Дарынды балалар – еліміздің болашақ зияткер, зайырлы қауымының негізі



жүктеу 169.3 Kb.
Дата04.11.2017
өлшемі169.3 Kb.


Аджибекова Лаура Андасқызы

№ 177 жалпы білім беретін мектептің

бастауыш сынып мұғалімі

Алматы қаласы, Жетісу ауданы



Дарынды балалар – еліміздің болашақ зияткер,

зайырлы қауымының негізі
Жас бала анадан туғанда екі түрлі мінезбен  туады.

Біреуі – ішсем, жесем, ұйықтасам деп тұрады.

Біреуі білсем екен дейді.

Не көрсе соған талпынып, “ол немене?”,

“бұл немене?” деп,

“ол неге үйтеді?”, “бұл неге бүйтеді?” деп, көзі көрген, 

құлағы естігеннің бәрін сұрап, тыныштық көрмейді.

Мұның бәрі – білсем екен, көрсем екен, үйренсем екен дегені.


Абай «Жетінші сөз»
«Дарындылық» термині «Дарын» сөзінен шыққан – дамудың ерекше қолайлы, ішкі алғы шарттары дегенді білдіреді. 

Құрдастарына қарағанда оқуға деген жоғары зеректігі анық байқалатын ерекше шығармашылық қабілеті бар бала «дарынды бала» деп саналады. Педагогикалық энциклопедияда мынадай анықтама берілген: «Дарындылық – іс-әрекеттің белгілі бір саласында ерекше жетістікке жетуге жағдай жасайтын, адам қабілеті дамуының жоғарғы дәрежесі».



Дарындылықтың байқалуында екі түрлі көзқарас бар: «барлық балалар дарынды» және «дарынды  балалар  өте  сирек  кездеседі».

Кез келген дарындылық түрінің байқалмау себептері мынадай болуы мүмкін:
– қажетті білімнің,
– шеберліктің,
– дағдының жетіспеушілігі,
– бала дамуындағы кейбір қиындықтар.

Дарынды балаларды айрықша оқшауландыратын ерекшеліктер:

  • ақыл-ой еңбегіне бейімділік,

  • жоғары зерттеушілік қабілеті мен танымдық мотивация,

  • білімі,

  • жаңа хабарды ұдайы қабылдауға ұмтылыс яғни танымдық қажеттілік.

Бақылаулар көрсеткендей, жоғары танымдық қажеттілік баланың өз талпынысымен болады.

  • Дарынды балалар қиын тапсырмаларды құштарлықпен оңай орындайды.

  • Дайын жауаптарды ұнатпайды.


ДАРЫНДЫ БАЛАЛАРМЕН ЖҰМЫС ІСТЕУДЕ 
НЕНІ ЕСКЕРУ КЕРЕК?

  • Балаларның пәнге қызығушылығын, білуге құштарлығын нақты анықтау.

  • Балаға тапсырманы деңгейлеп беріп, зейінін тұрақтандыру қажет.

  • Баланың мінезін – құлқын ерекшелігін білу. (Нені ұнатады, нені ұнатпайды,қай кезде білімді жақсы меңгереді, қай кезде шаршайды? т.б)

  • Баланың бір қалыпты, жүйелі жұмыс жасауына көңіл бөлу.

  • Берілген тапсырманы бірлесе талдау.

  • Бала қызығушылығына қолдау көрсету, орынды кеңес бере білудің маңызы зор.

ДАРЫНДЫ БАЛАНЫҢ СИПАТТАМАСЫ:

  1. Интеллектуалдық сферасы.

  2. Білімділік өрісі

  3. Ойлау қабілеті ерекшесі тұрақты, қызығуы мол, кейде бір іспен айналысса тоқтай алмайды, өз ойын ерте жеткізеді.

ДАРЫНДЫЛЫҚ ҮШ ПАРАМЕТРМЕН АНЫҚТАЛАДЫ:

  1. Танымдылық жеке дамуы.

  2. Психологиялық дамуы.

  3. Физикалық дамуы.

ДАРЫНДЫ ОҚУШЫЛАРДЫ ТАҢДАУДА НАЗАР АУДАРАТЫН ЕРЕКШЕЛІКТЕР:

  1. Дарынды бала өзгеше және шапшаң ойлайды.

  2. Дарынды оқушылардың ішкі сезімі жағынан өзгешелігі өте сезімтал, ықлас қойған нәрсесін, тақырыбын әр жерде негізгі мәселе етіп ұсынады.

  3. Дарынды оқушылардың физикалық тұлғадан ерекшелігі дамудағы шапшаңдылық ақындарша сөйлеуі жиі-жиі берілуі қиял-күйінің басым түсуі.

  4. Әлеуметтік тұрғыдан ерекшелігі адамгершілік сезімдерінің ерте дамып жоғары моральдық қасиеттерге ие болуы.

ДАРЫНДЫЛЫҚТЫ АНЫҚТАҒАНДА ТӨМЕНДЕГІ ФАКТОРЛАРДЫ ЕСКЕРУ КЕРЕК.

  1. Жас ерекшелігі.

  2. Тұлғалық ерекшелігі.

  3. Экспериментатордың тұлғалық ерекшелігін.

ЖЕКЕ ТҰЛҒА ДАРЫНДЫЛЫҒЫНЫҢ ДАМЫТУДЫҢ  КЕШЕНДІ ЖИНАҒЫ.

Шығармашылық дарындылық

Ғылыми – практикалық конференция, дебат тобының жұмысы, эрудит, пәндік марафондар, рефераттар қорғау, зияткерлік ойындар, т.б.

Академиялық дарындылық

Арнайы курстар, факультативтер, олимпиадалар

Ақыл-ой дарындылығы

Психологиялық қызмет, сауалнамалар, проблемалық ізденіс қызметі

Көркемдік дарындылық

Жас дарындылық сайысы, ән фестивалі, ән, би т.б.

Психомоторлы дарыныдылық

Спорттық жарыстар, түрлі секция жұмыстары, спортакиядаларға белсенді түрде қатысу

Әлеуметтік дарыныдылық

Көшбасшыны дайындау


ДАРЫНДЫЛЫҚ ТҮРЛЕРІН АЙҚЫНДАУДЫҢ ӘДІС-ТӘСІЛДЕРІ:


Дарындылық түрі

Белгілері

Оқып-үйрену әдістемесі

Шығармашылық дарындылық

Креативті, идеяның өнімділік жылдамдығы, оларды әзірлеу, қиял.

Шығармашылық ойлаудың сауалнамасы

Академиялық дарыныдылық

Оқытудың жетістігі

Стандартты жетістік сауалнамасы

Ақыл-ой дарындылығы

Ойлау операциялары, ақыл-ойлардың түрлері мен сапасының, зейіннің таным үрдістері, есте сақтау, қиялдың дамуы.

Ақыл ойды өлшейтін сауалнама: вебралды және вебралды емес

Көркемдік дарыныдылық

Шығармашылық және орындаушылық өнер

Іс-әрекетмен көркемдік шығармашылықты  талдау

Психомоторлы дарындылық

Жылдамдық, нақтылық, ептілік, көру координациясы, темп, ритм, іс-әрекет координациясы, реакцияның жылдамдығы.

Перцептивті – қозғалысты дамытуға арналған стандартты сауалнамалар

Әлеуметтік дарындылық

Ұйымдастырушылық, коммуникативті, жетекшілік қабілеті

Жетекшілік қабілеті, әлеуметтік хабардар шкаласы, әлеуметтік жетілу шкаласын анықтау сауалнамасы



ДАРЫНДЫ ЖӘНЕ ТАЛАНТТЫ БАЛАЛАРДЫҢ БЕС СИПАТТАМАСЫ:


  1. Дарынды және талантты балалардың қалай оқитынының сипаттамасы

  • Ақпаратты шұғыл өңдейді

  • Зияткерлік тапсырмаларды ұнатады

  • Кең ауқымды білімді пайдалана алады…т.б.

  1. Креативті ойлаудың сипаттамасы

  • Ерекше нәрселерді іздейді

  • Басқа біреуден ерекше болуға қорықпайды

  • Әзілшіл

  1. Ынталандыру сипаттамасы

  • Табанды және жұмыспен бар ынтасымен шұғылданады

  • Жеке жетістіктердің жоғары стандарттарына ұмтылады

  1. Қоғамдық көшбасшылық сипаттамасы

  • Құрбы-құрдастар құрметтейді

  • Басқалармен жылдам тіл табысады

  1. Табандылық сипаттамасы

  • Өктем пікірлерге кекесінмен қарайды

  • Жоғары сынып оқушыларымен, ересектермен тіл табысады, олардың ортасында жиі болуға тырысады



ДАРЫНДЫ БАЛАЛАРМЕН ЖҰМЫС ІСТЕУ МАҚСАТЫ:

Заман талабына сай бәсекеге қабілетті, білімді, іскер, ойлау жүйесі дамыған, адамгершілігі жоғары, логикалық тұжырым жасауға бейім, еркін ойлай алатын  мақсатқа жету үшін еңбектене білетін жеке тұлғаны қалыптастыру.


 
МІНДЕТІ:

  • Жекелеген пәндерден балалардың дарындылығын айқындау.

  • Дарынды және ерекше қабілетті балалардың ізденуіне жағдай жасау.

  • Оқушының ақыл – ой қабілетін жетілдіру;

  • Шығармашылық жеке дарындылғын арттыру;

  • Қабілетті оқушымен жеке жұмыстар жүргізу арқылы білімі мен ой өрісін әрі қарай дамыту, білім сапасын арттыру.

  • Техника саласындағы қабілетті балалардың келешегіне бағдар беру.


КҮТІЛЕТІН НӘТИЖЕСІ

  • Оқушыларды өз тілінде жатық сөйлеуге, кез-келген ортада қарым-қатынасқа түсе алуға даярланады;

  • Кестелі, бейнелі тілдік сөйлеуді қолданады;

  • Өзіне тән стильдік ерекшелігі қалыптасады;

  • Сөз бояуын құбылта алады.

  • Ойын анық, дәл, шешен тілмен жеткізеді.

  • Сөзі ой мен сезімге әсер ететін мағыналы сөздік тұлғаларды қолданады;

  • Әдеби тілдік нормаларды ұтымды қолданады.

  • Жағдаяттардан жол тауып шыға алады.


ДАРЫНДЫ БАЛАМЕН ЖҰМЫС ЖАСАУДА МҰҒАЛІМГЕ ҚОЙЫЛАТЫН ТАЛАПТАР


  • дарынды оқушыны анықтау әдістерімен жұмыс жасай алуы;

  • дарынды оқушыларды (жекелей және топпен) оқытуға арналған бағдарлама құрастырып, сонымен тұрақты жұмыс істей білуі;

  • оқушы дарындылығын дамытуға қажетті зерттеу жұмыстарын жүргізе алуы;

  • дарынды оқушыны оқытудың нәтижесін нақты бағалай білуі;

  • дарынды оқушының ғылыми –ізденіс жұмыстарымен айналысуына жетекшілік етуі;

  • дарынды оқушыны олимпиадалар мен сайыстарға дайындауда жетістікке жете алатындай деңгейде жұмыс жасауы.

  • сабақ беретін пәнін мемлекеттік стандарт деңгейінен жоғары деңгейде білу

  • оқушы дарындылығының моделін білу;

  • қазіргі заманға сай оқытудың жаңа технологияларын білу;

  • дарынды оқушыны оқыту, тәрбиелеу үрдісінде үлгерімге ғана көңіл бөлмей, оның басқа да көрсеткіштерімен байланысына да көңіл бөлу;

  • дарынды оқушылардың ерекшелігін ескере отырып, оларға шығармашылықпен жұмыс жасайтын тапсырмалар дайындай білуі.







2 «Ә» сынып

дарынды оқушылар жетістіктер тізімі




Аты-жөні

жетістігі

Іс-шара

Қандай деңгейде

мерзімі

1

Рашид Сымбат

мадақтама

«Ана тілім- мақтанышым» сурет байқауы

мектепішілік

қыркүйек 2016

2

Сәдібек Адиля

мадақтама

«Ана тілім- мақтанышым» сурет байқауы

мектепішілік

қыркүйек 2016

3

Рахмонова Ситора

мадақтама

«Ана тілім- мақтанышым» сурет байқауы

мектепішілік

қыркүйек 2016

4

Бейсенбай Нұрай

мадақтама

«Менің отбасым»

шығарма байқауы



мектепішілік

қазан

2016


5

Қадырбай Балнұр

диплом

ІІ орын


«Зерек» Ү Республикалық ғылыми жұмыс сайысы

республикалық

11.10.2016ж

№ 05833


6

Сәрсенбай Балзия

диплом

ІІ орын


«Зерек» Ү Республикалық ғылыми жұмыс сайысы

республикалық

11.10.2016ж

№ 05903


7

Бейсенбай Нұрай

диплом

ІІІ орын


«Зерек» Ү Республикалық ғылыми жұмыс сайысы

республикалық

11.10.2016ж

№ 05914


8

Сәбитқызы Іңкәр

диплом

ІІІ орын



«Зерек» Ү Республикалық ғылыми жұмыс сайысы

республикалық

11.10.2016ж

№ 05938


9

Бейсенбай Нұрай

диплом

ІІІ орын


«Нұрлы жол»

мәнерлеп оқу



республикалық

27.10.2016ж

10

Рашид Сымбат

диплом

І орын


«Нұрлы жол»

мәнерлеп оқу



республикалық

27.10.2016ж

11

Шамшидин Дастан

ІІ орын

«Шексіз математика»

халықаралық

23.10.2016

12

Абат Жансен

ІІ орын

«Шексіз математика»

халықаралық

23.10.2016

13

Сабитқызы Іңкәр

16 балл

«Шексіз математика»

халықаралық

23.10.2016

14

Паязов Алиайдар

13 балл

«Шексіз математика»

халықаралық

23.10.2016

15

Алпысбай Әділжан

13 балл

«Шексіз математика»

халықаралық

23.10.2016

16

Бейсенбай Нұрай

мадақтама

ғылыми жоба

мектепішілік

Қараша 2016ж

17

Байғазы Аружан

1-орын

ғылыми жоба

мектепішілік

Қараша 2016ж

18

Тюлебек Ұлдана

3-орын

«Танцующий мир» би байқауы

халықаралық

Қараша 2016ж

19

Рашид Сымбат

диплом

І орын


«Нұрлы жол»

мәнерлеп оқу



Республикалық

12.11.2016ж

20

Мағзұм Қарақат

диплом

ІІІ орын


«Нұрлы жол»

мәнерлеп оқу



Республикалық

12.11.2016ж

21

Сәрсен Балзия

диплом

І орын


«Нұрлы жол»

мәнерлеп оқу



Республикалық

12.11.2016ж

22

Сәмимолла Аружан

диплом

ІІІ орын


«Нұрлы жол»

мәнерлеп оқу



Республикалық

12.11.2016ж

23

Сабитқызы Іңкәр

ІІ орын

Қазақ тілі қашықтықтан олимпиада

Республикалық

13.11.2016ж

24

Бейсенбай Нұрай

сертификат

«Дара бала» байқауы

Республикалық

15.11.2016ж

25

Бейсенбай Нұрай

ІІІ орын

«Тайжарыс Талант»

халықаралық

17.12.2016ж

26

Қаблақат Дәулет

І орын

«Наланда» олимпиада

халықаралық

25.12.2016ж

27

Паязов Алиайдар

ІІ орын

«ДИК» монопәндік олимпиада

халықаралық

27.12.2016ж

28

Мағзұм Қарақат

ІІ орын

«ДИК» монопәндік олимпиада

халықаралық

27.12.2016ж

29

Қадырбай Балнұр

ІІІ орын

«ДИК» монопәндік олимпиада

халықаралық

27.12.2016ж

30

Мусаханов Нұртай

ІІІ орын

«ДИК» монопәндік олимпиада

халықаралық

27.12.2016ж

31

Алпысбай Әділжан

ІІ орын

«ДИК» монопәндік олимпиада

халықаралық

27.12.2016ж

32

Бейсебай Нұрай

ІІ орын

«ДИК» монопәндік олимпиада

халықаралық

27.12.2016ж

33

Байғазы Аружан

ІІ орын

«ДИК» монопәндік олимпиада

халықаралық

27.12.2016ж

34

Тюлебек Ұлдана

Диплом ІІІ дәрежелі

«ХХІ ғасыр батырлары» шығарма байқауы

республикалық

желтоқсан 2016

35

Сейдазым Дәмелі

Диплом ІІІ дәрежелі

«ХХІ ғасыр батырлары» шығарма байқауы

республикалық

желтоқсан 2016

36

Тюлебек Ұлдана

диплом

І орын


«Сырым бар жүрегімде» Нұрлы жастар мәнерлеп оқу

республикалық

ақпан 2017

37

Қадырбай Балнұр

диплом

І орын


«Сырым бар жүрегімде» Нұрлы жастар мәнерлеп оқу

республикалық

ақпан 2017

38

Сәбитқызы Іңкәр

диплом

ІІІ орын

лауреат


«Сырым бар жүрегімде» Нұрлы жастар мәнерлеп оқу

республикалық

ақпан 2017

39

Сәмимолла Аружан

диплом

ІІІ орын


лауреат

«Сырым бар жүрегімде» Нұрлы жастар мәнерлеп оқу

республикалық

ақпан 2017

40

Мағзұм Қарақат

диплом

ІІІ орын


лауреат

«Сырым бар жүрегімде» Нұрлы жастар мәнерлеп оқу

республикалық

ақпан 2017

41

Бейсенбай Нұрай

диплом

ІІІ дәрежелі



«Зерде» қалалық ғылыми жұмыс сайысы

қалалаық

Алматы,2017

№ 312


42

Байғазы Аружан

Құрмет грамотасы

«Зерде» қалалық ғылыми жұмыс сайысы

қалалаық

Алматы,2017

№ 204


43

Қаблақат Дәулет

сертификат

І орын


«Наланда»

Халықаралыө олимпиада



халықаралық

Наланда 2016ж

44

Шамшидин Дастан

ІІІ орын

«Шексіз математика»

халықаралық

ақпан 2017

45

Ертай Тәңірберген

сетрификат

«Шексіз математика»

халықаралық

ақпан 2017

46

Сабитқызы Іңкәр

сетрификат

«Шексіз математика»

халықаралық

ақпан 2017

47

Паязов Алиайдар

сетрификат

«Шексіз математика»

халықаралық

ақпан 2017

48

Бейсенбай Нұрай

сетрификат

«Шексіз математика»

халықаралық

ақпан 2017

49

Қаблақат Дәулет

сетрификат

«Шексіз математика»

халықаралық

ақпан 2017

50

Мағзұм Қарақат

сетрификат

«Шексіз математика»

халықаралық

ақпан 2017

51

Бейсенбай Нұрай

сетрификат

«Шексіз математика»

халықаралық

ақпан 2017

52

Сәдібек Адиля

сетрификат

«Шексіз математика»

халықаралық

ақпан 2017

53

Сәрсен Балзия

сетрификат

«Шексіз математика»

халықаралық

ақпан 2017

54

Тюлебек Ұлдана

сетрификат

«Шексіз математика»

халықаралық

ақпан 2017

55

Қадырбай Балнұр

сетрификат

«Танцующий мир» би байқауы

халықаралық

наурыз 2017

56

Тюлебек Ұлдана

сетрификат

«Танцующий мир» би байқауы

халықаралық

наурыз 2017

57

Шамшидин Дастан

Диплом І орын

«Ментальды арифметика» республикалық жарыс

республикалық

наурыз 2017

58

Бейсенбай Нұрай

Диплом ІІ орын

«Ментальды арифметика» республикалық жарыс

республикалық

наурыз 2017

: wp-content -> uploads -> 2017
2017 -> Экзаменационные вопросы по детской хирургии 6 курс медико-профилактический факультет
2017 -> Вопросы к 2 аттестации для интернов и клинических ординаторов 1 го года обучения
2017 -> Методические разработки для студентов
2017 -> 6 инфекционные и аллергические заболевания нервной системы 001. Острый некротический энцефалит вызывают вирусы
2017 -> Механизм заражения контактный. Пути передачи алиментарный, контактный, аэрогенный
2017 -> Хронический гастрит




©stom.tilimen.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет