Сабақ №11 Пәні: Экологиялық проблемалар Сыныбы: Күні: Тақырыбы: Жануарлар экологиясы Сабақтың мақсаты



бет2/3
Дата03.07.2017
өлшемі0.57 Mb.
түріСабақ
1   2   3

Ұзындығы 1000 км


Өзен

Ұзындығы

Қазақстанда

Ертіс

4 248 км

1 700 км

Есіл

2 450 км

1 400 км

Жайық

2 428 км

1 082 км

Сырдария

2 219 км

1 400 км

Тобыл

1 591 км

800 км

Іле

1 439 км

815 км

Шу

1 186 км

800 км





Ұзындығы 500 км


Өзен

Ұзындығы

Қазақстанда

Нұра

978 км

978 км

Торғай

825 км

825 км

Ойыл (өзен)

800 км

800 км

Сарысу

800 км

800 км

Жем

712 км

712 км

Талас

661 км

453 км

Үлкен Өзен

650 км

260 км

Кіші Өзен

638 км

395 км

Елек

623 км

км

Ырғыз

593 км

593км

Сағыз өзені

511 км

511 км

Шідерті өзені

502 км

502км

Республиканың барлық өзендері Солтүстік Мұзды мұхит және ішкі тұйық көлдер алаптарына құяды. Екі алап арасындағы суайрық Сауыр-Тарбағатай тау жүйесінің қырқасы мен СарыарқаТорғай үстірті арқылы өтіп, Оңтүстік Оралға тіреледі.Солтүстік Мұзды мұхит алабы өзендерінің су ағыны тұрақты келеді. Бұл алқапқа жататын өзен Ертіс (Есіл және Тобыл салаларымен).Республика өзендерінің едәуір бөлігі ішкі тұйық алапқа жатады. Ішкі тұйық алап ірі көлдерге құятын өзендер жүйесімен келесі сатыдағы кіші алапқа бөлінеді. Бұл көлдердің ірілері — Каспий, Арал теңіздері және Балқаш көлі. Ішкі тұйық алапқа ұсақ көлдерге құятын, құмға барып сіңіп кететін, сондай-ақ уақытша ағатын өзендер де жатады.Каспий теңізі алабы Батыс Қазақстан өзендерін қамтиды. Оларға Жайық, Жем, Сағыз, Ойыл, Сары өзен, Қара өзен және т.б. жатады.Арал теңізі алабына Оңтүстік және Орталық Қазақстанның оңтүстік бөлігінің өзендері жатады. Өзендер шөл зонасында орналасқан және өзен желісі сирек. Басты өзендері Сырдария, Арыс саласы мен ШуСарысуТорғайЫрғызТалас өзендері. Бұлардың ішінде Сырдариядан басқасы Арал теңізіне жетпей құмға сіңіп кетеді.

Балқаш-Алакөл көлдер жүйесіне Қазақстанның оңтүстік-шығысындағы өзендер кіреді. Олар: Қаратал, Лeпci, Ақсу, Іле, Тентек, Сарқан, Басқан және т.б.



Қазақстан өзендерінің бірінші ерекшелігі : Жасы әртүрлі. Жазық бөліктерінің өзен жүйелері ескі,даму сатысының соңғы кезеңінен өтуде. Бүйірлік шаю күшті,тереңдік шаю баяу.Тау өзендері керісінше Өзеннің су шығыны -өзеннің су қимасы арқылы 1 жыл ішінде ағып шығатын су.Жылдық ағын-Жыл бойы ағып шығатын су шығыны.Өзендердің қоректенуі мен режимі: Жазық өзендері: қар және қар-жаңбыр суымен қоректенеді.Қар жаңбыр:Есіл,Тобыл;Қар-Нұра,Жайық,Сағыз,Жем ,Торғай,Ырғыз.

Тау өзендері Қар суымен және мұздықтармен қоректенеді : Сырдария,Іле, Қаратал,Ертіс.



  1. Түсінік тексеру.

Жердің су қабығы Гидросфераны құрайтын бөліктерді атайық:

Мұхиттар,өзендер,көлдер,теңіздер ,жер асты сулары бөгендер,каналдар,батпақтар.

 Су –құрлықтағы сұйық,қатты,газ күйінде болатын және бір күйден екінші күйге жеңіл өте алатын бірден –бір минерал.Қазақстанның жер бедерінің алуан түрлі болуына байланысты ішкі сулары да әртүрлі. Олар бірнеше түрге бөленеді :өзендер,көлдер,жер асты сулары,мұздықтар,бөгендер,каналдар.


  1. Жаңа сабақты бекіту.

Бекітуге арналған тест сұрақтары

1.ҚР Қанша өзен бар?

А)85 мың б)80мың

В)50мың г)40 мың

2. 1000 км-денасатынөзен саны

А)5 б)7 в)9 г)10

3. ҚР өзендері неше алапқа жатады ?

А)5 б)4 в)3 г)2

4.Каспий теңізіалабынажататынөзендер:

А)Жайық,Жем,Сағыз ә)Қаратал,Лепсі,Ақсу

Б)Шу ,Сарысу ,Торғай г)Жайық,Шу,Лепсі

5. Жазықтардағы өзендер солтүстіктен оңтүстікке қарай.......

А)артады ә)Кемиді

Б)Өзгермейді г) Өзгереді

6. Өзеннің су қимасы арқылы 1 сек ішінде ағып өтетеін су мөлшері:

А)Жылдық ағын ә)Көп жылдық ағын

Б)Су шығыны г) көп жылдық шығын

7. Қар және мұздықтармен қоректенетін өзендер

А)Іле ,Қаратал,Ертіс б)Жем,Торғай ,Сарысу

Б)Ертіс,Торғай ,Сарысу в)Жайық,Сағыз,Қаратал

8.ҚР ішкі суларына жатады

А)Өзен,көл,жер асты суы,бөген,канал,мұздық

Б) теңіз,өзен .көл,мұхит в)Теңіз,өзен,көл,жер асты суы

Г) Мұхит ,көл ,өзен

9. ҚР ең ұзын өзен :

А) Ертіс б)Жайық

В)Жем г)Сырдария

10.Жергілікті жердегі ірі өзен:

А) Қаратал б)Жайық

В)Жем


Тақтада жауабы шығып, оқушылар тексеріп бағалайды

Су – теңдесі жоқ табиғи байлық, оны ұқыпты пайдалану қажет.

«2030 жылы Қазақстан суы мөлдір, ауасы таза, жасыл желекті, гүлденген ел болады» (Н.Ә.Назарбаев)

Тексерілді____________
Сабақ № 2

Пәні: Экология әлеміне саяхат

Сыныбы: 8

Күні:


Тақырыбы: Қазақстан табиғат байлықтарын қорғауды жоспарлау

Сабақтың мақсаты:



Білімділік : Оқушылардың Отанға болған сүйіспеншілігін арттыру табиғат байлықтарын тиімді пайдалану үйрету.

Дамытушылық : Оқушылардың ой-өрісін дамыту, өзін-өзі басқаруға үйрету.

Тәрбиелік : Суды қорғауға тәрбиелеу.

Сабақ типі: жаңа сабақ



Сабақ көрнекілігі: кестелер, экологиялық суреттер.

  1. Ұйымдастыру кезеңі. Оқу-құралдарын түгелдеу, реттеу. Олардың назарын аудару.

  1. Жаңа сабаққа дайындық кезеңі. Жаңа сабақ тақырыбын тақтаға жазу. Сабақ мақсатын түсіндіру.

  2. Жаңа сабақты түсіндіру.

Каталог: uploads -> doc -> 1322
doc -> Сабақтың тақырыбы: Бөлу Сабақтың мақсаты: Білімділік: Рационал сандарды бөлу ережесін есептер шығаруда тиімді
doc -> Сыныптан тыс сағат Тақырыбы : «Наурыз тойы» Ұлттық ойындар №3 9-10-11-сынып
doc -> Сабақтың тақырыбы Ішкі, сыртқы және аралас бездер Жалпы мақсаттары
doc -> Сабақ жоспары Мұғалім: Сабыргалиева Гулсім Сәлімқызы Сынып: 8 " а "
doc -> 1. Хлоропластары көп ұлпа a фотосинтездеуші ұлпа
doc -> ДСҰ- ның Саудадағы техникалық кедергілер жөніндегі комитеті 2015 жылдың 1-30 қараша аралығында жарияланған хабарламалар тізімі
1322 -> Шко. Көкпекті ауданы. Қарамойыл ауылы Ю. Гагарин атындағы бастауыш мектебі. Бастауыш сынып мұғалімі Зияданова Сара Нурахмановна Тақырыбы


Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3


©stom.tilimen.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет