Интернет және әлеуметтік желіде жеке мәліметтер жариялау



жүктеу 23.64 Kb.
Дата26.10.2018
өлшемі23.64 Kb.
Интернет және әлеуметтік желіде жеке мәліметтер жариялау

«Құпиялық – жариялаудың ең тиімді әдісі». – Эдуар Эррио, француз мемлекет және саясат қайраткері жазушы, тарихшы және академик.

Құпиялылық – (орысша «конфиденциальность», ағылшынша “confidence” ) – белгілі бір ақпараттың жайылып кетуін тоқтату маңыздылығы. «Компьютер» әлемінде арнайы «Компьютерлі ақпарат ортасындағы қылмыс туралы»(ETS N 185) хаттама бар. Бұның ішінде «заңсыз рұқсат», «құқықсыз қағып алу», «мәлімет және жүйе жұмысына әсері» және «құрылғыларды заңсыз қолдану» сияқты бұзушылықтарды қарсы күрес болады. Соңғы кездерде интернет пайдаланушар өз мәліметтерін әлеуметтік желіде жиі жариялайды, бірақ бұл информация әйгілеуі ақыры жаман біту мүмкін. Бұл «жариялауға» халықтың көзқарасы қандай болады?

«Facebook» әлеуметтік желісі қолданушылар жаппай азаюын байқап жатыр. Желінің аудиториясының кету себептеріне анализ етсек, басты себеп – артықша ашықтық және соның нәтижесінде қауіп-қатерлер. Әлбетте, Facebook қолданушылар азайғаны үшін ҰҚА (Ұлттық Қауіпсіздік Агенттігі) және Эдвард Сноуденге «Рахмет» айту керек. Facebook негізін қалаушысы, Марк Цукерберг «әлеуметтік желімде қолданушылар тіркеуде өзінің шынайы мәліметтерін жариялайды» деген мақсатқа ұзақ уақыттпен жеткен. Ендеше, осы жиі орындалатын талап қолданушыға қарсы бұрылады, олар өздерінің мәліметтерінің аманаты және бейресмиліктің құрбаны болады. http://internetessa.com/tag/privatnost-2/

Желідегі жеке мәлімет қорғау туралы сұрақ соңғы кезде жиі туындалып жатыр. Менің ойымша, адамдар ақпарат қоғау туралы асығыста ойлап, іс-әрекеті дұрыс та болуы мүмкін, бұрыс болуы мүмкін. Сіз өзіңіз ғана білетін мәлімет ғана толық бейресми бола алады. Егер бұл информацияны не дегенде бір адамға жарияласаңыз, ақпараттың бейресми деңгейін 50%-ға азайтасыз. Білетін адам өскен сайын бейресми деңгей түсе береді ... Компьютердегі ақпарат интернет байланыс болмағанға дейін ғана бейресми болуы мүмкін. Ал интернетке қол жетіп тұрған кезде сіз мәліметтерді тарата бастайсыз және олар бейресми болуға тоқтатылады. Бейресми информация бұлдыр информация болып келеді және оның шектері адаммен дербес анықталады. Сіздің жаңа сатып алған машинаның суретін ғаламторға жариялауы, біреу үшін – жалпы мәлімет, достар үшін – қуаныш, қызғаныш және бейтараптылық. Ұрлықшы үшін – сізде ақша бар болуының белгісі, мемлекет үшін – сіз бұл үшін бір жақта ақшаны таптыңыз. Өзіңіз жеке мәліметіңізді жалпы кітапханаға салсаңыз да, кім және қалай қолданатын сіз шешпейсіз.

Басқа жақтан қарасақ, мысалға арнайы қызметтер қоғамды «андайтын» бүкіл программаларды жойған. Сосын не болады? Қылмыстықты кім бақылайды? Мэннинг, Сноуден, Ассанж, Миранда, The Guardian… оларды тыңдасақ, онда біздің бүкіл өмірімізді бақылайды деген көзқарас туындайды. Google іздеу жүйесінде «қалай бомбаны құру» немесе «террорист қай жақта тұрады» және бұған ұқсас сөйлемдерді жазып іздесек, онда Google сізді арнайы тексеру базасына енгізеді.



Мен еш жағдайда халықты бақылауын бұндай әдісін қолдамаймын. Бірақ адамды «аңдау» арнайы қызметтерге қастандықты ашуға мүмкіндік берсе – онда бұл «аңдау» қажетті болып келеді. Маған да, көптеген адамдарға сияқты, өзімнің жеке мәліметтерімнің әлдеқайда сақталғаны ұнамайды. Алайда біз туралы мәліметтер белгілі бір жерде жинаулы, және бұл әрекетке төтеп беру немесе оның алдын алу біздің қолымыздан келмейді. Кейбіреулердің атуынша, интернет пайдаланушылар әлемдегі бүкіл үкіметтерге қарсы күресе алады. Осындай лақап сөздің түбі – бейнет. Әлін білмеген – әлек, дейтұғын қазақ мақалы. Қолында бүкіл билік, бүкіл байлық, соның ішінде интернет те, бар мықтыларға қарсы шығудың нәтижесі айдай анық. Сондықтан да, күресу емес, ортақ келісімге, ымыраға келу қажет.




©stom.tilimen.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет