», фактілердің көрсетілуі (не анықталды? Оның себебі неде?)

  • 5. Ұсыныстар, іс-әрекет бағдарламасы мен оған қатысушылар (не істеу керек?)

  •          Анықтама жазылып біткен соң, тексерілген кісілер онымен таныстырылады, қажет болған жағдайда тиісті өзгертулер де енгізілді.



  •  Шығармашылық есепте оқытушының төмендегі жұмыс түрлері қамтылады:

  • Тәжірибе тақырыбы. Оқытушының өзекті мәселесі.Оқытушының әдістемелік зертханасы. Шығармашылық жұмыстың түрі, формасы, әдістері мен жолдары. Оқушылардың білім деңгейі, қабілеті, тәрбиелілік деңгей Енгізілген жаңалықтардың тиімділігі

  • А. Сабақ жоспарлары.

  • Ә. Сыныптан тыс жұмыстары.

  • Б. Көрінекіліктер, дидактикалық материалдар..

  • В. Оқушылардың жұмыстары.

  • Г. Баспа материалдары.



Сізге бүгін не қиын болып көрінді ?

  • Сізге бүгін не қиын болып көрінді ?

  • Сіз үшін бүгінгі оқып үйренгеннен ең бастысы не?

  • Қандай жаңа ойлар, сезімдер сізде пайда болды?

  • Оқып үйренген материалдардан,Сіз өзіңізге қандай пайдалы жақтарын алдыңыз?

  • Не жайында толығырақ әңгімелескіңіз келеді?

  • Өзіңіздің сәтті жауаптарыңызға қанағаттану, қуанышты сәттер болды ма?

  • Сіз өзіңіздің жетістігіңізді байқадыңыз ба?





Каталог: wp-content -> uploads -> lessons
lessons -> Тело большинства моллюсков покрыто раковиной, образованной в результате накопления извести в поверхностных слоях кутикулы
lessons -> Сабақтың тақырыбы: Лейкоциттер, олардың құрылысы мен қызметі. Сабақтың мақсаты
lessons -> 1 тақырып: Молекулалық биология пәніне кіріспе «Молекулалық биология»
lessons -> Ақуыздар. Ақуыздардың қызметтері. Ақуыздардың аминқышқылдық құрылымы
lessons -> Сабақтың тақырыбы: Қанайналым мүшелері. Жүрек
lessons -> Оқушылардың витаминдер туралы білімін толықтыру, дамыту. Оқушылардың витаминдер туралы білімін толықтыру, дамыту
lessons -> Сабақтың мақсаты Танымдық: Көз қызметі, оның бұзылуы, көз гигиенасы туралы оқушыларға түсінік беру
lessons -> Сабақтың тақырыбы: Қазақтың ұлттық тағамдары. Сабақтың мақсаты
lessons -> Сабақтың тақырыбы: Жасушадағы зат және энергия алмасу. Атф синтезі
lessons -> Тақырыбы: Мінез-адам көрсеткіші Сыныбы: 5 сынып Мақсаты


Достарыңызбен бөлісу:


©stom.tilimen.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет