Бағдарламасының (Syllabus) титулдық парағы пму ұс н 18. 3/37



жүктеу 252.59 Kb.
Дата14.07.2017
өлшемі252.59 Kb.
түріБағдарламасы

Пән бойынша оқыту

бағдарламасының (Syllabus)

титулдық парағы




ПМУ ҰС Н 7.18.3/37

Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі


С.Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті
Биология және экология кафедрасы

6D060700 Биология мамандығы бойынша докторанттарға арналған


Жануарлардың экологиялық физиологиясы


  1. ПӘНІ БОЙЫНША ОҚЫТУ БАҒДАРЛАМАСЫ

  2. (Syllabus)





















Павлодар





Пән бойынша оқыту

бағдарламасының (Syllabus)

титулдық парағы




ПМУ ҰС Н 7.18.3/38





БЕКІТЕМІН

Химиялық технологиялар және

жаратылыстану факультетінің деканы ________Қ.Қ. Ахметов

2012ж.“____” _____________

Құрастырушы: б. ғ. д., профессор_______ Ш.М. Жумадина
Биология және экология кафедрасы
6D060700 Биология мамандығы бойынша докторанттарға арналған
Жануарлардың экологиялық физиологиясы

пәні бойынша оқыту бағдарламасының

(Syllabus)
Бағдарлама 2012 ж. «___» ________ бекітілген жұмыс оқу бағдарламасының негізінде жасалды.
Кафедра мәжілісінде ұсынылды 2012 ж. «___» _____ № ___ хаттамасы
Кафедра меңгерушісі _____________ Ш.М. Жумадина «___» _____
Химиялық технология және жаратылыстану факультетінің оқу-әдістемелік кеңесімен мақұлданды 2012 ж. «_____»____________ №____ Хаттама

ОӘК төрағасы ________________ Нұрғожин Р.Ж. 2012 ж. «_____»__________



1 Оқытушы жөніндегі деректер:

Жумадина Шолпан Молдажановна – биология ғылымдарының докторы, профессор.

Химиялық технологиялар және жаратылыстану факультеті.

Биология және экология кафедрасы Ломов көшесі 64, А- корпусында орналасқан.

Қабылдау уақыты 14.00-16.00 әрбір сәрсенбіде А-358.

Телефон 8(7182) 67-36-68.


2 Пән жөніндегі деректер:

Пән 2 семестрде жүргізіледі. Оған 45 сағат бөлінген, оның 2 - дәріс, 1– тәжірибелік сабақтар, 270 – докторанттың өзіндік жұмысы .Бақылау түрі – емтихан.


3.Пәннің күрделігі

Семестр

Кредиттер саны

Аудиториялық сабақтын түріне сай

контактық сағат


Магистрант өздік сағат саны

Бақылау түрі



Барл.

дәр.

тәж.

лаб.

студиялық

жеке

барлығы

МОӨЖ

1

3

315

30

15

-

-

-

270

22,5

Экза

мен


Барл.

3

315

30

15

-

-

-

270

22,5





4 Пәннің мақсаттары мен міндеттері
Мақсаты – мүшелердің тіршілік ету процестерін, мүшелер жүйесін және тұтас ағза мен мүшелердің қоршаған ортамен байланысын зерделеу.
Міндеті - физиология және биохимияның базалық курсын активтендіру, бейімделу және нақты орта факторлары мен олардың комплекстеріне бейімделудің механизмдерін қарастыру.

5 Білімге,икемділікке және дағды- машықтарға қойылатын талаптар

Пәнді игеру нәтижесінде докторанттар міндетті:



түсінік алу:

- заманауи тұрғыдан экологиялық физиологияның әдістері мен міндеттері туралы;

- бейімделудің негізгі жолдары туралы;



білу:

- тіршілік ету ортасында тірі организмдердің бейімделі механизмдерін;

- нақты орта факторларына бейімделудің ерекшеліктерін;

- тұтас ағзаның экожүйедегі негізгі физиологиялық қызметтерін.



істей білу:

- экологиялық жануралар физиологиясы бойынша ғылыми әдебиеттерді жинау, анализ, интерпритация жасау;

- алынған теориялық білімдерді практикада және ғылыми-зерттеу жұмыстар кезінде қолдану секілді практикалық машықтарды иемдену қажет.


6 Пререквизиттер: Оқылатын пәндердің нұсқаулары бар бөлімдерінің тізімі, осы дисциплинаны меңгеру үшін докторанттарға қажет бөлімдер: зоология генетика, биохимия, адам және жануарлар физиология, және де бақа монографиялық басылымдар, қазіргі кездегі актуальді мәселелері бар ғылыми журналдар.
7Постреквизиттер: Пәнді оқу барысында алған білім, білу және дағдыны келесі пәндерді: экологияляқ паразитология, паразиттік бунаяқтарлы жинау және зерттеу әдістері және т.б. меңгеру үшін керек
8 Тақырыптық жоспар




Тақырыптардың атауы

Сағат саны

дәріс

Тәж.

ДӨЖ

1

2

3

4

5

1

Кіріспе. Экологиялық физиологияның пәні мен міндеттері.

3

1

27

2

Табиғи бейімделудің физиологиялық механизмдері.

3

1

27

3

Туа біткен және жүре пйда болған мінез-құлық (этология негіздері)

3

1

27

4

Ағзадағы физиологиялық процестерінің өзгерістері.

3

1

27

5

Тірлішік ортан температурасы.

3

1

27

6

Оттегі тапшылығы жіне оның ағзаға тигізетін әсері.

3

2

27

7

Аридті (ыстық шөл) зоналарға физиологиялық бейімделу.

3

2

27

8

Тамақтануға бейімделгіштік, астың специализациясы және зат алмасу.

3

2

27

9

Бұлшық ет қызметі мен қозғалысқа бейімделгіштік.

3

2

27

10

Топтық және популяциондық қырм-қатынастар мен олардың популяциондық механизмдері.

3

2

27

Барлығы:

30

15

270



9 Пәннің қысқаша мазмұны

Жануарлар физиологиясы курсы әр түрлі жануарлардың қызметі, туралы ғылым ас, ас қорыту, тыныс алу,газ алмасу, қан айналым, жүрек қызметі, бөліп шығару, бұлшық ет мүшелері т.б. туралы ғылым. Жануарлар физиологиясы қоршаған ортаға бейімделушілікті, тіршлік процесін қарастырады.


10 Курс компонеттері

10.1 Практикалық сабақтардың мазмұны

Тақырып 1 Кіріспе. Экологиялық физиологияның пәні мен міндеттері.

Тапсырма:

1.Зерттеу әдістері.

2.Эколого-физиологиялық мінеземені құрастыру.

3.Бейімделу туралы оқулар.

4.Адамның эколого-физиологиялық тұрғыдан зерттелуі.

Тақырып 2 Табиғи бейімделудің физиологиялық механизмдері.

Тапсырма:

1.Бейімделудің классификациясы. Бейімделудің критерийі мен механизмі.

2.ОЖЖ ролі. Стресс және бейімделгіштік.

3.Бейімделудің жүйке және гормональді механизмдері.



Тақырып 3 Бейімделгіштіктің деңгейлері.

Тапысрма:

1.Пойкилотермді организмдердің бейімделуінің жасушалық және ұлпалық деңгейі.

2.Гомойтермді организмдердің бейімделуінің жасушалық және ұлпалық деңгейі.

3.Пойкилотермді организдердің мүшелік пен жүйелік бейімделгіштіктері.

4.Сүтқоректілер мен құстардың мүшелік пен жүйелік бейімделгіштігі.

5.Түйсік туралы ұғым.

6.Мінез-құлықтың күрделі формалары мен олардың пайда болуы.

Тақырып 4 Туа біткен және жүре пйда болған мінез-құлық.

Тапсырма:

1.Әсерлену (импринтинг).

2.Күрделі рефлекторлық қызметтін қалыптасуында анализаторлардын ролі.

3.Мінез-құлықтын энергетикасы мен сандық мінездемесі.



Тақырып 5 Тәуліктік және мезгілдік биологиялық ырғақтар.

Тапсырма:

1.Ағзадағы уақыттын санап шығарылуы (физиологиялық сағат).

2.Тәуліктік ритмдерді (циркадты) экспериментальді түрде зерделеу.

3.Физиологиялық қызметтердің мезгілдік өзгерістері.

4.Мінез-құлықтың мезгілдік өзгерістері (миграция және кочевки).



Тақырып6 Ағзада физиологиялық процестердің өзгерістері.

Тапсырма:

1.Қысқы ұйқы кезінде физиологиялық өзгерістер.

2.Ұйқыны шықыртатын факторлар, ояну мен ұйқыға бату.

3.Қысқы ұйқының формалары.

4.Құстардың суықтан мелшиіп қалуы.

Тақырып 7 Тірлішік орта температурасы.

Тапсырма:

1.Тірі жүйелерге суық пен жылының жалпы әсері.



2.Суық пен жылыға морфологиялық бейімделгіштік.

3.Пойкилотермдерде термиялық бейімделу.

4.Гомойтермдер организмдерде термиялық бейімделу.

5.Термо реттелудің күрделі формалары мен жылуды қайтарудың адаптивті ерекшеліктері.



Тақырып 8 Термореттелудің күрделі формалары.

Тапсырма:

1.Қозғалыстық мінез-құлық пен орта температурасы.

2.Термо реттелудің күрделі рефлекторлы механизмі және жылы мен суыққа бейімделуде оның мағынасы.

3.Онтогенезде термиялық бейімделгіштің қалыптасуы.

4.Тропикалық және полярлы климатқа бейімделудің типтері.

5. Адамдарда табиғи температура жағдайына бейімделгіштік.



Тақырып 9 Гипоксия.

Тапсырма:

1.Гипоксия түрлері мен оның пайда болуының типтері.

2.Ағзаға оттегінің келуі мен ұлпаларға тасымалдануы.

3.Ағзаның гипоксияға әсері.

4.Тірі ағзалардың тауларда тіршілік етудің жағдайлары мен таулы орын жағдайларына бейімделудің түрлері.

Тақырып 10 Оттегі тапшылығы мен оның организмге тигізетін әсері.

Тапсырма:

1.Тегістік жерлерде мекендейтін организмдердің таулы жерлерге бейімделуі және эксперемент жағдайында.

2.Тауларға көшетін организмдердің бейімделгіштігі.

3.Таулы ағзалардың бейімделуі.

4.Сүңгуір ағзалардың бейімделу ерекшеліктері.

5.Жер организмдерінде физиологиялық гипоксиялар.

Тақырып 11 Аридті (ыстық шөл) зоналарға физиологиялық бейімдел.

Тапсырма:

1.Шөл жерлерде тіршілік ету жағдайлары.

2.Шөлді жерлерде мекендейтін омыртқасыздардың бейімделуі.

3.Бауырменжорғалацшлырадың шөлді жерлерге бейімделуі.

4.Шөлді жерлерде мекендейтін сүтқоректілердің судың алмасуы.

5.Судың тапшылығы кезінде термо реттелу мен шөлді жерлер жағдайларына бейімделу түрлері.

6.Шөлді жерлерге құстардың бейімделуі.

Тақырып 12 Аридті (ыстық шөл) зоналарға әр түрлі организмдердің физиологиялық бейімделуі.

Тақырып:

1.Аридты зонаға бейімделуде асқорыту трактының ролі.

2.Шөлді жерлерге бейімделу кезінде тері мен өкпенің ролі.

3.Сортандауға бейімделгіштік (су, топырақ, өсімдіктер).

Тақырып 13 Тамақтануға бейімделгіштік, астың специализациясы және зат алмасу.

Тапсырма:

1.Жануарлар ағзаларының тамақтану түрлері. Асқорыту типтері.

2.Асқорыту ферменттерінің бейімделгіштігі.

3.Асқорыту трактының қозғалыстық қызметінің бейімделуі.

4.Ас қабылдау мен асты табу түрлері.

5.Симбионтты азықтану мен ас қорыту.

6.Физиологиялық ашығу мен тағамдық рефлекстредің түсуі (выпадение).

7.Ағзаның энергетикалық шығымдалуы.



Тақырып 14 Бұлшық ет қызметі мен қозғалысқа бейімделгіштік.

Тапсырма:

1.Организмді қоршайтын кеңістік орта факторы ретінде.

2.Су ортасында қозғалу ерекшеліктері.

3.Жердегі организмдердің қозғалуы.

4.Бұлшық ет қызметі кезіндегі физиологиялық бейімделгіштік.

5.Құстардың бұлшық ет қызметі. 



Тақырып15 Топтық және популяциондық қарым-қатынастар мен олардың популяциондық механизмдері.

Тапрсырма:

1.Жануарлардың топтық реакциясымен еліктеу әрекеті.

2.Топтық және агрегационды реакциялар.

3.Топтық реакицялар мен «әлеуметтік» доминаттылық.

4.Популяцияда сандық көрсеткіштердің жүйкелік және гормональді реттелудің механизмдері.



Әдебиет: [1-8]



  1. 10.2 Доктаранттардың өздік жұмысының мазмұны

10.2.1 ДӨЖ түрлерінің тізімі




ДӨЖ түрі

Тапсыру түрі


Бақылау түрі

Сағ. саны

1

Дәріс сабақтарына дайындық

Конспект

Сабақтарға қатысу

60

2

Практикалық жұмыстарды қорғауға дайындық

Конспект

Сабақтарға қатысу

70

3

Аудиториялық сабақтарға кірмеген материалдарды оқу

Конспект

Ауызша сұрау

80

4

Бақылау жұмыстарына дайындық

Тестілеу

МБ1, МБ2 ағымдағы бақылау

60

Барлығы

270



10.2.2 Докторанттардың өздігінен оқуына бөлінген тақырыптардың тізімі.

1.Қысқы ұйқы.

2.Ағзаға бөтен қосылыстардың енуі.

3.Балықтардың жүзбе көпіршігі қалай жұмыс істейді.

4.Әр түрлі жолмен түзілген гипоксияға бейімделудің ұқсастық пен айырмашылық.

5.Бейімделгіштіктің қалыптасуында ОЖЖ ролі.

6.Гомойтермдердің жылу өнімділігінің қоршаған ортадан температурасына тәуелділігінің схемасы (Слоним бойынша).

7.Қандай сыртқы факторлар теңіз балықтарына шектелуі болып табылады және олар осы факторларға қалай бейімделеді.

8.Таулы аймақта және жазық жерде тіршілік ететін тұрғындардын бұлшық ет жұмыс кезінде қан айналым деңгейін салыстыр.

9.Сулы ортада және жер ортасында тіршілік ететін жануарлардың тұзды салмақтарға бейімделгіштікті салыстыру.

10.Суыққа бейімделудің ерекшеліктері табиғи және лабораторялық эксперемент жағдайында.

Әдебиет: [1-8]



Қорытынды бақылау мен ағымдағы үлгерімді бақылау бойынша салмақты ұлестердің бөлініуі


№ п/п

Қорытынды бақылау түрі

Бақылау түрлері

Бақылау құрамынының бөлімі

1

Емтихан (сынақ)

Емтихан

0,4

Күнделікті үлгерім мөлшері

0,6


Бақылау шараларының календарлық графигi

Ағымдағы үлгерімді бақылау іс - шараларының күнтізбелік графигі


1рейтинг (4семестр)

апта

1

2

3

4

5

6

7

Барлығы

Апта бойнша жоғары балл

9

14

9

14

9

14

31

100

Дәріске ќатысу жєне дайындалу

МӨЖ түрі

ҮТ1

ҮТ2

ҮТ3

ҮТ4

ҮТ5

ҮТ6

ҮТ7

7


Бақылау түрі

Қ

Қ

Қ

Қ

Қ

Қ

Қ

Мак. балл

1

1

1

1

1

1

1

Зертханалыќ ж‰мысќа ќатысу жєне дайындалу

МӨЖ түрі

ЗД1

ЗД2

ЗД3

ЗД4

ЗД5

ЗД6

ЗД7

35

Бақылау түрі

Қ

Қ

Қ

Қ

Қ

Қ

Қ

Мак. балл

5

5

5

5

5

5

5

Зертханалық жұмысты орындауы мен қорғауы

МӨЖ түрі




Е




Е




Е




21

Бақылау түрі

ЗҚ1

ЗҚ2

ЗҚ3

ЗҚ4

ЗҚ5

ЗҚ6

ЗҚ7

Мак. балл

3

3

3

3

3

3

3

Қосымша әдебиеттерді оқу

МӨЖ түрі




ҮТ2




ҮТ3




ҮТ4






15

Бақылау түрі




КТ




КТ




КТ




Мак. балл




5




5




5




Курс тақырыптары бойынша білімін тексеру

Тақ №






















22

Бақылау түрі



















АБ1

Мак. балл



















22




2рейтинг (4семестр)

апта

8

9

10

11

12

13

14

15

Барлығы

Апта бойнша жоғары балл

6

10

11

10

11

10

15

27

100

Дәріске қатысу және дайындалу

МӨЖ түрі

ҮТ8

ҮТ9

ҮТ10

ҮТ11

ҮТ12

ҮТ13

ҮТ14

ҮТ15



8

Бақылау түрі

Қ

Қ

Қ

Қ

Қ

Қ

Қ

Қ

Мак. балл

1

1

1

1

1

1

1

1

Тәжірибелік жұмысқа қатысу және дайындалу

МӨЖ түрі

ТД8

ТД8

ТД10

ТД11

ТД12

ТД13

ТД14

ТД15



40

Бақылау түрі

Қ

Қ

Қ

Қ

Қ

Қ

Қ

Қ

Мак. балл

5

5

5

5

5

5

5

5

Тәжірибелік жұмысты орындауы мен қорғауы

МӨЖ түрі




Е




Е




Е

Е






16

Бақылау түрі




ТҚ8




ТҚ10




ТҚ12

ТҚ13




Мак. балл




4




4




4

4




Қосымша әдебиеттерді оқу

МӨЖ түрі







ҮТ9




ҮТ10




ҮТ12






15

Бақылау түрі







КТ




КТ




КТ




Мак. балл







5




5




5




Курс тақырыптары бойынша білімін тексеру

Тақ №

























21

Бақылау түрі






















АБ2

Мак. балл






















21

Емтихан




























100


Шартты белгілер: ҮТ 1 – үй тапсырмасы № 1, Қ – сабаққа қатысу, Т1 – тәжірибелік жұмыс № 1, ТД 1– № 1 зертханалық жұмысқа дайындық, Е – есебі, КТ – конспект тексеру, АБ 1 – аралық бақылау № 1.

Кафедра мәжілісінде ұсынылды 20__ ж. «___» _____. № ___ хаттамасы


Кафедра меңгерушісі _____________ Жумадина Ш.М.

11. Курс саясаты

Бірігіп жұмыс істеудің арқасында төмендегідей ережелерді орындауға тиістіміз:



  1. Оқытушы мен магистрант бір-біріне қайырымды болу.

  2. Қателесуге қорықпаңыз. Ештеме істемейтін адам ғана қателеспейді.

  3. Сабаққа белсенді қатысыңдар. Оқытушыға сұрақтар қойыңдар. Сабаққа жай қатысып қана қоймай, әртүрлі сұрақтарды пікірталас ретінде шешуге тырысыңдар.

  4. Әрбір сабаққа міндетті түрде жауапты дайындалыңдар.

  5. Сіздердің дайындықтарыңыз бақылау жұмыстары мен тестпен, сұрақтармен тексеріледі.

  6. Барлық тапсырмалар уақытында орындалуы тиіс.

  7. МӨЖ уақытынан кеш орындалса, автоматты түрде 2 балл алынып тасталады.

  8. Босатылған сабақтар оқытушының айтқан сағатында тапсырылады.

  9. Аудиториялық сабаққа 5 минут кешігуге болады, одан әрі кешіксе магистрант сабаққа жіберілмейді. Себепті жағдайлар болып қалса, оқытушыны алдын ала ескерту қажет.

  10. Магистрант сабаққа міндетті түрде дайындалып, берілген әдебиеттерді пайдалана білуі тиіс.

  11. Магистратураға қабылданған ережелердің барлығы орындалуға тиіс.

  12. Семестрде 2 межелік бақылау қарастырылады.

  13. Сабақ кезінде сөйлеуге, ұялы телефонмен сөйлесуге тиым салынады.

Соңғы қорытынды баға төменднгідей негіздер бойынша қойылады:

  1. Сабаққа қатысу және конспектісін тексеру.

  2. Практикалық, өздік жұмыстарға белсенді қатысып, жауап беру.

  3. Білімді межелік бақылау бойынша тексеру.

  4. Емтихан бағасы

Білімді бағалау баллдық-рейтингті жүйемен жүргізіледі, күнтізбелік шаралар бойынша магистрант өз бағасын өзі шығарып алады. Өзіңе керекті балл жинау үшін практикалық сабақтарға белсенді қатысу керек. Егер осы айтылған жағдайлар жасалмаса, магистрант семестрдің соңында өткен тақырыптардың барлығын айтуға тиіс. Сонда ғана барып емтиханға жіберіледі.

Емтихан тест түрінде немесе ауызша билеттердін сұрақтарына жауап беру арқылы алынады. Тест 200 сұрақтан тұрады. Емтихан баллмен бағаланады:


- 100 балл – 100 сұраққа да дұрыс жауап берсе;

- 75 балл – 75 сұраққа жауапты дұрыс беріп, қалған 25 сұраққа жауап бермесе;

- 50 балл – 50 сұраққа жауап берсе;

- 35 балл – 35 сұраққа жауап берсе;


- 0 балл – жауап болмаса

Семестр бойы білімді бақылау жүргізіледі.


Жұмыстарды тапсыру күнтізбелік шаралар бойынша уақытында тапсырылуы тиіс.

Докторанттарға сәттілік тілейміз !
12 Әдебиеттер

Негізгі:

  1. Мұқатаева, Ж. М. Адам мен жануарлардың жалпы физиологиясына арналған кiшi тәжiрибелiк құрал практикумы. – Павлодар: С.Торайғыров атындағы ПМУ: 2000. – 230б.

  2. Дүйсембин, Қ. Орталық жүйке жүйесi және жоғары жүйке әрекетiнiң физиологиясы: Кітап Қазмем ҒАҒЗИ. Алматы. 2001 – 217б.

  3. Төлеуханов, С. Т. Қалыпты физиология: (биологиялық жүйелердiң мезгiлдiк құрылымдар бөлiмi):оқу құралы. – Алматы: Қазақ ун-тi: 2006 – 140б.

  4. Х.Қ. Сәтбаева, А.А. Өтепбергенова, Ж.Б. Нілдібаева Адам физиологиясы:

оқулық 2-ші түзетілген және толықтырлған басылымы.- Дәуір.- 2005. – 664б.

Қосалқы

  1. Ж.Н.Нұрғалиев, Нұрғалиева Қ.Ж. Қалыпты физиология бойынша практику: оқу құралы.-Алматы: Қазақ университеті.-2004.-125б.

  2. Несіпбасв Т. Адам жоне жануарлар физиологиясы: Окулық-диалог, сұрақ-жауап.- Алматы: Ғылым. - 2005. – 303б.

  3. Нұрғалиев Ж.Н Қалыпты физиология бойыншы практикум: оқу құралы. – Алматы: Қазақ университетi.2004. – 125б.

  4. Төленбек, И. Адам мен жануарлар физиологиясы Бiлiм. 2002. – 213б.

: arm -> upload -> umk
umk -> Пәні бойынша оқыту бағдарламасының титулдық парағы (syllabus)
umk -> Пәні бойынша оқыту бағдарламасының титулдық парағы (syllabus)
umk -> К. Х. Жапаргазинова бейорганиқалық Химия
umk -> Нұсқаулар Нысан пму ұс н 18. 3/40 Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі
umk -> Пәні бойынша оқыту бағдарламасының (Syllabus) титулдық парағы
umk -> Зоология” пәні бойынша ОЌу-єдістемелік бағдарлама (sillabus) Алматы 2005
umk -> Рабочая программа по дисциплине Акушерство и искусственное осеменение (полное наименование дисциплины по рабочему учебному плану) для студентов специальности




©stom.tilimen.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет