Бағдарламасы «Химиялық экология»



жүктеу 114.11 Kb.
Дата15.10.2018
өлшемі114.11 Kb.
түріБағдарламасы

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ

СЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ



4 деңгейлі СМЖ құжаты

ОҚУ БАҒДАРЛАМА

МР 042-1.02.-2013-01



Пәннің оқу бағдарламасы

«Химиялық экология»



№ 1 басылым 11.06.2015 ж.


Аграрлық факультет
Экология және қоршаған ортаны қорғау кафедрасы
Пәннің оқу бағдарламасы
«Химиялық экология» 5В060800 - «Экология»

Мамандығына арналған


«Қоршаған ортаны бақылау» траекториясы бойынша
Күндізгі оқу бөлімінің 1-курс студенттеріне арналған

Семей 2015


АЛҒЫ СӨЗ

1 ӘЗІРЛЕГЕН

Шәкәрім атындағы Семей мемлекеттік университетінің

«Экология және қоршаған ортаны қорғау» кафедрасының аға оқытушысы

Кабышева Ж.К.,Нұрмұханбетова А.Н. _________«30» 04 2015ж.



2 ТАЛҚЫЛАНДЫ

2.1 Шәкәрім атындағы Семей мемлекеттік университетінің

«Экология және қоршаған ортаны қорғау» кафедрасының отырысында

Хаттама № 9 « 19 » 05 2015 жыл

Кафедра меңгерушісі _________ Артамонова Е.Н.

2.2 Аграрлық факультетінің оқу - әдістемелік кеңесінде

Хаттама № 5 « 21» 05 2015 жыл.

АФ ОӘБ төрағасы _________ Джаманова Г.И.



3 БЕКІТІЛДІ

Университеттің Оқу-әдістемелік кеңесі мақұлдап басып шығаруға ұсынады

Хаттама №6 «11» 06 2015 жыл

Оқу- әдістемелік кеңестің төрағасы,

оқу жұмысы бойынша проректор профессор Искакова Г.К.

4. №1 басылым
Мазмұны


  1. Қолданылу саласы

  2. Нормативтік сілтемелер

  3. Жалпы ереже

  4. Жұмыс оқу бағдарламасының мазмұны (модуль бойынша)

5. Студенттердің өзіндік жұмыстарының тақырыптары

6. Пәннің оқу-әдістемелік картасы

7. Оқу әдітемелік бағдарламасының әдебиеттермен қамтамасыз ету картасы

8. Әдебиеттер



1 Түсініктемелік хат
1.2 Пәннің қысқаша мазмұны

Химиялық экология пәні студенттерді курстың эколог мамандарын оқыту кезінде оларды экологияның, химия мен биологияның жинақталған маңызды тез жинақталған ақпараттармен таныстырудың маңызы зор. Бұл ақпарат химия-экологиялық процесстерді терң түсіну үшіе қажет. Осы курсты оқуда студенттер әдебиеттермен жұмыс істеуді, әдебиеттерді іздестіру жолдарымен және экологияның зерттеу әдістерімен танысады және қоршаған ортаның мониторингы арасындағы өзара байланысты зерттейді. Химиялық экология оқу орындарында жоғары білікті мамандарды даярлауда олардың білімділігіне, іздемпаздығына көңіл бөлінеді. Студенттер алған білімдерін ғаламдық, аймақтық және жергілікті экологиялық мәселелерді шешуде қолдана білулері керек. Білімнің бұл саласы химиялық экология деп аталады, антропогендік химиялық ластанулар мен олардың биосферадағы өзгеріс механизмдері туралы ілім.

3.2. Пәнді оқытудың негізгі міндеттері:

Пәнді оқып білудегі негізгі міндет – өзінің білімін терңдету, ойлау қабілетін дамыту, теориялық және кәсіби деңгейлерін жоғарылату мақсатында, жан-жақты дамыған білікті мамандар дайындау.

3.3 Пәнді оқыту мақсаты:

Химиялық экология пәні студенттердің биосферада өтіп жатқан әртүрлі химиялық процесстерді, химикаттарды қолдану салдарларын, олардың қоршаған ортаға түскеннен кейінгі өзгерулері, химиялық мониторинг жүргізу әдістерін зерттеу, қоршаған ортаны қорғау мен қалпына келтіру процесстеріне белсенді қатысатын экологиялық мәдениетін, экологиялық жағдайды терең түсіне отырып экологиялық білім мен тәрбие, қоршаған ортаның жағдайын жақсартуға іс жүзінде қатысу арқылы қалыптастыру болып табылады;

3.4 Пәнді оқығанда студент білу керек:

білу керек:

- Экологиялық құбылыстар мен проблемалардың химиялық негіздері және қоршаған орта объектілерін химиялық қасиеттері құрамының қалыптасу процесстерін;

- антропогендік әсерлердің қысымының деңгейін бар технологиялық процесстерді түрлендіру немесе жаңадан жасау есебінен максималды төмендету тәсілдері;

Істей білу керек:

- қоршаған орта объектілерінің химиялық ластану деңгейлерін реттеу мен болжау тәсілдерін құру;

- ауылшаруашылығы мен тұрмыстық химияда қолданылатын негізгі жаңа препараттарға ұсыныс жасау;

- қоршаған ортаның ластануынан болатын басқа да процесстердің алдын алу туралы ұсыныстар жасау;

Курстың міндеттері:

- биосфераның антропогендік ластануының сандық және сапалық құрамын зерттеу;

-адам әрекетінің нәтижесінде биосферадағы зат айналымына түсетін қоршаған ортаның химиялық қосылыстарының жаңа түрлерінің химиялық өзгеру механизмдерін зерттеу;

Қоршаған ортаны кері әсерді біршама төмендететін жаңа химиялық технологияларды, қалдықтарды залалсыздандыру мен утилизация технологияларын, ауца мен қалдық суларды тазартуды, топырақты зерттеу

3.5 Пәннің пререквизиттері –Экология және тұрақты даму

3.6. Постреквизиттер – қоршаған ортаның мониторингісі, биохимия мен экотоксикология.




2 Пәннің құрылымы

Жалпы пән бойынша 3 кредита (135 сағат), оның ішінде дәріс – 30 сағат,зертханалық сабақ – 15 сағат, СОӨЖ-22,5 сағат, Студенттің өзіндік жұмысына 67,5 сағат.




  1. Пәннің мазмұны


3.1 Модуль 1. Бейорганикалық химия негіздері.

3.1.1 Блок 1. «Химияның теориялық негіздері. Химияның негізгі стехиометриялық заңдары.

Ерітінділер. Ерітінділердің концентрациясын белгілеу әдістері. Бейорганикалық қосылыстардың негізгі кластары. Оксидтер: құрамы, аталуы, жіктелуі, құрылымдық формуласы, алынуы, физикалық химиялық қасиеттері Негіздер: құрамы, аталуы, жіктелуі, құрылымдық формуласы, алынуы, физикалық химиялық қасиеттері. Қышқылдар: құрамы, аталуы, жіктелуі, құрылымдық формуласы, алынуы, физикалық химиялық қасиеттері. Қышқылдардың ерекше қасиеттері. Тұздар: құрамы, аталуы, жіктелуі, құрылымдық формуласы, алынуы, физикалық химиялық қасиеттері.


3.1.2 Блок 2. Периодтық заң. Периодтық жүйе құрылысы туралы түсінік.

Периодтық заң. Периодтық жүйе құрылысы. Элементтер қасиеттерінің периодтылығы. Д.И. Менделеевтің периодтық жүйесінің құрылымы. Период. Топ. Негізгі және қосымша топша.. Периодтық жүйе және атомдардың электрондық құрылымы.



      1. Блок Периодтық жүйе және атомдардың электрондық құрылымы.

Элементтер қасиеттерінің периодтты түрде өзгеруі. Атом және ион радиустары. Иондану энергиясы Элементті және оның қосылыстарын периодтық жүйедегі орны бойынша сипаттау.

3.2 Модуль 2 Органикалық химиялық қосылыстар

3.2.1 Блок 1 А.М.Бутлеровтың органикалық заттардың химиялық құрылыс теориясы.

Көмiрсутектердiң электрондық құрылысы. Гомология және изомерия туралы түсiнiк. Зат қасиеттерiнiң құрамы мен құрылысына байланыстылығы. Алкандар (қаныққанкөмiрсутектер) және циклопарафиндер (циклоалкандар). Гомолог қатарлары, өкiлдерi Көмiрсутектердiң жiктелуi. Қаныққан, қанықпаған және ароматты көмiрсутектер. Қанықпаған көмiрсутектер. Этилен, бутадиен, ацетилен

Арендер (ароматты көмiрсутектер). Бензол, толуол. Галогентуынды көмірсутектер Фреондар
3.2.2 Блок 2 Альдегидтер. Қаныққан және қанықпаған альдегидтер. Формалин

Қышқылдар. Қаныққан және қанықпаған қышқылдар. Гетероциклды қосылыстар. Фурандар. Эфирлер. Жай және күрделi эфирлер. Майлар: сұйық және қатты майлар.

Көмiрсулар. Табиғатта таралуы. Жiктелуi. Моносахаридтер, дисахаридтер және полисахаридтердiң жеке өкiлдерi: глюкоза, фруктоза, сахароза, крахмал, целлюлоза.

Амин қышқылдары. Құрылысы және изомериясы. Амин қышқылдарының құрамына байланысты (амин және карбоксил топтарыныңболуы) химиялық қасиеттерiнiң ерекшелiктерi.



3.2.3 Блок 3 Жоғары молекулалы қосылыстар жайындағы негiзгi түсiнiктер.

Мономер, полимер, сополимер, полимерлену дәрежесi. Полимерлердiң жiктелуi.  Белоктар – жоғары молекулалы қосылыстар. Оларды түзейтiн негiзгi амин қышқылдары. Белоктың бiрiншi реттiк, екiншi реттiк және үшiншi реттiк құрылымдары.


3.2.4 Блок 4 Нуклеин қышқылдары және нуклеотидтер

Нуклеотидтердiң құрамы: гетероциклдi азотты (пуриндi, пиримидиндi) негiздер, рибоза мен дезоксирибоза және фосфор қышқылының қалдығы. ДНҚ молекуласының құрылымы. РНҚ молекуласының құрылымы және түрлерi.Синтетикалық жоғары молекулалы қосылыстар. Пластмассалар және олардың жiктелуi.Талшықтардың жiктелуi. Детергенттер


Зертханалық сабақтардың тізімі

1. Химия зертханасында жұмыс істеудің техника қауіпсіздігі. Химиялық ыдыстар және аспаптармен жұмыс істеу.

2. Ерітінділер. Ерітінділердің концентрациясын белгілеу әдістері.

3. Сапалық реакциялар.

4. Бейорганикалық қосылыстардың негізгі кластары.

5. Ерігіштік көбейтіндісі. Судың иондық көбейтіндісі. Сутектік көрсеткіш.

6. Тұздар гидролизі

7. Топырақ анализі – гравиметриялық әдіспен сульфат-ионын анықтау».

8. Органикалық қосылыстардың физикалық қасиеттерін анықтау

10. Органикалық қосылыстарға сапалық реакция.

11.. Көмірсутектің галоген туындылары


12.Ароматты көмірсутектер және олардың туындылары

13. Көмірсулар. Моносахаридтер, дисахаридтер, полисахаридтер




Өзіндік жұмыстардың тізімі
1 Атом молекулалық ілім және оның экология ғылымындағы алатын орыны мен маңызы.

2 Зат массасының сақталу заңы, энергияның сақталу заңы және ашылу тарихы.

3 Концентрация туралыұғым. Концентрация түрлері. Ерітінділер.

4 Бейорганикалық қосылыстар. Бейорганикалық қосылыстардың жіктелуі. 

5 Қоршаған ортаны ластаушы бейорганикалық қосылыстар. Токсиканттар.

6 Оксидтердің қоршаған ортада таралуы мен олардың экологиялық маңызы.

7 Бейорганикалық тұздардың қоршаған ортада таралуы мен олардың экологиялық маңызы.

8 Бейорганикалық қышқылдардың қазіргі өндірістегі маңызы, қоршаған ортаның қышқылдармен ластануынан болатын салдарлар.

9. Бейорганикалық негіздердің қазіргі өндірістегі маңызы, қоршаған ортаның қышқылдармен ластануынан болатын салдарлар.

10 Периодтық заңның маңызы мен заттардың уыттылығын түсінудегі алатын орыны.

11 Радиоактивтілік. Қоршаған ортаның радиоактивті ластануы.

12 Заттардың химиялық құрылысы мен оның уыттылық қасиетінің арасындағы өзара байланыс.

13 Қоршаған ортаның фенолдармен ластануынан болатын салдарлар.

14 Газ өндіру барысында шығарылатын қалдықтарды азайту жолдары

15. Мұнай мен табиғи газды өндіру мен өңдеудің қоршаған ортаға әсері.

16 Синтетикалық жуғыш заттардың қоршаған ортаға әсері





  1. Модульдің ақпараттық және оқу әдістемелік қамтамасызету.

Негізгі әдебиеттер


  1. Б.А. Бірімжанов. Жалпы химия. – Алматы. – «ҚазМУ», 2001.

  2. .2. Н.Л.Глинка Сборник задач по общей и неорганической химии. Л.: «Химия». – 1990.

  3. 7.1.3. Общая химия. Химия биогенных элементов./ Ю.А.Ершов и др. – М.: Высшая школа. – 2002.

  4. 7.1.4. А.Т. Байбосынова, С.Қ. Қабдрахманова. Жалпыжәнеанорганикалық химия практикумы. - Өскемен: ШҚМУ. –2004.

  5. 7.1.5. Панин Н.С. Химическая экология. – Семипалатинск. – 2002

  6. 7.1.6. Панин М.С. Экология Казахстана. Семипалатинск. 2005ж. 548с

  7. Ф Корте. Экологическая химия. М, 2007ж 7.1.8. Оспанов Г.C. Бозшатаев Т.Г. «Экология», Алматы , 2002.

  8. Я.И.Угай. Общая химия. – М.: «ВШ» - 1997ж



Қосымша әдебиеттер

  1. Ветошкин А.Г. Защита литосферы от отходов.учебное пособие.- Пенза;

Унив, 2005.

  1. Дж. О.М. Бокриса Химия окружающей средыМ, 2008ж. -672с

  2. Дж. Андруз Введение в химию окружающей среды М,

  3. Лозановская И.Н; Орлов Д.С.; Садовников Л.К. Экология и охрана биосферы при химическом загрязнении М, 2005 Панин М.С., безель В.С. Экотоксикология –Алматы 2008ж.

  4. Пурмаль А.П. Антропогенная токсикация планеты М, 2006 ж.



  1. Материальдық-техникалық қамтамасыз ету

Оқытылатын кәсіби пәндердің журналдарының тізімі
1 География және табиғи ресурстар

2 Геоэкология

3 Экология

4 Экология және өмір



Әдістемелік нұсқау, сабақтың басқа материалдарында ұсынылады.

1. Әдістемелік материалдар зертханалық сабақтарға– ПОӘК 3


Бағдарламалық қамтамасыз етілуі

1 Дәріс – презентации

6 Материалдық-техникалық қамтамасыз ету

1 Жеке компьютерлар



  1. Сандық видеопроекторлар

  2. Жылжымалы экран

  3. Реактивтер және құрал-жабдықтар

: ebook -> umkd
umkd -> «Орта ғасырдағы Азия және Африка тарихы»
umkd -> ПӘннің ОҚУ – Әдістемелік кешені «Орта ғасырдағы Азия және Африка тарихы»
umkd -> Азақстан республикасының білім және ғЫЛ
umkd -> ПӘндердің ОҚУ-Әдістемелік кешені
umkd -> Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі
umkd -> Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі
umkd -> 123 -беттің сі казақстан республикасы білім және ғылым министрлігі
umkd -> ПӘндердің ОҚУ-Әдістемелік кешені
umkd -> Экотоксикология» пәнінің оқу-әдістемелік кешені №1 басылым 050608-«Экология» мамандығына арналған
umkd -> Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі




©stom.tilimen.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет