6 – сынып Тірек – сызбалар алғашқы адамдардың пайда болуы Алғашқы еңбек құралдары



Дата08.07.2017
өлшемі71.04 Kb.
6 – сынып

Тірек – сызбалар

§1. Алғашқы адамдардың пайда болуы



Алғашқы еңбек құралдары

қазғыш таяқ үшкір тас шоқпар



Алғашқы адамдар

1. Епті адам 2.Питекантрап 3.Синантроп

Африкада Кения ява аралынан таб. (қытай адамы)

жерінде алд увай 1891 ж.1млн. ж.б. 500 – 200 м.ж.б.

шатқал 1 млн өмір сүрген өмір сүрген.

750 м.ж.б.

тік жүретін адамдар

деп аталады


4. Неандерталь Германиядан 5.«Саналы адам»

табылған. Ненандерталь баласы 40-35 м.ж.б. өмір сүрген.

Өзбекстаннан 1938ж. табылған. Франциядан Кро – маньон

100 – 35 м.ж.б. өмір сүрген. үңгірінен табылды.

§2. Тас дәуірі


Ежелгі тас Палеолит орта тас ғасыр Жаңа тас ғасыры

Б.з.б. 2млн 500 м.ж.б.з.б. Мезолит Неолит

12м.ж. б.з.б. 12-5 м.ж. б.з.б. 5-3 м.ж.

§3. Палеолит
Палеолит мекендері
Маңғыстау түбегіндегі Қаратаудағы Арыстанды

шақпақта өзені бойында


Палеолит тас құралдары
жарғыш жұмыртас қырғыштар биерас пышақ үшкір тас найза

сынатас (екі жақ бүйірі (екі жағынан (тас жарық-

қырналған) да өңделген шақтарынан

шапқыш тас жасаған)

құрал)


  1. Ерте б.з.д. 2млн.500-100 м.жм

  2. Орта б.з.д 100 – 40м.ж.

  3. Кейінгі б.з.д 40-12 м.ж.

§4. Мезолит



Мезолит дәуірінің құралдары

Микролиттер тескіш, садақ, тесемен балта

(ұсақ жаңқа пышақ, жебе егін екті (ағашты тастардан ине. құрал)

жасалған)



Мезолит тұрақтары

Есіл өзені Ертіс Торғай Тобыл Жайық

бойы

Қоғамдық өзгерістер

рулық қауым

қариялар ересектер балалар

бағыштау бала

(инициация)
Кәсіптері
Егіншілік Мал шаруашылық,

10м.ж.б. п.б. аң аулау. Ер адамдар

әйелдер қой, ешкі, шошқа,

сиыр, ит.

§5 Неолит дәуір

құрал

Жаңа тас ғасыры б.з.б. 5-3 мың жылдықтар аралығын қамтиды.



Неолит тұрақтары

Шығыс Қазақстан Орталық Қазақстан Зеленая Солтүстік

Уст – Нарым Қарағанды Балка Қазақстан

Пеньки


Көзе саздан жасалған қыш ыдыс.
§6. Энеолит құралдары

тас тісті ағаш соқа метал тас

темір тісті соқа алтын, күміс, мыс

(дайын)
Қоғамдық өзгерістер

еңбек бөлінісі аталық ру үстемдігі

пайда болды қалыптасты.



Ескерткіштері

Ботай Шебір

(Солтүстік Қазақстан)

б.з.б. 3-2 м.ж

§8. Қола дәуірі

б.з.б 2800 ж – б.з.б 900ж қамтыды.



Құралдар

біздер жебе ұштары мыс тілікшелер


Қола дәуірінің жетістіктері

Андрон мәдениеті

1. Метал өңдеу 2. Мал бағу 3.Жер өңдеу

теселі егіншілік
§10. Темір дәуірі

б.з.б 8 ғасыр мен б.з 6 ғасыр қамтиды.


1.ерте: б.з.б (8-3ғ) 2.кейінгі: б.з.б (3ғ.б.з.6ғ)
Көшпелі мал шаруашылығы

Малшылар

жылқы қой түйе сиыр өсіреді

шөп: 109 167 148 109
§11. Көшпелі бақташылық

қыстау жайлау көктеу күзеу


Баспанасы:

Киіз ағаш қаңқа


кереге уық шаңырақ


§12 – 15 Сақтар
б.з.б. І м.ж. Орта Азия мен Қазақстан жерін мекен еткен ежелгі тайпа.
Сақтар

Сақ – тиграхауда сақ – парадарайы сақ – хаумаваргалар


Сақ қоғамы

жауынгерлер абыздар малшылар

егіншілер
Шаруашылығы (мал шаруашылығы)
қой түйе сиыр жылқы

Мәдени мұралары

Шірік – Рабат Бәбіш – Молда


Аң стилі б.з.б. 7 ғасыр
§16 – 17 Үйсіндер
б.з.б. 3 ғасырда өмір сүрген.
Гунымо

Бектер


Тайпа көсемдері мен әскербасылар

малшылар егіншілер


Кәсіптері

мал егіншілік түрлі

шаруашылығы отырықшылық кәсіпшілік
§18-19 Қаңлылар

Б.з.б. 3-27 ғасыр. б.з.5 ғасырда өмір сүрген.


Ескерткіштер

Қауыншы Отырар Жетіасар

Қаратау

Астанасы – Битяль қаласы



Кәсіптері

Сауда – саттық егіншілік мал метал өндірісі

шаруашылығы
Қаңлылар

Қара теңіз, Сирия, Индия, Балтық, Египет; Қытай, иранмен сауда жасасқан.


§20-22 Ғұндар

б.з.б. 4ғасыр мен б.з.3 ғасырды қамтиды.


Мемлекет құрылымы

сол орталық оң қанат


Ғұндар

мал шаруашылығы аң аулау егіншілік

Киіз үйде тұрды.

§23-24 Сарматтар


б.з.б. 8ғасыр б.з. 5 ғасырда мекендеген.

Батыс Қазақстан жерінен біртіндеп жаулап Қара теңіздің солтүстік

аймақтарына дейін жетті.

Орталық Азия Азия, Солтүстік Кавказ, Қара теңіз аймағы

Парфияға жаулаушылық

жорық жасады



Сарматтар

Скиф тіліне Дах, массагет, исседондармен

жақын тілде сөйлеген туыстас келеді.
Қоғамдық құрылымы
Алғашқы қауымдық Әскери демократия жетілді.

құрылысы ыдырап,

мүлік теңсіздігі шықты.
Шаруашылығы

Көшпелі мал зергерлік отырықшылық

шаруашылығы өнер
§25 Орталық Қазақстан

Сарыарқа

Солтүстік Батыс Орталық Шығыс

аргиппейлер исседондар аримаспылар
Кәсіптері

аңшылық терімшілік қолөнер


§26 Солтүстік Қазақстан

Қостанай Ақмола Павлодар Солтүстік

Қазақстан

б.з. 1 мыңжылдықта көшпелі өмір салтына ауысқан.


§24 Шығыс Қазақстан

Шілікті патша Берел қорымдары

қорғандар б.з – б 5 -4 ғасыр
§28 Ежелгі Қазақстан мәдениеті

Аң стилі

Аңдар мен жануарлар аңдардың қимыл – қозғалыста

Бейнеленуі
б.з.б 7-6 ғасырда шыққан.

б.з.б 7-5 ғасыр полихрам стилі



Ұлы жібек жолы арқылы жүйелі қарым – қатынас б.з.б 2 ғасырда басталған. Негізгі тауар – жібек.


Достарыңызбен бөлісу:


©stom.tilimen.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет