Көп нүкте, тырнақшалар



Pdf көрінісі
бет1/25
Дата14.10.2018
өлшемі5.01 Kb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   25

 

Көп нүкте, тырнақшалар 
 
...Ашқан жаңалығы, микробиологияның дамуына жол ашқан:А.Левенгук 
... дәрумені жетіспегенде қан аздық ауруына ұшырайды: В
12
 
... дәрумені жетіспегенде қан ұюы баяулайды: К 
... дәрумені жетіспеуінен қояншық, селкілдеу ауруына себеп болады: В

... жапырағы алақаннан және қынаптан тұрады: Бидай 
... жетіспесе ағаштың жанама бұтақтары дамымай қалады: Азот 
...  жетіспесе  жапырақтары  мен  сабақтары  нашар  дамып,  тірек  ұлпасы  жетілмейді: 
Калий 
... ми сауыты мен бет сүйек бөлімдерінен тұрады: Бассүйек қаңқасы 
+10 градуста өне бастайтын өсімдік: Күнбағыс 
+10
0
С температурада өнетін өсімдік тұқымы: Жүгері  
+1-5 градуста өне бастайтын өсімдік: Бидай 
+15 градуста өне бастайтын өсімдік: Қияр 
+1-5° С температурада өнетін тұқым: Асбұршақ 
 
+1-5

С температурада өне бастайтын өсімдік: Бидай 
+1-5

С температурада өнеді: Бидай 
+15
0
-та өнеді: Асқабақ 
+15
0
-та өнеді: Асқабақ 
«А» дәрумені: Балық майында, уылдырықта, сары майда, бүйректе кездеседі 
«Адамды адам еткен еңбек» - деп жазды: Ф. Энгельс 
«Адымдап» немесе «төңкеріліп» қозғалады: Гидра 
«Айнала қоршаған табиғи ортаны қорғау туралы заң» қабылданды: 1997 жыл 
«Ақшам соқыр» ауруы...витамині жетіспесе пайда болады: А 
«Алғашқы сорпа» гипотезасының авторы: Д. Холдейн 
«Алып әйел» ауруының жыныстық хромасомасы: ХХХ  
«Анализатор» деген ұғымды алғаш атаған ғалым: И.П.Павлов 
«Анималикулдар» болжамын жасады: А.Левенгук 
«Анималькулдар» деген болжамды айтқан ғалым: А.Левенгук 
«Ас қорыту мүшесі» деп аталады: Лизосомалар 
«Ас қорыту мүшесі» деп аталатын органоид: Лизосомалар 
«Астық» деген сөзді қалай түсінесіз: Дәнектің жиынтығы 
«Әлем жаратылысының табиғи тарихы» еңбегін жазған ғалым: Э.Геккель 
«Биосфера» терминін ең алғаш енгізген австриялық геолог: Э.Зюсс 
«Биоценоз» терминін ең алғаш ұсынған ғалым: К.Мебиус 
«В
1
» дәрумені: Сүт, жұмыртка, жемістерде 
«В
12
» витаминінің жетіспеуінен болатын ауру: Анемия 
«В
2
» дәрумені: Бидайда, етте, сүтте, бауырда болады 
«Вирус» терминін 1899 жылы ғылымға енгізді: М.В.Бейерник 
«Вирус»терминін енгізді: 1899 жылы Бейерник 
«Генетикалық тіл» тұрады: Үш нуклеотидтен (триплеттен) 
«Гирудин» деп аталатын ерекше зат бөліп шығарады: Сүлік 
«Д» дәрумені: Балық майында, бауырда, жұмыртқаның сары уызында болады 
«Дарвинизм» терминін ғылымға енгізген: А.Уоллес 
«Динозаврлар дәуірі» болып есептелетін заман: Мезозой 
«Екінші нан»: Картоп 
 «Жануарлар әлемін қорғау, ұдайы өсіру және пайдалану» туралы заң: 1993ж 
«Жасуша» деген терминді алғаш қолданған ғалым: Р.Гук  
«Жер  бетінде  тіршілік  мәңгілік  әрі  оны  жаратушы  күш  бар»  пікірді  ұсынды: 
Креационизм 
«Жер бетінде тіршілік тұқымы басқа ғаламшардан метеориттер және ғарыштың шаң-
тозаңдар арқылы үнемі таралып отырады» көзқарас: Панспермия теориясы 
«Жер қойнаулары және жер қойнауын пайдалану туралы» туралы ҚР Президентінің 
жарлығы: 1996ж 
«Жоғары дәрежелі жүйке қызметі» деген ұғымды ұсынды: И.П.Павлов 
«Жоғары  жүйке  қызметінің  физиологиялық негізін салушы» деген ұғымды  ұсынды: 
И.П.Павлов  
«Жұмыртқа жұмыртқадан шығады» - деп тұжырымдады: У.Гарвей 
«Зоология философиясы» атты еңбек жазған ғалым: Ж.Б.Ламарк 
«Зоология философиясы» еңбегінің авторы: Ж.Б.Ламарк 
«Инсулин»  гормоны  қан  құрамындағы  артық  көмірсудың  жасушаларға,  «глюкагон» 
гормоны 
қорға 
жиналған 
көмірсулардың 
қанға 
өтуін 
қамтамасыз 
етеді.Тамақтанғаннан бір-екі сағат өткен соң бұл гормондардың қандағы мөлшерінде 
қандай өзгеріс байқалады: Глюкагон мөлшері азаяды, инсулин мөлшері артады 
«Инфросоманы» ашты: М. Ә. Айтхожин 
«Көмірсу» деген терминді 1844 жылы енгізген: К. Шмид 
«Көңіл күй» гормоны деп аталатын гормон: Адреналин 

 

«Көңіл-күй» гормоны: Адреналин 
«Көсек» дегеніміз: Мақтаның ашылмай қалған қауашағы 
«Күш қуат станциясы» деп аталады: Митохондрия 
«Қазақстан  Республикасының  қоршаған  ортаны  қорғаудың  ұллтық  жоспары» 
қабылданды: 1996 жыл 
«Қоғамдық» жануарлар: Құмырсқа 
«Қоршаған ортаны қорғау туралы» ҚР заңы: 1997ж 
«Қызыл кітаптың» ең алғаш басылымы: 1978ж. 
«Макроэволюция» терминін енгізді: Ю.А.Филипченко 
«Ми рефлекстері» деген ғылыми еңбекті жазған: И.М.Сеченов 
«Ми рефлекстері» деген кітаптың авторы: И.М.Сеченов 
«Мидың рефлекстері» ғылыми еңбектің авторы: И.М.Сеченов  
«Мидың рефлекстері» деген ғылыми еңбекті жазған: И.М.Сеченов  
«Мидың рефлекстері» еңбегінің авторы: И. М. Сеченов 
«Микроэволюция» терминін енгізген ғалым: Н.В.Тимофеев-Ресовский 
«Мутация» ұғымын қалыптастырған голландиялық ғалым: Г. де Фриз 
 
«Мұнай туралы» заң ҚР Президентінің жарлығы: 1995ж 
«Нәруыз  аминқышқылдарынан  тұрады  және  аминдік  байланысқа  түседі»  деген 
болжамның дұрыстығын дәлелдеді: Э.Фишер 
«Невада-Семей» қозғалысын басқарған ақын: О.Сулейменов 
«Невада-Семей» қозғалысын басқарған: О.Сүлейменов 
«Ноосфера» ұғымын енгізген ғалымдар: 1927жылы Э.Леруа мен П.Тейяр де Шарден 
«Омыртқа жотасының қисаюы» ауруын ата: Сколиоз 
«Организм  тек  тірі  организмнен  ғана  пайда  болады»  деп  тұжырымдаған  ғалым: 
Л.Пастер 
«Өсімдіктану» оқулығын жазған ғылым: Ж.Күдерин  
«Панспермия теориясын" 1865 жылы алғаш неміс ғалымы ұсынған: Г.Рихтер 
«Парник  эффектісі»  атмосферада  күйе,  т.б. бөлшектердің  көбеюімен  байланысты:  t
0
 
көтеріліп, биосферада қолайсыз жағдай туады 
«Патша балығы» деп атайды: Бахтах 
«С» дәрумені қай тағамда көп мөлшерде: Қарақатта 
«С» дәрумені қай тағамда көп мөлшерде: Лимонда 
«С» дәрумені: Орамжапырақта, лимонда, апельсинде, қызанақта, пиязда болады 
«С» дәрумені: Орамжапырақта, лимонда, тұздалған қырыққабатта, қызанақта, пиязда 
болады 
«Санитар» қоңыз: Көмбекей 
«Саңырауқұлақтардың өздігінен дүниеге келу» туралы жазды: Ламарк 
«Селекция» деген сөздің мағынасы: Іріктеу, сұрыптау 
«Семей  ядролық  сынақ  полигонын  жабу  туралы»  жарлығына  қол  қойылды:  1991ж. 
тамыздың 29-да 
«Семей ядролық сынақ полигонын жабу туралы» жарлық шыққан жыл: 1991.29.08. 
«Семей  ядролық  сынақ  полигонын  жабу  туралы»  жарлыққа  қол  қойған  тұлға: 
Н.Ә.Назарбаев 
«Табиғат жүйесі» және «Ботаника философиясы» еңбектерінің авторы: К.Линней 
«Табиғат жүйесі», «Ботаника философиясы» еңбегінің авторлары: К. Линеий 
«Табиғи жүйе» және «Ботаника философиясы» еңбектерінің авторы: К.Линней 
«Табиғи сұрыпталу теориясы» қалыптастырды: Ч. Дарвин 
«Табиғи сұрыпталу» еңбегін Ч. Дарвин жариялады: 1859 жылы 
«Табиғи сұрыпталу» еңбегінің авторы: Ч. Дарвин 
«Табиғи сұрыпталу» теориясының авторы: Ч.Дарвин 
«Табиғи  сұрыпталу»,  «Түрлердің  шығуы»,  «Адамның  шығу  тегі»  еңбектерінің 
авторы: Ч. Р. Дарвин 
«Теңіз гүлі» деп аталады: Актиния 
«Теңіз гүлі» деп аталатын ішекқуысты: Актиния 
«Трансляция» ақуыздар синтезіндегі мағынасы: Көшіріп аудару 
«Тұқым  қуалайтын  өзгергіштіктегі  ұқсас  қатарлар»  заңын  ашқан  генетик: 
Н.И.Вавилов 
«Тұқым қуалайтын өзгергіштіктегі ұқсас қатарлар» заңын ашқан Н.И.Вавилов 
 «Тұқым  қуалау  және  өзгергіштік»  ,  «Тіршілік  үшін  күрес»  еңбектерінің  авторы:  Ч. 
Дарвин 
«Түр» ұғымына анықтама берді: Джон Рей 
«Тіркесті тұқым қуалау» заңын ашқан ғалым: Т.Морган   
«Тіршілік жер бетінде мәңгілік» деген теорияны ұсынды: В.Прейер 
«Тіршілік жер бетінде мәңгілік» теориясын ұсынған ғалым: В.Прейер 
«Тіршілік жер бетінде мәңгілік» теориясын ұсынды: В. Прейер 
«Тіршілік жер бетінде мәңгілік» ториясының авторы: В. Прейер 
«Тіршілік жолашарлары»: Коацерваттар протобионттар 
«Тіршілік» деген ұғымға алғаш рет анықтама берген ғалым: Ф.Энгельс 

 

«Тіршілік» ұғымына алғаш анықтама берді: Ф. Энгельс 
«Тіршілік» ұғымына анықтама берді: Ф.Энгельс 
«Ұлулар анатомиясы» атты күрделі еңбекті 1817 жылы жариялады: Ж. Кювье 
«Ұрықтық ұқсастық» жөніндегі ілімнің негізін қалады: К. Бэр 
«Шистозомоз » ауруын тудырады: Айырдене 
«Шит» дегеніміз: Мақтаның ұрық шашатын тұқымы 
«Ықтырма» деп аталатын өрмекау тоқитын өрмекші: Шаршылы өрмекші 
«Эволюция» терминін биологияға алғаш енгізді: М. Хейл 
«Экологиялық білім беру бағдарламасы» қабылданды: 1999 жыл 
«Экологиялық сараптама» туралы ҚР заңы: 1997ж 
 
 
Сандар 
 
 
 
 
0-5°С температурада өнетін тұқым: Қарабидай 
0-5
0
 С температаурада өсетін тұқым: Қарабидай 
0-5
0
С температурада өнетін қай тұқым: Қарабидай 
0-5
0
С температурада өнетін тұқым: Қарабидай 
1 г көмірсу ыдырағанда бөлінетін жылу мөлшері: 17,6 кДж 
1 г қара топырақта кездесетін бактерия саны: 5-6 млрд 
1 гр ақуыз ыдырағанда бөлінетін жылу мөлшері: 17,6 кДж 
1 гр көмірсу мен нәруыз ыдырағанда түзілетін энергия: 17,2 кДж 
1 гр көмірсу тотыққанда энергия бөлінеді: 17,6кДж 
1 гр қара топырақта бактерия саны: 5-6 млрд 
1 гр қара топырақта кездесетін бактерия саны: 5-6млрд 
1 гр май тотыққанда энергия түзіледі: 38,9 кДж 
1 гр май ыдыраған кезде бөлінетін энергия: 39,1 кДж 
1 гр май ыдырағанда бөлінетін энсргия: 38,9 кДЖ 
1 гр нәруыз ыдырағанда бөлінетін энергия: 17,6 кДж 
1 гр топырақта балдырлар саны: 50 000 балдыр болады 
1 грамм көмірсу ыдырағанда бөлінетін энергия: 17,6 кДж 
1 грамм май ыдырағанда бөлінеді: 38,9 кДж 
1 грамм май ыдырағанда бөлінетін энергия: 38,9 кДж 
1 жасар сәби ұйықтайды: 12 сағ 
1 кг май тотығып ыдырағанда су түзіледі: 1,1кг су 
1 кг май тотығып ыдырағанда түзілген су: 1,1кг 
1 мм

қанда лейкоциттердің мөлшері: 4-9 мың 
1 мм
3
 қанда лейкоциттердің мөлшері: 6-8 мың 
1 мм
3
 қанда эритроцит саны: 5 млн-ға жақын 
1 мм
3
 қанда эритроцит саны: Бес млн-ға жақын 
1 мм
3
 қандағы лейкоциттердің мөлшері: 6-8 мың 
1 см

спермада қаншаға дейін сперматозойдтар болады: 60 тан 20 млн дейін 
1 тәулікте бүйрек 1700 литр қан өткізеді. Ал жасөспірім дене салмағының 10%-не тең 
қан өткізеді. Салмағы 50кг жасөспірімнің бүйрегінен қанша рет қан өтеді: 340 рет 
1 тәулікте кажет май мөлшері: 100грамм 
1 тәулікте қажет ақуыз мөлшері: 100-118грамм 
1 тәулікте қажет көмірсу мөлшері: 450-500грамм  
1 тропикалық белдеуден екіншісіне өткендегі энергия алмасуын біле отырып (10%), 
кұмайдың биомассамсын анықтаңыз өсімдік биомассасы 40т: Өсімдік-шегіртке-бақа- 
жылан-құмай 0,004т 
1  хромосомада  орналасқан  гендердің  тіркес  тұқым  куалайтынын  анықтаған  кім: 
Т.Морган 
1,5 тоннадан артық салмақ көтеретін сүйек: Ортан жілік 
100 грам май тотығу реакциясында су түзіледі: 105гр 
12-16 жас аралығында даму кезеңі: Жасөспірім 
14-15 жастағы жасөспірімдердің қалыпты ұйқысының уақыты: 8 сағат 
14-8 млн жыл бұрын тіршілік етті: Рамапитектер 
15 жылдық алма ағашының сабағына неше камбий сақинасы болады: 1 
150 млн бұрын тіршілік еткен құстың арғы тегі: Көнеқұс (археоптерикс) 
150 млн жыл бұрын тіршілік еткен құстардың арғы тегі: Көнеқұс 
1-5
0
 С температаурада өнетін тұқым: Асбұршақ 
15-14млн  жыл  бұрын  тіршілік  еткен,  ең  алғашқы  адамдардың  арғы  тегі: 
Дриопитектер 
1590-1610  жылдардың  аралығында  оптика  шеберлері  жарық  микроскопты  ойлап 
тапты: голландиялық әкелі балалы Янсендер 

 

1590-1610  жылдары  алғаш  рет  микроскопты  кім  ойлап  тапты:  Голландиялық  әкелі-
балалы Янсендер 
1609 жылы алғаш рет микроскоп жасалды: Галелео Галелей 
1609 жылы алғаш рет микроскопты кім жасады: Галилео Галилей 
1665  жылы  алғаш  рет  өсімдік  қабығының  жұқа  кесіндісін  микроскоппен  көрген: 
Роберт Гук 
1665 жылы голландиялық ғалым ван Левенгук жасаған ұлғайтқыш құрал: Микроскоп 
1668 жылы ең алғаш ұсақ ағзаларды сипаттап жазған ғалым: А.Левенгук 
17 жасар жасөспірімдер тәулігіне ұйықтайды: 7-8 сағ 
1735 жылы жорғалаушылар мен қосмекенділерді бір класқа біріктірді: К. Линней 
1735ж адамды сүтқоректілер класы приматтар тобына жатқызған ғалым: К.Линней 
1785 жылы ең алғаш шөпбақаны сипаттап жазды: К. Линней 
1820 жылы нәруызды ыдырату арқылы глицинді алған: А. Браконно 
1820ж француз ғалымы ... ақуызды ыдырату арқылы амин қышқылы-глицинді алды: 
А.Бракконо 
1825 жылы «Тип» терминін ұсынды: Бленгвиль 
1831 жылы ядроны ашты: Р. Броун 
1831ж.өсімдік жасушасының ядросын ашты: Броун 
1838  жылы  барлық  өсімдіктердің  міндетті  компоненттеріне  ядро  кіретіндігін 
анықтаған ғалым:М.Шлейден 
1838-1839 ж Жасуша теориясын қалыптастырды: Т. Шван және М. Шлейден 
1838-1839 жж. жасуша теориясын негізін қалап, қорытынды берді: М.Шлейден және 
Т.Шванн 
1839  жылы  өсімдік  пен  жануар  жасушасының  ұқсастығын  дәлелдеді,  жасушалық 
теорияны ашты:Т. Шванн 
1839ж.жасушаның ішіндегі сұйықтықты протоплазма деп атаған: Пуркине 
1842 жылы риф түзілу теориясын жариялады: Ч. Дарвин 
1844ж. «көмірсу» терминін енгізген: Шмид 
1858  жылы  жасушалардың  бастапқы  аналық  жасушалардан  бөліну  арқылы 
түзілетінін анықтады: Р. Вирхов 
1858ж.  «әрбір  жасуша  өзіндей  жасушаның  бөлінуі  арқылы  пайда  болады»  деді: 
Р.Вирхов 
1862 жылы И.М.Сеченов қандай ірі жаңалык ашты: Орталық жүйке жүйесіндегі қозу 
мен тежелуді ашты 
1863 жылы «Ми рефлекстері» еңбегінің авторы: Сеченов 
1863  жылы  баспадан  кітап  болып  шыққан  «Мидың  рефлекстері»  ғылыми  еңбектің 
авторы: И.М.Сеченов 
1870-1880 жылы ұсақ ағзалар бар екенін тәжірибе жүзінде дәлелдеді: Луи Пастер 
1870жылы лейкоциттердің ядросынан нуклеин қышқылын тапқан: Мишер 
1875 жылы қантышқақ тудыратын амебаны ашты: Ф.А.Леш 
1880 жылы витаминдерді ашты: Лунин 
1881 жылы безгек паразитін сипаттап ашты: Ш.Лаверан 
1882ж  адамның  өкпесінде  туберкулез  ауруын  тудыратын  бактерияларды  анықтады: 
Р.Кох 
1891  жылы  Ява  аралынан  Ежелгі  адамның  қазба  қалдықтарын  анықтады:  Эжен 
Дюбуа 
1892 жылы «темекі теңбілі» вирусын ашты: Ивановский 
1892 жылы вирусты ашқан ғалым: Д.И.Ивановский 
1892 жылы темекі теңбілін зерттеп, вирусты ашты: Д.И.Ивановский 
1892ж жасушасыз ағза-вирустарды ашқан ғалым: Д.И.Ивановсий 
1898 жылы «Гольджи жиынтығын» ашты: К. Гольджи 
1898 жылы Қосарлы ұрықтануды ашты: С.Г.Навашин 
1901 жылы «Мутациялық теория» еңбегін жариялады: Х. Де Фриз 
1901жылы «Мутация» теориясын ұсынған: Де Фриз 
1909 жылы «Ген», «генотип» «фенотип» ұғымдарын қалыптастырды: И.В. Иогансен 
1909 жылы дат биологі В.Иогансен қалыптастырған ұғымдар: D) Генотип, фенотип  
1909 жылы Полимерия құбылысын ашты: Г.Нильсон-Эле 
1914 жылы гетерозис деген ұғымды енгізген ғалым: Дж.Шелл 
1920-1930 жылдары «Өсімдіктану» оқулығын жазған ғалым: Ж.Күдерин 
1922  жылы  тіршіліктің  Жер  бетінде  шығу  тегінің  табиғи  теориясын  тұжырымдады: 
А.И.Опарин  
1922 жылы шығарылған «Жануарлар» оқу құралының авторы: Х. Досмұхамедов 
1924 жылғы «Табиғаттану» оқулығының авторы: Х. Досмұхаметов 
1924  жылы  Г.  Д.  Карпаченко  тұңғыш  рет  тұрып  пен  қырыққабатты  будандастыру 
арқылы будан алды: Туысаралық будан 
1926 жылы жарық көрген «Биосфера» еңбегінің авторы: В. И. Вернадский 
1927 жылы «Ноосфера» ұғымын ғылымын енгізді: Э. Леруа мен П. Т. Шарден 
1927 жылы Макроэволюция терминін енгізі: Филипченко 

 

1931ж. электрондық микроскопты ойлап тапты: М. Кнолль мен Э. Руска 
1937 жылы Пекин маңындағы үңгірден табылды: Синантроп (қытай адамы) 
1938 жылы В.А.Селевин Бетпақдала өңірінен тапты: Жалманды 
1938  жылы  Селевин  Қазақстанда  ғана  таралған  кемірушінің  бірі:  Қалқанқұлақты 
тапты 
1938  жылы.  В.А.Селевин  басқарған  зоология  экспедициясы  Бетпақдала  өңірінен 
тышқан тәрізді кеміруші: Жалманды тапты 
1945 жылы Эндоплазмалық торды тапқан: К. Портер 
1947 жылы Биопоэз териясын ұсынды: Дж. Бернал 
1951  жылы  америкалық  биохимик  ДНҚ  молекуласының  құрамына  4  нуклеотид 
кіретінін тапты:Э.Чаргафф 
1953  жылы  А.  И.  Опариннің  тұжырымдамасына  негізделген  тәжірибені  жасады: 
С.Миллер және Г.Фри 
1955 жылы лизосоманы ашты: Де Дюв 
1960  жылы  ДНҚ-ның  екі  еселенуінің  жолдарын  болжады:  М.  Месельсон  мен  Ф. 
Сталь 
1963жылы: Халықаралық Қызыл кітап шықты 
1966-1975жж. V томдық кітап шықты 
1970  жылы  БҰҰ  деңгейінде  ұйымдастырылған  «Адам  және  биосфера»  атты 
бағдарламаны қабылдауынан басталды: Экологиялық білім беру мен тәрбие беру 
1978 жылы: Тірі ағзаларға арналған алғашқы қызыл кітап шықты 
1981 жылы: Өсімдікке арналған Қызыл кітап шықты 
1982 жылы РНҚ молекуласының катализаторлық белсенділігін ашты: Томас Чек 
1991 жылы: ІІ-ші рет басылып шықты 
1996 жылы: ІІІ-ші рет басылып шықты 
1г қара топырақта кездесетін бактерия саны: 5-6млрд 
1-жағдайда екеуі де гүлінің түсі бойынша гетерезиготалы, ал екіншісінде, біреуі ғана 
гетерозигогалы. Будандастыру сызба нұсқасын жүргізіп,  гибридтердің: І-ұрпағының 
генотипін анықтаңдар.1:2:1 
1-ші және 2-ші сигналдық жүйені ашты: Павлов 
1-ші, 2-ші сигналдық жүйе туралы ілімді жасады: И.П.Павлов 
2 дара (особь) қатысатын көбею: Жынысты 
2 топқа жататын адамның қанын құяды: 4 және 2 
200 млн жыл бұрын екіге бөлінген біртұтас құрлық: Лавразия, Гондвана 
200-ден астам аминқышқылының нәруыз молекуласының құрамына кіретіні: 20 
20-30 метр тереңдікте өсетін балдыр: Ламинария  
225 млн жыл бұрын тіршілік еткен құстардың арғы тегі: Ілкіқұс 
25-14 млн жыл бұрын тіршілік еткен адамтектес маймылдар: Дриопитектер 
25-14  млн  жыл  бұрын  тіршілік  еткен,  ең  алғашқы  адамдардың  арғы  тегі: 
Дриопитектер 
25г  үш  түрлі  гормон  бөледі,  негізгі  зат  алмасудың,  өсу,  даму  реттелуіне  қатысады. 
Плазмадағы кальций концентрациясын реттейді: Қалқанша безі 
3000 жылдан бері мақта шаруашылығымен шұғылданған ел: Үндістан 
45-50 жастағы адам қандай қашықтықта жақсы көретіндігін белгілеңіз: 33см 
46  хромосомасы  бар  диплойдтық  жиынтық  қалыптасады:  Аталық  23  хромосома 
(спермотозойд), анасынан 23 (жұмыртқа жасушадан) қосылуы нәтижесінде 
4-7 жас аралығында даму кезеңі: Балалық (естияр) 
4-7 жас аралығындағы адамның даму кезеңі-балалық (ересек); бөбек кезең-туғаннан 
бастап  1 жасқа  дейін, балабақша  кезеңі-1  жастан  3 жасқа  дейін, мектепке  дайындақ 
кезең-3 жастан 6 жасқа дейін, мектептегі кезең-6 жастан 17-18 жасқа дейін 
50-30мың жыл бұрын өмір сүрді: Кроманьон адамдары 
600- ге тарта қылқанжапырақтылардың 100-ге жуығы тиесілі: Қарағай түріне 
6-10см терендікте себілетін тұкым: Жүгері 
6-7 жастан бастап сүт тістер түсіп: Тұрақты тістер шыға бастайды 
8-2  млн  жыл  бұрын  тіршілік  еткен  адамтектес  маймылдардың  арғы  тегі: 
Аустролопитектер 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

Ағылшын әріптерімен басталатын 
 
А витамині жетіспесе: Тері құрғайды, жарылады 
А витаминінің тәуліктік қажетті мөлшері: 2,5-10,5 мг 
А дәрумені жетіспегенде көз аурады және бойдың өсуі баяулайды 
А дәрумені: Балық майында, уылдырықта, сары майда, бүйректе кездеседі 
А витамині жетіспесе: Тері құрғайды, жарылады 
А витаминінің тәуліктік қажетті мөлшері: 2,5-10,5 мг 
А дәрумені жетіспегенде көз аурады және бойдың өсуі баяулайды 
А дәрумені: Балық майында, уылдырықта, сары майда, бүйректе кездеседі 
B

дәрумені жетіспегенде болатын ауру: Бери-бери 
B
1
 дәрумені: Сүт, жұмыртқа, жемістерде 
B
12 
витаминінің жетіспеуінен болатын ауру: Анемия 
D витамині жетіспесе: Мешел ауруы пайда болады 
D витаминінің тәулігіне қажетті мөлшері: 2,5 мг 
D дәрумені жетіспегенде пайда болатын ауру: Мешел 
D дәрумені сақтандыратын ауру: Мешел 
 
 
Рим сандары 
 
I ші реттік консумент: Өсімдік қоректі жануарлар 
II топқа жататын адамға келесі қан тобын құяды: I және II 
II топқа жататын адамның қанын құяды: VI және II 
II ші реттік консументтер: Ет қоректі жануарлар 
III топтағы адамның қанын құюға болады: III, IV топтарға 
II-ші жыныстық белгілердің реттелуі: Жыныс гормоны арқылы  
IV-VІ мойын омыртқаларында орналасқан: Көмей 
XI ғасырда Республикамызда мекендейтін жануарлар туралы жазба дерек қалдырған 
ғалым:Махмуд Қашғари 
XIX ғасырда жасуша теориясының негізін қалаған ғалымдар: Т.Шванн, М.Шлейден 
XVII ғасырдың соңында класс ұғымын енгізді: Турнефор 
XVIIғ.дың 70ж.ж.объектіні 3 есе үлкейтетін микроскоп жасаған: Левенгук 
XX ғасыр құстар фаунасын зерттеген ғалымдар: Зарудный, Сушкин 
XІХғ тірі табиғат-тың эволюциялық теориясының негі-зін қалаған ғалым: Ч. Дарвин 
 
 
Алфавит бойынша 
 
А 
 
А. Опарин «алғаш сорпа» деп атады: Тіршіліктің пайда болуының бірінші кезеңін 
А. Уоллес биогеографиялық аймақтарды ажыратты: 6 аймаққа 
А.А.Н.Северцов: Эволюцияның негізгі бағыттарын атады 
А.А.Ухтомский:  Еңбек  етуде  адамның  жеке  басы  қасиетінің  психикасының  және 
сана-сезімінің ерекше маңызы бар екенін дәлелдеген 
А.Браконно:  1820ж  француз  ғалымы  ақуызды  ыдырату  арқылы  амин  қышқылы-
глицинді алды 
А.Везалий: Анатомияның негізін қалаған 
А.И.Опарин,  Д.Холдейн:  «Жер  бетінде  тіршілік  абиогендік  жолмен  түзілуін» 
дәлелдеді 
А.Клод: 1943ж рибосоманы ашты 
А.Лаверан безгек ауруын қоздыратын паразитті ашқан жылы: 1880ж 
А.Лаверанның безгек ауруын қоздыратын паразитті ашқан жылы: 1880ж 
А.Левенгук: 
1674ж 
бактериялар, 
қарапайымдылар, 
эритроциттер 
мен 
сүтқоректілердің  сперматозоидын  жан-жақты  зерттеді,  1676ж  пластидтер  мен 
хроматофорларды сипаттады 
А.Левенгук: Ұсақ ағзаларды алғаш зерттеді 
А.Н.Радищев:  Табиғат  біртұтас,  ондағы  даму  қарапайымнан  күрделіге  қарай  жүреді 
деген пікір айтқан 
А.Н.Северцев:  Эволюцияның  негізгі  бағыттарын  анықтады,  биологиялық  алға  басу 
туралы ілімді анықтап зерттеуде үлес қосқан ғалым 
А.О.Ковалевский: Қандауыршаның көбеюі мен дамуын зерттеген 

 

А.С.Фаминцын, 
О.В.Баранецкий: 
Қынаның 
саңырауқұлақ 
жіпшелері 
мен 
біржасушалы  жасыл  балдырлардың  бірігіп  тіршілік  етуінен  түзілген  ағза  екенін 
анықтады 
А.Трамбле: Гидраны ашты 
А.Шимпер: 1885ж хлопласты ашты 
А.Ы.Жандеркин, Есенжолов: Қазақтың арқар-меринос, түбітті ешкісін алған 
Аc қорыту кезінде май ыдырайды: Глицерин мен май қышқылына  



Достарыңызбен бөлісу:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   25


©stom.tilimen.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет