Қызылорда облысы Жаңақорған ауданы №51 М.Қаратаев атындағы орта мектеп Ерітіндідегі ион алмасу



Pdf көрінісі
Дата23.10.2018
өлшемі54.47 Kb.

Қызылорда облысы Жаңақорған 

ауданы №51 М.Қаратаев атындағы

 орта мектеп

Ерітіндідегі ион алмасу

 реакциялары

.

Химия пәнінің мұғалімі: Д.Мамытова

Сабақтың  тақырыбы: 

Ерітіндідегі ион алмасу реакциялары.

Сабақтың мақсаты: 

Білімділік:иондардың  қасиеті  ретінде  электролиттердің  қасиеттері 

туралы  ұғымды  тереңдету;  молекулалық,  толық  және  қысқартылған 

иондық  теңдеулер  құруды  үйрету;  реакция  аяғына  дейін  жүретін 

жағдайлар; хлоридтерге, сульфаттарға сапалық раекцияны қайталау және 

бейтараптану  реакциясы  туралы  оқушылардың  білімдерін  бекіту. 

Заттардың  қасиеттері  және  сапалық  жаңа  деңгейдегі  олардың  өзара  әсер 

механизмі туралы білімді қайта қарау. 

Аяғына  дейін  жүретін  ион  алмасу  реакцияларын  демонстрациялау. 

Катиондар мен аниондарға сапалық реакция.

   

Дамытушылық:   

Химиялық  терминдерді білуге дағдыландыру 

 

Көрнекілігі: 



интерактивті  тақта,  слайд,  реактивтер,  химиялық 

ыдыстар, өрт сөндіргіш, алма, үлестірме тапсырмалар. 



Сабақтың барысы.

I.Ұйымдастыру кезеңі

II.Үй тапсырмасын сұрау кезеңі.

       

Өткен сабақтағы негізгі ұғымдарды қайталау. 

Оқушылраға  тұздардың,  қышқылдардың  және 

негіздердің  суда  ерігіштігін  анықтау  дағдысын 

бекіту  мақсатында  жалпы  жұмыс  орындау 

ұсынылады.

Өзіндік жұмысты орындату алдында мұғалім суда 

ерімейтін  заттар  үшін  кестеге  олардың  тек 

формулаларын,  ал  электролиттер  үшін  олардың 

диссоциациялану 

теңдеуін 

жазу 

керектігіне 

оқушылардың назарын аударады

.

Оқушылар өзін-өзі бағалайды

Оларды үш топқа бөлеміз.

Тапысмаларды 5 балдық жүйеде бағалайды.

І тапсырма 

Химиялық    диктант

    Көп нүктенің орнына тиісті сөзді жаз.

1).... – суда ерігенде немесе балқығанда оң және теріс

иондарға бөлінетін заттар.

2) Иондар дегеніміз – ... бөлшектер.

3) Диссоциациялану дәрежесі ..... әріпімен белгіленеді.

4) Күкірт қышқылы ... сатыда диссоциацияланады.

5) ..... – сулы ерітіндіде диссоциацияланғанда катион

ретінде тек сутек катионын бөліп шығаратын заттар.

 

ІІ тапсырма

   

1. «Тұздардың, негіздердің және қышқылдардың суда 

ерігіштігі» кестесін пайдаланып, берілген кестеге мына 

заттардың формулаларын бөліп жазыңдар:

    

CuO, Cu(OH)

2

, Ca(OH)

2

, H

2

SO

4

, K

2

SO

4

, BaSO

4



AgNO

3

, AgCl, FeCl

3

, PbCO

3

.

Суда ерімейтін заттар

Суда еритін заттардың 

диссоциациялану теңдеуі

Суда ерімейтін заттар

Суда еритін заттардың 

диссоциациялану теңдеуі

ІII тапсырма

«Тұздардың, негіздердің және қышқылдардың суда 

ерігіштігі» кестесін пайдаланып, I нұсқада келтірілген 

кестеге мына заттардың формулаларын бөліп жазыңдар:

Fe(OH)

2

, Ba(OH)

2

, Fe

2

O

3

, H

3

PO

4

, Na

2

CO

3

, PbSO

4



Ba(NO

3

)

2

, CaCO

3

, AlCl

3

.

  Үш тапсырма бойынша оқушылардың 

қойған бағаларының қорытындысын топ 

жетекшілері жазып алады. 

Сергіту сәті

1)HCl + AgNO

3

 = HNO

3

 + AgCl ↓

    KCl + AgNO

3

 = KNO

3

 + AgCl ↓

2)H

+

 + Cl

-

 + Ag

+

 + NO

3

-

 = H

+

 + NO

3

-

 + AgCl ↓

IIІ. Жаңа сабақ.

Қандай  иондар  ерітіндіде  бірге  бола 

алатыны  және  өзара  қосылып  тұнба 

түзетіндері  екінші  реакция  теңдеуінен 

көрініп  тұр.  Жоғарыда  көрсетілген 

теңдеу  толық  иондық  теңдеу  деп 

аталады. Бұл реакция теңдеуі тек күміс 

және  хлорид  иондарының  арасында 

әрекеттесу жүргенін көрсетеді:

                   Ag

+

 + Cl

-

 = AgCl ↓

Электролиттер      арасындағы 

реакция мәнін бейнелейтін осындай 

теңдеу қысқартылған иоднық теңдеу 

деп аталады.

Толық     және      қысқартылған 

иондық теңдеуді анағұрлым күрделірек 

мысал арқылы талқылаймыз: амоний 

сульфатының (NH

4

)

2

SO

4

 барий 

хлоридімен BaCl

2

 әрекеттесуі.

I нұсқа

II нұсқа

Тұз қышқылының, 

натрий және кальций 

хлоридінің күміс 

нитратымен әрекеттесуі

Күкірт қышқылының, 

натрий және магний 

сульфатының барий 

хлоридімен әрекеттесуі

Екі  нұсқада  да  реакциялардың  молекулалық, 

толық және қысқартылған иондық теңдеулерін құру, 

жүрген  реакциялар  нәтижесінде  айырмашылықтың 

болмау  себебін  түсіндіру(қысқартылған  теңдеуге 

сүйеніп). Бұдан соң тәжірибеге сүйеніп, бейтараптану 

реакциясының мәні түсіндіріледі.

I тапсырма

Барий  гидроксиді  Ba(OH

2

)  мен  тұз 

қышқылының HCl әрекеттесуі.

II тапсырма

Натрий  гидроксиді  NaOH  мен  тұз 

қышқылының HCl әрекеттесуі.

Осы  тапсырмалар  бойынша  оқушылар  тәжірибе  жасап, 

молекулалық, иондық теңдеулерін жазады.

Реакцияны       бастар      алдында   сілті     ерітіндісіне 

фенолфталеин   қосылады. Мысалы (II нұсқа), күйдіргіш 

натр мен тұз қышқылы ерітіндіде   иондарға    толық 

диссоциацияланған:

Na

+

, OH

-

, H

+

, Cl

-

.

Ерітінділерді қосқанда H

+

  ионы OH

-

 ионымен кездесіп, 

аз диссоциацияланатын су молекуасын түзеді:

H

+

 + OH

-

 H → H

2

O

немесе иондардың бейтараптануы жүреді:

H

3

O

+

 + OH 



 ↔ 2H

2

O

Кез 



келген 

күшті 

қышқылдың  күшті  негізбен 

бейтараптану  процесі  –  сутек 

және  гидроксил  иондарының 

өзара әрекеттесуі.

                   

                          

                          

             

CO

2



CO

3

2-

 + 2H

+

 = H

2

CO

3

 

                                                             

H

2

O

  

 CO

3

2-

 + 2H

+

 = H

2

O + CO

2

III. Алған білімді бекіту.

Алмасу 

реакциясының 

мәнін 

көрсететін  реакция  теңдеуін  құруды 

үйрену 

(электролиттердің 

әрекеттесуі). 

Таным 

процесінде 

диалектикалық 

көзқарас 

қалыптастыратын 

заттардың 

қасиеттерін және олардың әрекеттесу 

механизмін  жаңа  сапалық  деңгейде 

қайта қарастыру.

    Бейтараптану реакциясының мәні 

– сутек ионының (қышқылдық 

қасиет) гидроксид ионымен (сілтілік 

қасиет) әрекеттесіп, нәтижесінде 

бейтарап су молекуласының 

түзілуіне әкеледі. Бұл реакцияны 

қарама – қарсылықтың 

диалектикалық бірлігі ретінде 

қарастыруға болады.

Иондардың  қасиеттерін  анықтау 

арқылы,  электролиттер  арасындағы 

реакция нәтижесі болжанады. Реакция 

нәтижесінде  әлсіз  электролит  түзілген 

жағдайда  немесе  бір  зат  реакциядан 

бөлінген  (газ  немесе  тұнба)  жағдайда 

электролит  ерітінділері  арасындағы 

алмасу  реакциясы  аяғына  дейін 

жүреді.

IV. Оқушыларды бағалау.

 Топ жетекшілері оқушылардың үй 

тапсырмасы және жаңа сабақ бойынша  

қорытынды бағаларын қояды.

Бестікті көп алған топ дарынды топ, 

аздау алғаны алғырлар, бестікті жинай 

алмаған топ белсенді топ деп табылды.

Оқушылар түгел бағаланады.

Үйге тапсырма. §6. 1-

9-жаттығулар.

Оқулықтан №3,4 

тапсырма 

молекулалық,иондық 

теңдеу жазу, оптималь 

жоспар құру.

Document Outline

  • Slide 1
  • Slide 2
  • Slide 3
  • Slide 4
  • Slide 5
  • Slide 6
  • Slide 7
  • Slide 8
  • Slide 9
  • Slide 10
  • Slide 11
  • Slide 12
  • Slide 13
  • Slide 14
  • Slide 15
  • Slide 16
  • Slide 17
  • Slide 18
  • Slide 19
  • Slide 20

Каталог: rector.kz -> pdf -> prezent


Достарыңызбен бөлісу:


©stom.tilimen.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет