Бағдарламасы «Микроорганизмдер экологиясы»



жүктеу 144.54 Kb.
Дата17.07.2017
өлшемі144.54 Kb.
түріБағдарламасы
Жұмыс оқу бағдарламасының

титулдық парағы ПМУ ҰС Н 7.18.3/30




Қазақстан Республикасының оқу және білім министрлігі

С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті


Химиялық технологиялар және жаратылыстану факультеті

жұмыс ОҚУ бағдарламасы

«Микроорганизмдер экологиясы» пәні бойынша

050608 – Экология мамандығының студеттеріне арналған

Павлодар


Мамандықтың элективті ПМУ ҰС Н 7.18.3/34

пәндер каталогы

негізінде әзірленген

пәннің жұмыс оқу бағдарламасын

бекіту парағы
БЕКІТЕМІН

ОІ жөніндегі проректор

__________Н.Э.Пфейфер

«___»_____________2010 ж.

Кұрастырушы: аға оқытушы Буркитбаева У.Д.
Биология және экология кафедрасы

ОҚУ ЖҰМЫС БАҒДАРЛАМАСЫ

«Микроорганизмдер экологиясы» пәні бойынша


050608 – Экология мамандығының студенттеріне арналған
Оқу жұмыс бағдарламасы мамандықдықтың 2010 ж. «___»_________ бекітілген оқу-жұмыс жоспарларының және элективті пәндер каталогы негізінде әзірленген
Кафедра отырысында ұсынылған 2010ж. «___»______________ №_____хаттама
Кафедра меңгерушісі __________Ж. М. Исимбеков2010ж. «___»___________

Химиялық технологиялар және жаратылыстану факультетінің оқу-әдістемелік кеңесімен құпталған 2010 ж. «___»______________ № хаттама

ОӘҚ төрайымы___________У. Д. Буркитбаева 2010ж. «___»______________

КЕЛІСІЛДІ
Факультет деканы__________К. К. Ахметов 2010 ж. «____»_________


Жжәқб құпталған

ЖжӘҚБ бастығы______________А.А.Варакута 2010 ж. «____»_______


Университеттің оқу-әдістемелік кеңесімен құпталған

2010 ж. «___»______________ № хаттама



1 Пәннің мақсаты мен міндеттері
Пәнді оқытудағы мақсат – бактериалды ценоздың, топырақ және су микроценозының структурасын қалыптастыру заңдылығын, сонымен қатар, микроорганизмдердің қоршаған ортаның экстремальды жағдайларды жоғары және төмен температурада, рН, тұздың, қысымның жоғары концентрациясы, жоғары радиация, ауыр металлдардың тұздарының жағдайда өмір сүру қабілетін қарастыру.

Пәнді оқытудағы міндет – қоршаған ортада микроорганизмдердің таралу заңдылықтарымен ерекшеліктерін, олардың басымдылықтарымен әртүрлі ортада өз тіршілігін сақтау қабілетін анықтау және микроорганизмдердің трофтық тізбекте алатын орнын қарастыру.

Пәнді оқытудың нәтижесінде студенттер:

білу керек:

  • Микроорганизмдердің табиғаттағы орнын;

  • Микроорганизмдердің таралуын, ортаның абиогенді және биогенді факторларына бейімделуін;

  • өте жоғары жылдамдықта көбейе алу қабілетіне байланысты табиғатта кездесетін көптеген заттарды бұза алу қабілетін.


қабілетті болу керек:

  • экологиялық зерттеу әдістерін орынды қолдануда;

  • қоршаған орта ластануының түрін анықтауда;

  • қоршаған орта жағдайына баға беруде микроорганизмдерді пайдалануда.


Тәжірибені алу:

  • зерттелетін нысананы құрылымдау бойынша.


2 Пререквизиттер:

Экология және тұрақты даму, жануарлар экологиясы, өсімдіктер, жануарлар және микроорганизмдер биоалуантүрлілігі, биогеохимия және эктоксикология.



3 Постреквизиттер:

Экологиялық нормалау және сараптама, биологиялық экология, қоршаған орта туралы ілім.



4 Пәннің мазмұны
4.1 Пәннің тақырыптық жоспары







Тақырыбы

Сағат саны

дәріс

Тәж.

Зерт.

СӨЖ

1

2

3

4




5

1

Кіріспе. Микроорганизмдер экологиясы пәні. Микроорганиздер экологиясындағы концепциялар мен ілімдердің дамуы

2

2




12

2

Микробиота. Микроорганизмдердің негізгі топтары




2

4/8

12

3

Табиғатта микроорганизмдердің тіршілік етуінің жағдайы

2







12

4

Микроорганизмдердің тіршілік ортасы

4

2

4/8

12

5

Қоршаған ортаның экологиялық факторларының

микроорганизмдерге әсері



2

4

4/8

12

6

Микроорганизмдердің биотикалық факторлармен қарым-қатынасы

2

3

3/6

12

7

Микроорганизмдердің қолданбалы аспектілері

3

2




20

Барлығы

15

15

15/30

90


4.2 Пәннің тақырыптарының мазмұны
Тақырып 1. Микроорганизмдер экологиясы пәні, мақсаты, міндеттері. Микроорганизмдер экологиясының дамуының негізгі кезеңдері. Микроорганизмдер экологиясының принциптері және концепциялары.

Тақырып 3. Табиғатта микроорганизмдердің тіршілік етуінің жағдайы

Олиготрофия және олиготрофты микроорганизмдер. Микроорганизмдердің қалқымалы жағдайы. Микроорганизмдердің жер бетімен өзара әрекеттесуі. Микроорганизмдердің көшіп- қонуы (миграциясы)



Тақырып 4. Микроорганизмдердің тіршілік ортасы

Атмосфера микрофлорасы. Топырақ микроорганизмдері. Гидросферада микроорганизмдердің таралуы. Адам ағзасы -микроорганизмдердің тіршілік ортасы



Тақырып 5. Қоршаған ортаның экологиялық факторларының микроорганизмдерге әсері

Абиотикалық факторлардың микроорганизмдерге әсері. Температура, ылғалдылық, күн радиациясы, оттегі және рН-мәнінің микроорганизмдерге әсері. Экологиялық факторларға ағзалардың бейімделу механизмдері.



Тақырып 6. Микроорганизмдердің биотикалық факторлармен қарым-қатынасы

Микроорганизмдердің бір-бірімен өзара қарым-қатынасы. Микроорганизмдердің жануарлармен қарым-қатынасы. Микроорганизмдердің өсімдіктермен қарым-қатынасы



Тақырып 7. Микроорганизмдердің қолданбалы аспектілері

Ағызынды суларды тазартудағы микроорганизмдердің ролі. Су көздері мен топырақтың өздігінен тазаруындағы микроорганизмдердің ролі.



4.3 Тәжірибелік сабақтардың мазмұны


  1. 1 Тәжірибелік жұмыс. Микроорганизмдер экологиясы пәні.

Микроорганизмдер экологиясы пәнінің ғылым ретінде даму тарихы, ғылым саласының дамуына үлес қосқан ғалымдардың еңбектері мен ғылымның дамуынада ғалымдардың орны. Микроорганизмдер экологиясының басқа пәндермен өзара байланысы.

Әдебиет: [1], [4], [5], [6], [8].



  1. 2 Тәжірибелік жұмыс. Микробиота.

Микроорганизмдердің негізгі топтарына сипаттама. Балдырлар және саңырауқұлақтар. Қарапайымдылар және бактериялар. Қоршаған ортада микроорганизмдердің таралуы.

Әдебиет: [3], [4], [5], [7], [9].



4) №3 Тәжірибелік жұмыс. Микроорганизмдердің тіршілік ортасы

Микроорганизмдердің тіршілік ортасына сипаттама. Тіршілік ортасына байланысты микроорганизмдердің таралу ерекшеліктері мен олардың бір-бірінен айырмашылығы.

Әдебиет: [3], [4], [6], [10].

5) №4 Тәжірибелік жұмыс. Қоршаған ортаның экологиялық факторларының микроорганизмдерге әсері

Экологиялық факторларға байланысты микроорганизмдердің жіктемесі: психрофильді, психротрофты, термофильді, галофильді және т.б. Микроорганизмдердің төменгі және жоғарғы температураларда, рН-тың тқаралығында, тұздардың және басқада ерітінділердің жоғарғы концентрациясында өмір сүруінің экологиялық аспектілері. Олардың температураға бейімделу механизмі.

Әдебиет: [4], [5]. [8], [9].

6) №5 Тәжірибелік жұмыс. Микроорганизмдердің биотикалық факторлармен қарым-қатынасы

Микроорганизмдердің өзара қарым-қатынасының түрлері: бейтараптылық, бәсекелестік, мутуализм, паразитизм, және жыртқыштық. Табиғи және жасанды ортада алынған культурадағы микроорганизмдер экожүйесінің сукцессиясы.

Әдебиет: [6]. [7], [8], [9]

7) №6 Тәжірибелік жұмыс. Микроорганизмдердің қолданбалы аспектілері

Микроорганизмдер экологиясының қазіргі таңдағы негізгі бағыттары: олардың микробиология дамудағы және қоршаған ортаны қорғау мәселелерін шешудегі ролі. Микроорганизмдер және макроэкология.



4.4 Зертханалық сабақтардың мазмұны

2) №1 Зертханалық жұмыс. Микробиота. Микроорганизмдердің негізгі топтары

Микроорганизмдер –жер биосферасының тұрақтылығын қамтамасыз ететін басты компонент. Педосфера және гидросферадағы микроорганизмдердің сандық есебі.

Әдебиет: [1]. [2], [3], [4].

4) №2 Зертханалық жұмыс. Микроорганизмдердің тіршілік ортасы

Топырақ микроорганизмдерінің әралуантүрлілігін және топырақтың су фаунасын талдау әдістері.

Әдебиет: [1]. [2], [5], [6], [7].

5) №3 Зертханалық жұмыс. Қоршаған ортаның экологиялық факторларының микроорганизмдерге әсері

Жұмыс орнының ауа ортасындағы микроорганизмдердің сандық есебін алу. Ауадағы микроорганизмдердің санын анықтау.

Әдебиет: [1]. [2], [5], [6], [7].

6) №4 Зертханалық жұмыс. Микроорганизмдердің биотикалық факторлармен қарым-қатынасы

Жоғарғы сатыдағы өсімдіктердің антимикробтық қасиеттерін және әртүрлі сулардың биологиялық ластануын «су асты үлгісі» бойынша анықтау.

Әдебиет: [1]. [2], [3], [4].

4.5 Студенттің өздік жұмыстрының мазмұны
4.5.1 СӨЖ түрлерінің тізімі


р/н

СӨЖ түрі

Есеп беру түрі


Бақылау түрі

Сағат көлемі.

1

Дәріс сабақтарға дайындық




Сабаққа қатысу

15

2

Тәжірибелік сабақтарға дайындық

конспект

ТЖ-ға жіберу

15

3

Зертханалық сабақтарға дайындық

конспект

ЗЖ-ға жіберу

15

4

Бақылау шараларына

дайындалу



тест

МБ1,МБ2

10

5

Аудиториялық сабақтарға кірмейтін тақырыпты дайындау

Конспект

Ауызша

35

Барлығы

90



4.5.2 Студенттердің өздік жұмыстарының тақырыптары
1. Виниградский С.Н.- микроорганизмдер экологиясының негізін қалаушысы, оның ілімдерінің дамуы. Мишустин Е.Н. жұмыстарының экологиялық бағыттары.

2. Микро- және макроорганизмдердің арасындағы ұқсастықтар мен айырмашылықтар. Микроорганизмдердің негізгі ерекшеліктері.

3. Микроорганизмдердің таралуы және олардың табиғаттағы өмір сүру ортасы.

4. Су қоймаларында микроорганизмдердің зональды орналасуы. Планктонды және бентосты формадағы микробтар, олардың құрылымдық ерекшеліктері.

5. Қоршаған ортадағы биологиялық айналымдарға микроорганизмдердің қатысуы және ролі.

6. Микроорганизмдердің пайдасы мен зияны.

7. Топырақтың экологиялық мәселесін шешуде микроорганизмдердің мәні.

5 Әдебиеттер тізімі
Негізгі:


  1. А.И.Нетрусова. Экология микроорганизмов. Учебное учебное- М.:Академия, 2004.-267 с.

  2. Бейсенова А.С., Шілдебаев Ж.Б., Сауытбаева Г.З. Экология. – Алматы: «Ғылым», 2001.

  3. Саданов А.К., Сванбаева З.С. Экология. – Алматы: «Агроуниверситет», 1999.

  4. Акимова Т.А., Хаскин В.В. Экология. – М.: Изда-во ЮНИТИ, 1998.-546с.

  5. У.Д. Буркитбаева, А.А.Калиева Табиғи орта жағдайын бақылау. «Мониторинг принциптері және типтері» пәні бойынша «Экология» мамандығының күндізгі оқу бөлімінде оқитын студенттер үшін зертханалық практикум. – Павлодар, 2007.- 97б.

  6. Коробкин В.И., Предельский Л.В. Экология – Ростов н/Д: Феникс, 2001. – 576 с.

  7. Қаман Ұлықпан Жануарлар экологиясы: жалпы бөлім жоғары оқу орындарының студенттеріне арналған оқу құралы / Қаман Ұлықпан. Павлодар: Кереку, 2009. – 204 бет.


Қосымша

  1. Бигалиев А. Б. Проблемы окружающей среды и сохранения биологического разнообразия. Учебное пособие. –Алматы, Қазақ университеті, 2005.-127 с.

  2. Арустанов Э.А., Левакова И.В., Баркалова Н.В. Экологические основы природопользования.- М.: 2001.

  3. Тіршілік қауыпсыздығы және экология / Под ред. Л.А. Муравья. – М: ЮНИТИ-ДАНА, 2000, - 447 с.




Мамандықтың оқу жұмыс жоспарынан көшірме




Ф СО ПГУ 7.18.3/32


050608- Экология мамандығының оқу жұмыс жоспарынан көшірме
Пәннің аты Микроорганизмдер экологиясы


Оқыту

түрі

Пәннің ауқымдылығы



Семестр бойынша бақылау

түрі


семестр

Семестр бойынша студентттер жұмысының көлемі

кредит

Аудиториялық сабақтар

(ак.сағат)



СӨЖ

Кредит

Академиялық сағат




барлығы

ауд

СӨЖ

емт

сын

кж

барлығы

Дәр.

Тәж

зерт

барлығы

ОСӨЖ

Жалпы

орта база



негізінде

3

135

45

90

4

-

-

4

3

45

15

15

15

90

45

Кафедра меңгерушісі ______________ Ж.М. Исимбеков «___» _______ 2010 ж.
: arm -> upload -> umk
umk -> Пәні бойынша оқыту бағдарламасының титулдық парағы (syllabus)
umk -> Пәні бойынша оқыту бағдарламасының титулдық парағы (syllabus)
umk -> К. Х. Жапаргазинова бейорганиқалық Химия
umk -> Нұсқаулар Нысан пму ұс н 18. 3/40 Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі
umk -> Пәні бойынша оқыту бағдарламасының (Syllabus) титулдық парағы
umk -> Зоология” пәні бойынша ОЌу-єдістемелік бағдарлама (sillabus) Алматы 2005
umk -> Рабочая программа по дисциплине Акушерство и искусственное осеменение (полное наименование дисциплины по рабочему учебному плану) для студентов специальности




©stom.tilimen.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет