Сабақ: №60. Пәні: Биология Мектеп: Күнi: 25. 04. 2017 ж. 26. 04. 2017ж



жүктеу 79.22 Kb.
Дата05.07.2017
өлшемі79.22 Kb.
түріСабақ
Бекітемін

___________




САБАҚ: №60.

Пәні: Биология

Мектеп:

Күнi: 25.04.2017 ж.

26.04.2017ж.

Мұғалiмнiң есiмi:

СЫНЫП: 6 «Б», «В»


Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Қалпақшалы саңырауқұлақ

Сабақ негiзделген оқу мақсаты (мақсаттары)

Білімділік: 1. Оқушылардың саңырауқұлақтар дүниесі 
бойынша алған білімдерін саралай отырып, қалпақшалы саңырауқұлақтардың пайдасы мен зиянын түсіндіру
Дамытушылық: 2. Оқушылардың тірі табиғат туралы алған 
білімдерін одан әрі дамыту. Оқушылардың сабаққа деген 
белсенділігін арттыру, кітап оқуға деген қызығушылығын 
арттыру, білімді нақтылау және қисынды ойлауын дамыту. 
Тәрбиелік: 3. Оқушыларды өз бетінше ізденуге, шығармашылықтарын 
дамытуға, еңбектенуге, табиғатты аялауға, өзара білімдерін тексеріп 
бағалауға, адамгершілікпен ұжымдық қарым-қатынас 
жасауға тәрбиелеу


Сабақ мақсаттары

Барлық оқушылар:

  • Оқушылар қалпақшалы саңырауқұлақ түрлерімен танысады.

Оқушылардың басым бөлiгi:

  • Қалпақшалы саңырауқұлақ құрылысын біледі.

Кейбiр оқушылар:

  • Тақырыпқа сай күрделенген тапсырмаларды орындай алады.

Тiлдiк мақсат

Оқушылар:

  • Қалпақшалы саңырауқұлақ пайда-зияны туралы түсінік бере алады.

Негiзгi сөздер мен тiркестер:

Сыныптағы диалог/жазылым үшiн пайдалы тiлдiк бiрлiктер:

Талқылауға арналған тармақтар:

Сiз астық тұқымдасты ажырата білесіз бе?

Сiз астық тұқымдастың адам өміріндегі маңыздылығы туралы түсіндіріп бере аласыз ба?




Алдыңғы оқу

Саңырауқұлақтар.Зең саңырауқұлағы

Жоспар

Жоспарланған уақыт

Жоспарланған жаттығулар (төменде жоспарланған жаттығулармен қатар, ескертпелердi жазыңыз)

Ресурстар

Басталуы

3 мин


2 мин

І. Ұйымдастыру

1. Оқушылармен амандасу, түгендеу

2. Оқушыларға психологиялық ахуал туғызу.

«Жылы жүрек-сәттілік, ізгілік тілегі»

Оқушылар шеңбер жасап бір-біріне гүл сыйлау арқылы жылы лебіздерін білдіреді

3.Топқа бөлу. Санау арқылы топқа бөлу 1,2,3


А4 түрлі түсті қағаз

Гүлдер


Ортасы

35 мин


5 мин

5 мин


15 мин

5 мин


5 мин


ІІ. Үй тапсырмасын сұрау.

І. «Кім тапқыр» ойыны 
1. Тағамдарды бүлдіретін қандай зең саңырауқұлақтары бар? 
2. Зең саңырауқұлақтарының қандай түрлері бар? Олардың бірінен-бірінің 
айырмашылығы неде? 
3. Мукордың пеницилиннен айырмашылығы қандай? 
4. Зең саңырауқұлақтарының табиғатта және шаруашылықта қандай маңызы бар? 
5. Зең саңырауқұлақтарыныан қалай сақтануға болады? 


ІІІ. Пысықтау. тест

ІV. Жаңа сабақ

Тақырыбы: Қалпақшалы саңырауқұлақ

Мақсаты: Оқушылардың саңырауқұлақтар дүниесі 
бойынша алған білімдерін саралай отырып, қалпақшалы саңырауқұлақтардың пайдасы мен зиянын түсінеді.


Саңырауқұлақтардың түрлері 

Жеуге жарамды саңырауқұлақтар  

Улы саңырауқұлақтар 

Паразит саңырауқұлақтар 


Қалпақшалы саңырауқұлақтың құрылысы 
1 – қалпақша 
2 –қалпақша асты 
3 – белдеуше сақина 
4 – түбiртек 
5 – түбiртек жiпшесi 
6 – жiпшумақ 
7 – жiпше 

Саңырауқұлақтар қарағай, самырсын, көк терек, қайың, қарағаш сияқты орманда, ағаштардың түбінде кездеседі.Саңырауқұлақтар ауа райы ылғалды және жылы болса, жақсы өседі. Күннің жарығын керек етпейді. Өйткені оларда хлорофилл болмайды. Өсімдіктердің даяр ағзалық заттарымен қоректенеді.

Қалпақшалы саңырауқұлақтардың денесі қалпақтан және түбіртектен тұрады. Оны жемісті денесі дейді. Жемісті денесінің мөлшері әрқилы. Қалпақшасының диаметрі 0,2-0,5 сантиметрден 72 сантиметрге дейін жетеді. Ал ақ саңырауқұлақтың жемісті денесінің салмағы 2 кг 720 г, қалпақшасының диаметрі – 57 сантиметрге дейін болады. Жемісті денесі жіпшумақтан өсіп дамиды. Жіпшумағы топырақ арасында көрінбей жатады. Жіпшесін микроскоппен қарасақ, оның бір қатарға орналасқан ұзын жасушалардан тұратынын көреміз. Жіпшесінің жасушалары екі ядролы. Жіпше жақсы өсу үшін ауа, ылғал, жылу қажет. Сондықтан жіпшесі топыраққа терең енбей, 6-12 см тереңдікке ғана таралады. Саңырауқұлақтың жемісті денесі біріне-бірі тығыз ұйыса орналасқан жіпшумақтан тұрады. Түбіртегіндегі жіпшумағы біркелкі, ал қалпақшасындағы жіпшумағы екі қабат құрайды. Үстіңгі қабаты жылтыр, түрлі түсті реңді болса, астыңғы қабаты түтікшелі және қатпарлы болып келеді. Түтікшелісаңырауқұлақтардың қалпақшасының астында майда шұрықтар болады. Ол шұрықтар жіңішке түтікшелермен байланысты. Мұндай саңырауқұлақтар түтікшелі саңырауқұлақтар деп аталады.

  Саңырауқұлақтар Арышқұлақ, түлкіжем, қозықұйық саңырауқұлақтарының қалпақшасының астыңғы беттері түбіртектен шоқталып тараған қатпарларға толы екенін көреміз. Мұндай саңырауқұлақтардықатпарлы саңырауқұлақтар деп атайды. Жемісті денесі жаңбырдан соң 10-12 күнде жетіледі. Қорек заттардың біразын жіпшелер арқылы ормандағы қарашірікке бай топырақтан сорады. Біразын өзі өсіп тұрған ағаштың тамырынан алады.



Саңырауқұлақтардың өсімдіктермен селбесуі.  Сендер орманға барғанда қалпақшалы саңырауқұлақтардың белгілі бір ағаштардың түбінде өсіп тұрғанын байқаған боларсыңдар. Мысалы, ақ саңырауқұлақ тек қайың, қарағай, шырша маңында өссе, көктерек саңырауқұлағы көктеректің түбінде, арышқұлақтар қарағай мен шырша ормандарында өседі. Бұл жай кездейсоқтық емес, көптеген қалпақшалы саңырауқұлақтар ағаштардың тамырымен селбесіп ,микориза (грекше: «микос» – саңырауқұлақ, «ризос» – тамыр) түзеді. Саңырауқұлақтың жіпшелері ағаштың тамырын айнала қоршап алады. Тіпті тамырдың ішіне енеді, топырақтан су мен минералды заттарды сорады. Ол ағаштың тамырына өтіп, ағаш арқылы фотосинтез процесіне қатысады. Ағаштан саңырауқұлақ өзінің тіршілік етуіне қажетті ағзалық заттар алады. Осындай екі ағзаның пайдалы селбесуін симбиоз (селбесу) дейді. Тамырында микоризасы жоқ ағаштар өте баяу дамып, түрлі аурулармен тез зақымданады.
Микориза

Қалпақшалы саңырауқұлақтар спора арқылы көбейеді. Споралары өте майда және ол қалпақшасының астында пісіп жетіледі. Олар ауа толқыны, жел арқылы ұшып таралады. Саңырауқұлақтың споралары суыққа, құрғақшылыққа өте төзімді. Топырақта бірнеше ондаған жылдар бойы өнгіштігін жоғалтпай сақталады. Қолайлы жағдайда әрбір спорадан жіпшелер дамиды. Жіпшелері ұзарып, тарамдалып, жіпшумаққа айналады. Жіпшумақтардан жемісті дене жетіледі.

Шыбынжұт саңырауқұлағын жеуге болмайды. Өткені ол улы. одан шыбындар да қорқады, шыбынжұт саңырауқұлағына шыбындар қонса болды өліп қалады. Ал Ақ саңырауқұлақ қылқан жапырақты, қалпақшасының үстіңгі бөлігі ашық қоңыр түсті болып келеді, сабағы ашық сары түсті болып келеді.Жеуге жарамды, өте бағалы саңырауқұлақ.

Жидектерді көрсетіп түсіндіріп өтемін.

Қазір орманға барғанда тек жеуге жарамды саңырауқұлақты және жидекетерді жинаймыз. Жарайды ма балалар!

Ү. Бекіту .«Кім дұрыс жинайды?» дидактикалық ойыны.

Екі себетке екеуіне балалар жарамды саңырауқұлақ жинайды.

Төрт топқа оқушыларды бөлемiз: 
І топ: Қозықұйрық
ІІ топ: Түлкіжем
ІІІ топ: Көңілкеш

IV топ: Түбіртек



VI. Қорытынды.

Мағынаны таны (мәтінмен жұмыс)

«Кубизм» әдісі 

Сипатта Баянда Салыстыр Зертте 


Оқушылар мәтінмен қосымша танысып, түсінгендерін постерге салып қорғайды

Интерактивтi тақта

Слайд


Плакат

2 мин

Аяқталуы


3 мин

VIІ. Үй тапсырмасы.

Қалпақшалы саңырауқұлақ, кесте толтыру.



ҮІІI. Бағалау.

Керi байланыс

«Алақан» кері байланысы. Әр қатысушы өз алақандарын парақ бетіне салып, әрбір саусақ бөлігіне, берілген критерилер бойынша өз ойларын жазады.

Мысалы:


1.Басбармақ: Не ұнады?

2.Балан үйрек: Жаңа не білдім?

3. Ортан терек:Не жөнінде ойландыңыз?

4. Шылдыр шүмек: Өз қоржыныма не аламын?

5.Кішкентай бөбек:Не білгім келеді?


Бағалау кестесі, стикерлер

Қосымша ақпарат: Ж- жеке жұмыс, Жж-жұптық жұмыс, Тж-топтық жұмыс

: sabaq-kz -> attachment
attachment -> Жеке оқушымен жұмыс дәптері
attachment -> Сыныбы: 8-сынып Тақырыбы: Қалқанша бездің құрылысы мен қызметі Мақсаты
attachment -> 1. Ішкі секреция бездерінен бөлінетін сұйықтық Гормондар
attachment -> Тақырыбы: Зиянды әдеттен сақтан Мақсаты: а білімділігі
attachment -> Сабақтың тақырыбы: Ас қорыту жүйесі
attachment -> 14 орта мектеп биология пәні мұғалімі Жолдасбаева Зауре Конакбаевна Тамақтану гигиенасы. Асқазан-ішек ауруларының алдын алу. Сабақтың мақсаты
attachment -> Кездесуі қолданылуы
attachment -> Республикалық «Инновациялық педогогикалық идеялар фестивалі» конкурсының аудандық кезеңіне сұраныс




©stom.tilimen.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет