Лекция: 15 сағ Практикалық(Семинар)сабақтары сағ СӨЖ: 15 сағ обсөЖ: 15 сағ Тест саны: 200 Кредит саны 1



Дата07.07.2017
өлшемі290.22 Kb.
түріЛекция
Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі
Сырдария” университеті



“Бекітемін”


кафедра меңгерушісі

---------------т.ғ.д. Асылбеков М.Х.

“-------”------------------2009 ж
«Тарих және құқықтану» факультеті

«Отан және шетел тарихы» кафедрасы

«Қазақ халқының салт-дәстүрі» пәні бойынша

«Тарих»


мамандықтарының студенттері үшін
Тестілік сауалнамалар сұрақтары

Курс:3, 7–семестр

Лекция: 15 сағ

Практикалық(Семинар)сабақтары сағ

СӨЖ: 15 сағ

ОБСӨЖ: 15 сағ


Тест саны: 200

Кредит саны - 1

Барлық сағат саны: 45 сағ.

Бақылау түрі:____ Емтихан____

Құрастырған: т.ғ.к.Апашева С.Н


Жетісай-2009 ж

1. Адамның туған жеріне, ана-тіліне, ұлттық салт-дәстүріне деген сүйіспеншілігі.

А) ұлттық сезім

Б) ұлттық мінез

В) ұлттық салт дәстүр

Г) қазақ халқының салт-дәстүрі

2. Балаға ата тегін үйрету неше жастан басталады?

А) 7-9 жас

Б) 5-6

В) 3-5


Г) 5-7

3. Жас келіннің бойына бала біткеннен кейін оны тіл көзден сақтау мақсатымен, енесі ауыл әйелдерін жинап, не істеген?

А) құрсақ тойын істеген

Б) ит жерік болу

В) ақ орамал байлаған

Г) бой тұмар тағу

4. “Сырға салу” кезінде жігіт жағынан 4-5 адам барып, қандай ырымын жасап, сырғасын салады?

А) құда түсер

Б) бесік құда

В) жыртыс

Г) сырға салу

5. Ұзатылған қыздың өз жұртына арнайы баруы не деп аталады?

А) “төркіндеу”

Б) “той бастар”

В) “базарлық”

Г) “байғазы”

6. Жас адам жолға шыққанда жасалатын дәстүрлі бас қосу не деп аталады?

А) тоқымқағар

Б) төркіндеу

В) ауызбастырық

Г) байғазы

7. Біреуді сөзбек ұрып жығып, оны орнынан тұрмастай етіп өлеңмен шығарғанда немесе өткір әзіл тастағанда ұтылған адам өзінде әлгі сөзді басқа адамға таратпау үшін не береді?

А) ауызбастырық

Б) байғазы

В) базарлық

Г) той бастар

8. Сізге “Алланың нұру жаусын” деген сөздің баламасы

А) Ассалаумағалейкум

Б) Сәлеметсіз бе?

В) Қош келдіңіз

Г) Уағалейкум ассалам

9. Соғып алған олжаны, тауып алған затты немесе адам жанындағы кісілерге сыйға тарту керек. Мұны қазақтар не деп атайды?

А) Байлау

Б) тоқымқағар

В) Ауызбастырық

Г) той бастар

10. Бала жүре бастаған кезде, кішігірім той жасап, салт-дәстүрдің қандай түрі болады?

А) тұсау кесер

Б) шілдехана

В) бесік той

Г) сүндет той

11. қос қолын бірлестіріп маңдайына тигізіп, тағзым ету арқылы амандасу қай халықтікі?

А) Славян халқы

Б) Орта және Кіші Азия

В) Шығыс халқы

Г) Мұсылман халқы

12. Киіз үй мәдени және тұрмыстық шаруашылық мақсатқа қарай нешеге бөлінеді?

А) 4


Б) 3

В) 5


Г) 6

13. Керегемен оның үстіндегілерді тұтастыратын көтеріп тұратын киіз үйдің бөлігі?

А) уық

Б) кереге



В) шаңырақ

Г) есік


14. Қатты дауылда шаңыраққа тіреп қояды және киіз үйді тапжылтпай тіреп тұрады. Бұл не деп аталады?

А) Желбақан

Б) уық қазық

В) туырмық

Г) уық

15. Қазақ көбінесе соғым сойғанджа істейді. Жақын туыс көрші қолаң тұтас болады. Жұрт лықа тоймаса қазақ үшін үлкен кемістік. Қазақта мұны не деп атайды?



А) Қимай

Б) Үлпершек

В) Мипалау

Г) Жаубүйрек

16. Қыз күйеу үйіне барарда тіктіреді және ұзатылғанда киген бас киім?

А) сәукеле

Б) бөрік

В) тақия

Г) тымақ


  1. Қазақтың киіз үйі, сыртқы жабғысына қарай неше қанатқа бөлінеді?

А) 4, 6, 8, 12, 14,

Б) 3, 5, 7, 9, 12.

В) 2, 3, 5, 6, 7.

Г) 8, 6, 10, 12, 15.



  1. Қазақ заргерлері әйелдердің әшекей заттары.

А) Сырға, білезік, жүзік.

Б) Айбалта, алдаспан, дуылған.

В) Томаға, туғыр, балдақ.

Г) Аса таяқ, қобыз, домбыра.



  1. Ұлттық жан күй үйлесімен неше бөліктен тұрады?

А) 3

Б) 2


В) 4

Г) 5


  1. Бесік қуда нешінші жылдары қолданысқа енгізілді?

А) 1980

Б) 1970


В) 1990

Г) 1960


  1. Қазақ халқының салт дәстүрі пәні ненізерттейді?

А) Қазақ халқының Салт дәстүрін

Б) Қазақ халқының пінез құлқын

В) Қазақ халқының халық саны

Г) Қазақ халқының шаруашылығын зерттейді.



  1. Байғазы қандай сый?

А) Жастардың жаңа киімі үшін беріледі

Б) Балалардың асық ойнағаны үшін беріледі

В) Жастардың ат жарысы үшін беріледі

Г) Қыздарғ жігіттердің.



  1. Қазақ халқын салт дәстүрін қай жылы және қандай заманда жоғалтты?

А) 70 ж

Б) 80 ж ортасы


В) 60 ж аяғында


Г) 80 ж тыныш заманында

24.Ұлттардың жан күй үйлесімі неше бөліктен тұрады?

А) 3

Б) 5


В) 4

Г) 6


25. Екі жастың бас қосып, отау тіккеннен кейінгі үміті?

А) бала –шағалы болу, ұрпақ қалдыру

Б) саяхатқа шығу

В)жұмыс істеу

Г) бөлек шығу


  1. құрсақ той дегеніміз қандай той ?

А) келін екі қабат екенін білген соң өткізіледі

Б) келін түскен кезде өткізіледі

В) келін босаған кезде өткізіледі

Г) үйлену той

27. Қазақ халқының керегесіне ақ орамал байлаудың себебі.

А) келіннің екі қабат екені белгілі

Б) келін түскенді білдіреді

В) келін босанғанын білдіреді



  1. Әйел неше айда босанаады ?

А) 9-12

Б) 8-11


В) 7-8

Г) 7-6


  1. Келін босанатын үйдің босаға жағына қамшы, мылтық , қылыш іліп қояды. Мұның себебі:

А) ол үйге жын пері сияқты зиянды нәрселер кірмей

Б) ол үйге ешкім кірмесін дегені

В) қазақ халқының салты сондай

Г) ұл босансын деген ниетпен



  1. Кіндік шеше деген кім?

А) баланың кіндігін (шеше ) кескен ана

Б) баланың атын қойған ана

В) баланың тұсауын кескен ана

Г) баланы дүниеге әкелген ана



  1. Балаға ата-тегін үйрету жасы

А) 7-9

Б) 12- 15

В) 1-3

Г) 5-8


  1. Баланың тұсауын қандай жіппен кеседі ?

А) ала

Б) қара


В) ақ

Г) тоқылған

33. Ертеректе қазақта сәбиге ырымдап не қойған?

А) тұлымшақ пен кекіл

Б) кекіл

В) күйе жаққан

Г) шашын алмайтын болған

34.киіз үйдің сүйегі дегеніміз не ?

А) кереге, сықырлауық, уық, шаңырақ

Б) түнтек, киіз

В) шаңырақ , тақтай

Г) киіз түйдің ішіндегі бұйымдары

35. Киіз үй неше топқа бөінеді ?

А) 5


Б) 4

В) 3


Г)2

36. Ауқатты әлділер тігетін ордалар неше қанатты болады?

А) 4,6,8,10,12,14,

Б) 1,3,5,7

В) 3,8,11,13

Г) 15,20,25,27

37. Сәулет өнері алғаш рет Қазақстанның қайсы аумағында дамыған ?

А) сығанақ, созақ , Сауран , Отырар

Б) Жетісу ,б алқаш, Отырар

В) Алматы , Қазығұрт, Шымкент

Г) Жетісай, Астана , Тараз

38. Қазақтардың ертеде пайдаланған ұлттық тағамы

А) ет ,сүт, қымыз , сарымай, құрт , ірімшік

Б) палау , шашлык

В) қуырдақ , сорпа

Г) торт , печеный, салат

39. Қатық қандай жануардың сүтінене дайындалады?

А) қой, ешкі, сиыр

Б ) бие

В) түйе


Г) жылқы

40. Екі жастың бас қосып, отау тіккеннен кейінгі үміті?

А) бала –шағалы болу, ұрпақ қалдыру

Б) саяхатқа шығу

В)жұмыс істеу

Г) бөлек шығу

41. Ер жігіттің неше жұрты бар ?

А)1


Б)2

В)3


Г)4

42.Асслаумағалейкум деген сөздің мағынасы-

а) Сізге алланың нұры жаусын

б) Алланың рахымы сізге жаусын

в)Бақытты болыңыз

г) көп жасаңыз

43. Славиян халықтарының амандасу салтын көрсет

а) Қос қолын бірлестіріп маңдайына тигізеді

б) Екі қолын тізесіне қойып амандасады

в) екі қолмен амандасады

г) Қос қолын беріп сұйіп амандасады

44. Ұлттық жан күй үйлесімі неш бөліктен тұрады.

А)3

Б)5


В)2

Г)6


45. Ұлттық жөн күй үйлесімі қалай бөлінеді .

а) ұлттық сезім, салт –дәстүр, мінез.

б) ұлттық ойындар в)ұлттық мейрам, ұлттық ойын

г) ұлттық өнер ұлттық сабақтар



  1. Ұлттық ойындарға нелер жатады?

А) Ақсүйек, Алтыбақан, Тоғыз құмалақ, көкпар.

Б) көксерек

В) тығылмашық

Г) Асық ойнау



  1. Сәбиді бесікке салар кезде бесіктің түбегі тұратын тесіктен алынатын нәреслерде не деп атайды ?

А) тыштырма

Б) Иткөйлек

В) Тұсаукесер

Г) Қырқынан шығару

48. Үйдің үлкендрі жол жүріп кеткенде ауыл жастары сол үйге жиылып не жейді, және оны қалай атайды?

А) Бастаңғы

Б) Той

В) Құдалық той



Г) ойын ойнау тойы

49.Ерлердің қысқы бас киімі .

А) Бөрік

Б) Тымақ


В) шарф

Г) Тақия


  1. Қымыз қанша түрге бөліенеді?

А) 5

Б) 4


В) 6

Г) 3


  1. Қыз өзге жұртқа келін болып, кетіп бара жатқанда айтылатын ән.

А)Сынсу

Б) Туған жер

В) Елимай

Г) Ана туралы ән

52. Қазақ халқында жыл сайын өткізетін мерекелердің бірі “Наурыз” бұл сөздің мағынасы-

А) жаңа күн

Б) Жаңа жыл

В) жаңа уақыт

Г) мейрам күні

53. Ер жігіттің неше жұрты бар ?

А)1

Б)2


В)3

Г)4


54.Наурыз мейрамында істелінетін тағам.

А) наурыз көже

Б) Жүгері көже

В) мас көже

Г) бидай көже

55. Қазақ халқында қыз алысып, қыз берісіп құдалықты жалғастыруды қалай атайды?

А) сүйек жаңғырту

Б) алып қашу

В) айттыру

Г) қыз ұзату

56. Келіннің екіқабат екенін білген соң абысын ажын жиылып той жасайды оның аты не деп аталады?

А) құрсақ той

Б) сүндет той

В) Тусау кесер

Г) шілдехана той

57. Ұшлттық жан күй үлесімі неше бөліктен тұрады?

А) 3


Б) 2

В) 4


Г) 5

58. Ұлттық сезім дегеніміз?

А) Адамдардың туған жерге ана тілге

Б) қоршаған табиғатқа жіне өмірге

В) ана тіліне деген сүйіспеншілік

Г) Адам мінезіне іс-әрекетәінде көрінеді

59. Ұлттық салт-дәстүр дегеніміз?

А) Ана тіліне деген сүйіспеншілік

Б) Қоршаған табиғатқа және өмірге

В) Адамдардың туған жеріне ана тіліне

Г) Барлығы дұрыс

60. Ұлттық мінез дегеніміз?

А) Адамның мінезімен іс-әрекетінің көрінісі

Б) Адамдардың туған жеріне ана тіліне

В) ана тіліне деген сүйіспеншілік

Г) Қоршаған табиғатқа және өмірге

61. Қазақ халқы балаларына ел шежіресін үйретуді неше жасынан бастаған?

А) 13-15

Б) 11-12

В) 14-15

Г) 15-16

62. Қай ғалым “Жастар және ислам” деген кітабында сүндет бала үшін қауіпті деген?

А) Нұрмағанбетов

Б) Қайрақпайев

В) Баймағанбетов

Г) Жүсіпов

63. Балаға ататегін үйрету неше жасында?

А) 7-9


Б) 9-10

В) 10-11


Г) 11-12

64. Тұмақ -

А) ерлердің қысқы бас киімі

Б) қысқы киім қой терісінен тігіледі.

В) жағалы асыл киім байлар киген

Г) сырткиім түйе жүнінен тігілген

65. Тон -

А) қысқы киім қой терісінен тігілген

Б) Ерлердің қысқы бас киімі

В) жағалы асыл киім байлар киген

Г) сырт киім түйенің жүнінен тігілген

66. Жақы -

А) жағалы асыл киім байлар киген

Б) Ерлердің қысқы бас киімі

В) қысқы киім қой терісінен тігілген

Г) сырт киім түйенің жүнінен тігілген

67. Шекпен -

А)Ерлердің қысқы бас киімі

Б) қысқы киім қой терісінен тігілген

В) жағалы асыл киім байлар киген

Г) сырт киім түйенің жүнінен тігілген

68. Күпі -

А) Ерлердің қысқы бас киімі

Б) қысқы киім қой терісінен тігілген

В) жағалы асыл киім байлар киген

Г) Ертеден киген, әйелдерде ерлерде киген

69. Қазақтың ұлттық тағамы?

А) бесбармақ

Б) қуырдақ

В) палау


Г) айранкөже

70. Сәукеле не үшін керек?

А) ұзатылатын кезде

Б) әсемдік үшін

В) қыздар киеді

Г) барлығы дұрыс

71. Баланы қырқынан шығарғанда қандай той істеледі?

А) бесіктой

Б) шілдехана

В) тұсау кесер

Г) сүндет той

72. Қыз ұзатылған кезде айтылатын ән?

А) Жар-жар

Б) қоштасу

В) мұңдасу

Г) беташар

73. Баланың тұсауын не үшін кеседі?

А) біреудің ала жібін аттамасын деп

Б) әдемі болсын деп

В) батыр болсын деп

Г) барлығы дұрыс

74. Киіз үй неше түрге бөлінеді?

А) 2

Б) 3


В) 4

Г) 5


75. Қыз ұзатыларда ата-ана, құрбы-құрдас, ел –жұртымен қоштасып айтатын ән:

А) Аужар

Б) Сыңсу

В) Жар жар

Г) Сары жайлау

76. Келін түскенде күйеудің құрбы замандас, қарындас женгейлері қарсылап салар ән:

А) Жар – жар

Б) Аужар


В) Жыртыс

Г) Сары жайлау

77. Үйлену тойында жасалатын ең басты кәдеклердің бірі?

А) Жыртыс

Б) жасау

В) кәде


Г)жаулық

78. Қызбен жігіттің арасында дәнекерлік ететін әйелді осылай атайды?

А) жеңгетай

Б) әпке


В) шеше

Г) жеңге


79. Түрлі асыл тастармен әрленіп, жібек жіптермен зерленген сәнді бас киім. Қыз жасауының ең керекті дүниесі.

А) сәукеле

Б) жаулық

В) бөрік


Г) тақия

80. Күйеудің қыз анасына берілетін сый төлемі:

А) сүт ақы

Б) шашу


В) той мал

Г) немеурін

81. Күйеу алған қалындығының аулына келгенде, сондай ақ қалыңдық келін болып түскенде түрлі тәтті дәм шашылады:

А) шашу


Б) сүт ақы

В) жасау


Г) той мал

82. Күйеужігіт қалыңдығына алғаш ұрын барғанда төленетін төлемі:

А) ілу

Б) жасау


В) жігіт түйе

Г) той мал 83. Ерінің әйелімен ажырасуы құранда қалай аталады?

А) талақ

Б) талақхат

В) тұл еркек

Г) тұлды ат

84. Құдаласу кезінде екі жақтың бір біріне тартатын тартуы:

А) киіт


Б) жасау

В) кәде


Г) неке асы

85. Салт-дәстүрдің ұрпақ тәрбиесіндегі мәні неше топқа бөлінеді?

А)3

Б)5


В) 4

Г) 6


86. Екіқабат әйел қай жануардың етін жемеу керек?

А) түйе


Б) сиыр

В) жылқы


Г) қой

87. Жаңа туған нәрестенің құрметіне жасалатын ойын-сауық той?

А) шілдехана

Б) сүндет той

В) бесік той

Г) тұсаукесер

88. ХХ ғ бас кезінде сәукеленің құны қанша болған?

А) 1 немесе 2 мың сом

Б) 4 мың

В) 3,5 мың

Г) 3 мың сом

89. “Медицина және діни әдет ғұрып” атты кітаптың авторы?

А) Қайрақбаев

Б) Нұрмағанбетов

В) Жүнісов

Г) Қожабекова

90. Металдан жасалған ожау қай ғасырда пайда болған?

А) XVI-XIX

Б) VIII-IX

В) XV-XVI

Г) Х-ХІ ғ

91. Турап қарынға салып асқан етті қалай атаймыз?

А) бұжығы

Б) шұжық


В) бітеу

Г) сырбаз

92. Киім кешек салатын арнайы сәнді жасалған, беті ою-өрнекпен әшекейленген, үлкен қақпақты қорап ыдыс қалай аталады.

А) абдыра

Б) кебеже

В) сырмақ

Г) жастық ағаш

93. Сымбатты сәукеленің бағасы ХХ ғасырдың бас кезеңінде қанша құнымен бағаланып отырды?

А) 1-2 мың сом күміс

Б) 3-4 мың сом күміс

В) 5-6 мың сом

Г) 1-3 мың сом күміс

94. Ұлттық жан күй үйлесімі неше бөліктен тұрады?

А) 3


Б) 4

В) 2


Г) 5

95. Қазақ келіншектерінің ең әдемі, ең көп қолданған әшекей бұйымын атаңыз?

А) түйреуіш

Б) түйме


В) белбеу

Г) бойтұмар

96. Сүндетке отырғызу қай ғасырдан басталды?

А) VII-VIII

Б) X-XI

В) XII-XIII

Г) IX-XI

97. Дүниеге жаңа келген жас нәрестенің құрметіне жасалатын ойын той салтанатты жиындар мен рәсімдер көп. Соның ең алғашқысы қалай аталады?

А) жарыс қазан

Б) сүндет той

В) тұсаукесер

Г) бесік той

98. Етті турап алып нанның арасына орап, пешке пісірген тамақ қалай аталады?

А) бәліш қуырдақ

Б) қарын қуырдақ

В) май қуырдақ

Г) қуырдақ

99. Қазақ жерінде неше түрлі келі болған?

А) 2

Б) 1


В) 3

Г) 4


100. Киіз үйдің сүйегі дегеніміз не?

А) кереге, сықырлауық, уық, шаңырақ

Б) туырлық, тұтқыш, түндік

В) келі, келсап, бұрау

Г) кебеже, сырық, тоқпақ

101. Киіз үй шаңырағын жабатын киіз?

А) түндік

Б) туырлық

В) тұтқыш

Г) салма қазық

102. Киіз үйдің есігі қанша болады?

А) 2


Б) 3

В) 4


Г) 1

103. Қатты дауылда шаңыраққа тіреп қоятын киіз үйдің жабдығы?

А) желбақан

Б) салма қазық

В) уық қазық

Г) туырлық

104. Балшықтан соққан там үйлер нешінші ғасырда пайда болған?

А) XVIII ІІ – жартысында

Б) XVII соңы

В) XVIII басы

Г) XVII 105. Пияз бұрыш, сірке суын күштірек қосып жасайтын тұздық?

А) сөл тұздық

Б) ақ тұзджық

В) құрт тұздық

Г) май тұздық

106. Қазақ әйелдерінің ең көп пайдаланатын бұйымын атаңыз?

А) білезік

Б) сырға

В) алқа

Г) жүзік


107. Аса қадірлі жүзікке кімнің атын жазады?

А) Мұхаммед

Б) Амангелді

В) Ахмет


Г) Абайдың

108. Балаға ата тегін үйрету қанша жастан басталады?

А) 7- 9

Б) 5-6


В) 9-10

Г) 11- 14

109. Адамдардың туған жерге, ана тіліне, ұлттық салт – дәстүрге деген сүйіспеншілігін білдіруі?

А) ұлттық сезім

Б) ұлттық мінез

В) ұлттық салт – дәстүр

Г) ұлттық ойындар


  1. Ұлыттық сезім дегеніміз не?

А) туған жеріне ана тіліне ұлттық сүйіспеншілігі.

Б) ана тіліне деген сүйіспеншілігі.

В) балаға деген сүйіспеншілігі.

Г) от басына, туған жеріне сүйіспеншілігі.



  1. Баланы сүндеттеуге қарсылық білдірген ғалым кім?

А) Б. Қайрақбаев.

Б) С. Қалиев.

В) Н. Қожабекова.

Г) К. Нұрмағанбетов.



  1. Ұлыттық жан күй үйлесімділігі үдке бөлінеді соны ата?

А) Ұлыттық сезім, ұлыттық салт – дәстүр, ұлыттық мінез.

Б) ұлыттық мәдениет, ұлыттық сана, ұлыттық мінез.

В) ұлытық салт – дәстүр, ұлыттық мәдениет.

Г) ұлыттық сана сезімдер.



  1. Жеті қазына кітабының авторы кім?

А) С. Кенжеахметұлы.

Б) С . Хашев.

В) Х. Арғынбаев.

Г) Б. Қайрақбаев.



  1. Үш данаға кім дер жатады?

А) Абай, Шоқай, Ыбырай.

Б) Сакен, Бейімбет, Ілияс

В) Ахмет, Сакен, Міржақып.

Г) Ыбырай, Смағұл, Сұлтанбек.



  1. Дінсіздікті уағыздайтын арнайы газет қай жылы шықты?

А) 1924 ж.

Б) 1930 ж.

В) 1934 ж.

Г) 1920 ж.



  1. Қазақ халқы киіз үйді қай ғасырдан бастап пайдаланған?

А) б.з. VII ғ.

Б) б.з. XI ғ.

В) б.з. IV ғ.

Г) б.з. IX ғ.



  1. Балаға ата те гін үйретуді неше жастан бастаған?

А) 7 – 9 жасында.

Б) 10 – 12 жасында.

В) 7 – 8 жасында.

Г) 5 – 6 жасында.



  1. Қазақ халқының адам өлген кезінде орындалатындардың бірі?

А) естірту.

Б) көрісу.

В) көңіл айту.


  1. Киіз үй неше бөліктен тұрады?

А) 2.

Б) 4.


В) 5.

Г) 3.


120. Ұлт дегеніміз не ?

А) Адамның тарихи қалыптасқан әлеуметтік экономикалық қауымдық

бірлестіктің жоғары түрі.

Б) Халықтың болмысын ұлт болып қалыптасуы үшін қажетті факторлар.

В) Құрамына енген материалдық территория мен тұрмыс жағдайлар.

Г) Экономикалық өмірінің тілі мен мәдениетінің әлеуметтік ұлтқа тән кейбір

этникалық ерекшеліктің орталығы.
121. Ұлттық жан күй үйлесімі неше бөліктен тұрады?

А) 3.


Б) 6.

В) 4.


Г) 5.

122. К. Нұрмағанбетов кітабының аты:

А) “Жастар және ислам”.

Б) “Ислам және дін”.

В) “Әдет діни ғұрып”.

Г) “Жастар және дін”.

123. Ержігіттің неше жұрты бар?

А) 3.


Б) 2.

В) 4


Г) 5.

124. Киіз үй нешінші ғасырдан бастап кеңінен пайдаланды?

А) б.з. VII ғ.

Б) б.з. V ғ.

В) б.з.IV ғ.

Г) б.з.II ғ.

125. Мойын тастау

а) күйеу бала келісімімен ауылдағы ең сыйлы бәйбіше.

б) қыз жақ отау көтеріп ұзатса ғана болады.

в) неке қиылғаннан кейін келіншек аталатын қалыңдық.

г) күйеуді алып келу үшін барған жеңгесі.

д) Ұрын тойда қыздың барлық жасауы.


126. Шұбат.

а) түйе сүтінен ашытылатын сусын.

б) бауырдай болып ұйыған айран.

в) сүттен ең алдымен жасалатын тағам

г) кілегейлі алынбаған сүт.

д) ұсақ малдың миынан жасалған тағам.


127. Құда-құдағилар құданың үйіне кірерде бір әйел олардың жолын бөгеп кіргізбейді қашан ырымын алған соң босатады. Бұл қандай кәде?

а) көпшік қыстырар

б) шашу-шашу

в) сыбаға асу

г) босаға аттар

д) табалдырық

128. Он-он бес адамға марқұмның киімдерін, не бұйымдай тартылады. Алатынды әр рудан, құдалардан болуы шарт. Өліктің туыстарына тиесілі емес. Бұл қандай кәде?

а) Сиат беру

б) асын беру

в) иман үйіру

г) арыздасу

д) имансу

129. Құда мен құдағи, нағашы мен шиендер кәртигенде ұмытшақ болып кетпес үшін, сақ сергек болулары үшін қандай ойын ойнайды?

а) тобық ойыны

б) от ойыны

в) теңге алу

г) арқан тарту

д) дойбы ойыны

130. Ұлт дегеніміз?

а) адамның тарихи қалыптасқан әлуметтік, этникалық қауымдық бірлестігінің жоғарғы түрі.

б) адамның туған жеріне ана тіліне ұлтттық салт -дәстүрге деген сүйіспеншілік

в) әрбір отбасының қалыптасқан әдет-ғұрпы

г) адам баласының ақыл ойы.

131. “Бесік құда” нешінші жылдары қолданысқа енгізілді

а) 1980

б) 1970


в) 1990

г) 2000


132. жас келіндердің бала біткеннен кейін оны тіл көзден сақтау мақсаты мен қамқор ана әйелдерді жинап қандай той өткізеді.?

а) құрсақ той

б) шілдехана

в) бойтұмар тағу

г) сүндет той

133. қызды ұзаттар алдында болатын айтыс түрі ?

а) жар-жар

б) жұмбақ

в) қыз бен жігіт

г) бәдік

134. Құда түсу , сырға салу салты нешінші жылы қолданысқа енгізілді?

а) 1990


б) 2000

в) 1980


г) 1970

135. қазақ халқының салт-дәстүрлері нешке бөлінеді.

а) 3

б) 4


в) 6

г) 2


136. Ұлттық сезім дегеніміз не?

А) Туған жеріне ана тіліне ұлттық сүйіспеншілігі

Б) ана тіліне деген сүйіспеншілігі В) балаға деген сүйіспеншілігі

Г) От басына туған жеріне деген сүйіспеншілігі

137. Бала сүндеттеуге қарсылық білдірген ғалым кім?

А) Қайрақбаев Б

Б) Қалиев С

В) Нурамғанбетов К

Г) Қожабекова Н

138. Ұлттық жан күй үйлесімділігі 3 бөлінеді соны ата?

А) Ұлттық сезім, ұлттық салт- дәстүр, ұлттық мінез

Б) Ұлттық мәдениет, Ұлттық сана, Ұлттық мінез

В) Ұлттық салт-дәстүр, Ұлттық мәдениет,

Г) Ұлттық сана сезімдер

139. жеті қазына кітабының авторы кім?

А) Сейіт Кенжеахметұлы

Б) Қожабекова Н

В) Нұрмағанбетов К

Г) Х. Арғынбаев

140. Үш данаға кімдер жатады.

А) Абай, Шохан, Ыбырай

Б) Сәкен, Беиімбет , Ілияс

В) Ахмет, Сәкен, Міржақып

Г) Ыбырай, Смағұл, Сұлтанбек

141. Дінсіздікті уағыздайтын аранайы газет қай жылы шықты ?

А) 1924


Б)1930

В) 1934


Г) 1920

142. Қазақ халқы киіз үйді қай ғасырдан бастап пайдаланылған?

А) Б.з. VII ғ.

Б) Б.з. XІғ.

В) Б.з. IVғ.

Г) Б.з. IX ғ.

143. Балаға ата - тегін үйретуді неше жастан бастаған?

А) 7-9 жасында

Б) 5-6 жасында

В) 10-12 жасында

Г) 6-8 жасында

144. қазақ халқының адам өлген кзінде орындалатындардың бірі ?

А) Естірту

Б) Көрісу

В) Көңіл айту

145. Киіз үй неше бөліктен тұрады?

А)2

Б) 7


В)5

Г)9


146. Жасы үлкен ер адамдар арасында амандасу салты қандай сөзден басталады?

А) Ассалаумағалейкум !

Б) Уағалейкум ассалам

В) Сәлеметсізбе !

Г) Бәрі дұрыс !

147. қакзақта силы қонаққа бас тарту ежелгі ел дәстүрі . Ол қандай ұғымды білдіреді?

А) Ол адам әлемді бас пен билейді деген мағынаны білдіреді

Б) Үй иесі қонақтарын сыилағандықтан


В) Алыстан келген ең силы қонаққа ұсынған

148. Бесіктің жасауын кім даярлайды?

А) Қыздың анасы

Б) баланың анасы

В) Нағашы жұрт

Г) Қайын жұрты

149.Тұсау кесетін баланың аяғына қандай жіп даярланады?

А) ала жіп

Б) Қызыл жіп

В) қоңыр жіп

Г) Қоңыр ала жіп

150. Екі адам достықтары артып, туыс болғысы келсе балалы болмай жатып құда болып жатады. Бұндай құдалықтың түрін қалай атайды?

А) Бел құда

Б) Туыс құда

В) Бас құда

Г) Бәрі дұрыс

151. қазақ халқы ұл бала немесе қыз бала туылса да жақын туыстарына хабарлап олардан не сұраған?

А) Сүйінші

Б) Ақша

В) Байғазы

Г) Орамал

152. Ертеректе шаңыраққа үрлеген қарын байлап қоятын болған оның мәнісі неде?

А) Құт береке құйылады деп

Б) Жын-шайттаннан қорғау үшін

В) Үйге ұры түспесін деп

153. Құдаға бас ұсынылса күйеу бала мен келінге не ұсынылған?

А) Төс берген

Б) Жамбас жілік берген

В) Қазы-қарта құйрық берген

Г)Тоқпан жілік

154. Қыз сәукелені қандай кезде киген

А) Ұзатылғанда

Б) Құда түскенде

В) Төркіндегенде

Г) Қыдырғанда

155. жар-жар айтысы қандай кезде орындалады?

А) Қыз ұзаттар алдында

Б) Төркіндеуде орындалады

В) Қоштасарда

Г) Бәрі дұрыс

156. Түйе сүтінен не жасалады?

А) Шұбат


Б) Қымыз

В) Қымыран

Г) Айран

157. қазақ салты бойынша ұзатылған қыз төркініне неше жыл өткен соң барған?

А) 1 жыл

Б) 2 жыл

В) 4 жыл

Г) 3 жыл


158. Киіз үй нешеге бөіленді?

А) 2


Б) 3

В) 5


Г) 4

159. басқұр дегеніміз не?

А) Бұл керегенің сыртындағы шым шидің сыртынан тасталған жалпақ құр

Б) Үйдің ішкі сәнін келтіру үшін

В) Бұл кергені қатты қып байлайтын сом арқан

160.Құтты Болсын! Сөзі қандай кезде айтылады?

А) Дүниеге сәби келсе, келін түскенде

Б) Қыз ұзатқанда

В) Үйлену тойында

Г) Бәрі дұрыс

161.М ал етінен қазақтың ұлттық тағамының ең бастысы ет осылып қандай тамақ дайындалады?

А) Бес бармақ

Б) Палау

В) Сорпа


Г)Айран көже

162. Келіннің екі қабатын білген соң абысын ажын жиналып қандай той жасаған?

А) Құрсақ той

Б) Сүндет той

В) Тұсау кесер

Г) Шілдехана

163. Бала тәрбиесіне байланысты әдет-ғұрыптар?

А) Шілдехана, сүйінші , ат қою, тұсау кесу

Б)Құрсақ той

В) Сүндет той

Г) Бәрі дұрыс

164.Қазақ халқының адам өлген кезінде орындалатындардың бірі?

А) Естірту

Б) Көрісу

В) Көңіл айту

Г) Бәрі дұрыс

165.Әйел екі қабат кезінде баланың кіндігі бұралып қалмауы үшін әйел нені атамау керек?

А) Бақан, арқан

Б) Ит атамау

В) Түйе етін жемеу керек

Г) Бәрі дұрыс


  1. ъХХ ғ басында қандай ұлттық киім қымбат бағаланды?

А) Сәукеле

Б) Киімшек

В) Бөрік

167. Ұлттық жан-күй үйлесімі неше бөлікке бөлінеді?

А) 3

Б) 5


В) 8

168.Қазақ халқының салттары мен дәстүрлерінің көпшілігі немен байланысып жатыр

А) діни сенімдер және ырымдармен

Б) табиғатепн

В) Материалдық жағдаймен

Г) Әлуметтік саяси жағдаймен

169. Ертеректе ауқатты адамдар киген бұл күндері өте сирек кездесетін жағалы әрі асыл киімдердің бірі - жақс ы ненің терісінен тігілген

А) жылқының

Б) Түйенің

В) Қойдың

Г) Сиырдың

170. Ұзатылған қыз киетін аса қымбат, бағалы, әрі әсем бас киім.

А) Сәукеле

Б) Бөрік


В) Тақия

Г) Жаулық

171. Қойдың терісінен тігілген қыстық жылы киім

А) Тон


Б) Жақы

В) шекпен

Г) Ішік

172. Тек қана түйе жүнінен тігілген жаздық сырт киім



А) Шекпен

Б) Жақы


В) Тон

Г) Ішік


173. Тарыны уақтауға аранлған құрал

А) Келі


Б) Астау

В) Күбі


Г) Кебеже

174. Тоқшылық пен берекенің , ырыс-несібенің айғағы, қасиетті киелі ыдыс.

А) қазан

Б) шара


В) Қасық

Г) пышақ


175.Бала жүре бастағанда жасалатын кішігірім той.

А) Тұсаукесер

Б) Бесік той

В) Сүндет той

Г) Шілдехана

176. Той-думан дастарқанынан тәтті тағамдарды тойға келмеген туыстарға арнайы беріп жіберу рәсімі.

А) Сарқыт

Б) сәлемдеме беру

В) Асату

Г) Тәбәрік

177. Үлкен күш пен көп қалды қажет ететтін ауыр жұмыс атқарылғанда жақындардың немесе көрші қолаңдар мен жора –жолдастардың көрсететін көмегі не деп аталады.

А) асар


Б) Тәбәрік

В) Жыртыс

Г) Асату

178. Күйеуі өліп, жастайынан жесір қалған жас әйелді салт бойынша күйеуінің туыс иағасы немесе інісімен қосылу салты.

А) Әмеңгерлік

Б) Сүйек жаңғырту

В) Жолаяқ

Г) Құда түсу

179. Бауыздалған қозы немесе лақты қолданатын ұлттық ойын түрі.

А) “Көкпар”

Б) “Қыз қуу”

В) “Жамбы ату”

Г) “Тоғыз құмалақ”

180. Балықтан жасалатын тағам

А) Қарма

Б) жент


В) Балқаймақ

Г) Сөк


181. Малдың төлдегенен кейінгі алғашқы сүті не деп аталады?

А) Уыз


Б) Ежігей

В) Қатық


Г) Шалап

182. Биені алғаш байлап жаңадан ашытылған қою қымыз?

А) Уыз қымыз

Б) Бол қымыз

В) Қунан қымыз

Г) бесті қымыз

183. Үш түн сақталған өте күшті қымыз?

А) Дөнен қымыз

Б) Бесті қымыз

В) Бал қымыз

Г) Уыз қымыз

184. Түйе сүтінен жасалатын сусын?

А) Шұбат

Б) қымыз


В) қатық

Г) шалап


185. Теріден жасалған ыдыстың ең үлкенін не деп атайды?

А) Саба


Б) Мес

В) торсық

Г) барлығы дұрыс

186. Үш күн сақталған өте күшті қымыз

А) Дөнен қымыз

Б) Бесті қымыз

В) Бая қымыз

Г) уыз қымыз

187. Биені алғаш байлап жаңадан ашытылған қою қымыз

А) Уыз қымыз

Б) Бая қымыз

В) Құнан қымыз

Г) Бесті қымыз
188. Түйе сүтінен жасалатын сусын

А) Шұбат


Б) Қымыз

В) Қатық


Г) Шалап
189. Теріден жасалған ыдыстың ең үлкен

А) Саба


Б) Мес

В) торсық

Г) Барлығы дұрыс
190. Ақындардың негізгі кәсібі?

А) өз жанынан өлең шығару

Б) даяр өлеңдерді жырау

В) жаттама өлеңдер

191. Киіз үйдің есігі әдетте қой жаққа қаратылып тігілген

А) Шығысқа

Б) Батысқа

В) Оңтүстікке

Г) Солтүстікке
192. Жаңа төлдеген малдың төлі енгенен кейінгі алғашқы сүтінен жасалатын тағам

А) Уыз


Б) Ірімшік

В) Сүзбе


193. Қазақтың салт дәстүрі бойынша қыз айтыруға баратын өкіл?

А) Жаушы

Б) Айтырушы

В) Қуғыншы

Г) Ұры
194.Қызды ұзатар алдында болатын айтыс түрі

А) жар-жар

Б) Бәдік

В) жұмбақ

Г) қыз бен жігіт
195. Жаңа түскен келінің бетін ашып көпшілікке таныстыру дәстүрі

А)Беташар

Б)Құда түсу

В) Қыз ұзату

Г) Келін той
196. Ертеде қай елдің халықтары оң қолын жүрегнінің басына апарып, тағзым ету арқылы амандық рәсімін жасаған

А) Кіші Азия, Африка

Б) Үндістан, Қытай

В) Өзбекстан, Тәжікстан

Г) Англия , Америка

197. ХХ ғасыр басында сәукеленің бағасы қанша мың сомға жетті

А)1 немесе 2 мың сом

Б) 3 немесе 4 мың сом

В) 5 немесе 6 мың сом

Г) 7 немесе 9 мың сом


198. Бала тәрбиесіне байланысты әдет-ғұрыптарға жататындар

А) балаға ат қою, бесікке салу, шілдехана

Б) киіз үй, ұлттық киімдер, аңшылық

В) қазақ ауылы шешендік сөздер


199. Түндік дегеніміз не? Қандай мағына береді?

А) Киіз үй, шаңырағын жабатын киіз

Б) кереге бойын жабатын киіз

В) уық бойын жабатын киіз

Г) барлығы дұрыс
200. Жұмбақ айтысын дамытуда айрықша еңбек еткендер

А) Нұржан Сапарғали

Б) Мұрат Сүйінбай

В) Шортанбай Жанақ



Г) Сара Біржан







Достарыңызбен бөлісу:


©stom.tilimen.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет